Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4982 K.2024/6476

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin İtalya'da mukim Due G Srl isimli firmaya 3 fatura tahtında vesaik mukabili olarak toplam 99.225,00 Euro değerinde mal ihraç ettiğini, bu işlemde davalı bankanın tevdi bankası olarak görev yaptığını, mallar alıcıya teslim edilmesine rağmen bedelinin ödenmediğini, bunun üzerine müvekkilinin ihracatı, Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası Poliçesi ile teminat altına alan Türk Eximbank'a başvuruda bulunduğunu, Eximbank'ın, müvekkilinin alıcının isteği üzerine tahsil bankası olarak bildirdiği Uniposte Napoli isimli firmanın bir banka olmayıp posta hizmeti veren bir şirket olduğu, bu durumun teminat dışı olduğundan bahisle ödemeyi reddettiğini, gelinen aşamada müvekkilinin mal bedelini tahsil edemediği gibi sigorta teminatından da mahrum kaldığını,

müvekkilinin uğradığı bu zararın Uniposte Napoli hakkında gerekli araştırmayı yapmayan ve bu şirketin bankacılık hizmeti vermediğini, sadece bir kargo/kurye şirketi, posta kutusu kiralama şirketi olduğunu tespit edemeyen davalı banka yüzünden meydana geldiğini ileri sürerek 99.225,00 Euro'nun fatura tarihlerinden itibaren dövize uygulanan en yüksek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın asıl muhatabının havale işlemlerinin lehdarı olan firmalar, bunlar adına hareket eden kişiler ile dolandırıcı şahıs veya şahıslar olup, husumet yönünden davanın reddinin gerektiğini, müvekkili bankanın, müşterisinden aldığı talimatlar doğrultusunda ve vesaik mukabili ihracat işlemleri kapsamında kendisine düşen yükümlülükleri ve sorumlulukları yerine getirerek amir sıfatını taşıyan davacı firma hesabına ve riski ona ait olmak üzere talimatta belirtildiği şekilde işlemleri yaptığını ve yapılan işlemler nedeniyle müvekkili bankanın herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını,

davaya konu işlemler yönünden müvekkili bankaya hiçbir şekilde kusur ve sorumluluk atfedilmesinin mümkün olmadığını, davacının, uğramış olduğunu iddia ettiği zarara kendi kusuru ile sebebiyet verdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, vesaik mukabili ödeme yönteminde bankaların sorumluluğunun ellerine geçen belgelerin tahsilât emrinde belirtildiği gibi olup olmadığını onaylamaktan ibaret olduğu, bu yöntemin işleyişinde, bankaların yalnızca bedelin ödenmesi,

poliçenin kabul edilmesi ve karşılığında malı temsil eden belgelerin teslimine ilişkin hususlarda aracılık yaptıkları, uluslararası ticarette birbirlerini tanıma imkânına çok fazla sahip olmayan tarafların, malların alınması ve bedelin ödenmesi konusunda güvenilir kuruluşlar olarak kabul edilen bankaların aracılığını tercih ettiği, fakat bu ödeme yönteminde bankaların, sadece ihracatçının kendilerine gönderdikleri belgelerin ithalatçının ülkesindeki muhabirlerine gönderilmesi ve tahsil emrindeki direktifler uyarınca alıcıya teslimi sorumluluğunu taşıdığı, vesaik mukabili ödemelerde bankalar, ancak belgelerin tevdi ve ibraz edildiği;

bedelin ödendiği yer olarak çıktığı, bu anlamda bankaların ihracatçı tarafından gönderilen malları gözetim yükümlülüğünden söz edilmeyeceği, ayrıca davacının basiretli bir tacirden beklenen dikkat ve özeni sergilemekten uzak şekilde hareket ettiği ve davacı tarafın, bu yönden de kendi kusurunun yol açtığı hadisenin neticelerine hukuken katlanması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacı yanca vesaik mukabili yapılan ihracatta tevdi bankası olarak görev yapan davalı bankanın özen yükümlüğüne aykırı davranarak davacıyı zarara uğrattığı iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.