Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5039 K.2023/7309

2.CT Konfeksiyon San Dış Tic Ltd. Şti. vekilleri Avukat ...

KARŞI DAVALI VE DAVADA

İHBAR EDİLEN

Christof Edmund Herbert Mahnel vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ

KARAR DÜZELTME İSTEYEN

Davalılar-karşı davacılar vekili

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl davanın reddine karşı dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın asıl dava davacısı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Davalılar-karşı davacılar vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline alacağını temlik eden Christof Edmund Herbert Mahnel ile davalı ... arasında düzenlenen protokole göre davalı limited şirketin %50 hissesinin Christof Edmund Herbert Mahnel tarafından davalı ...’a devrinin öngörüldüğünü, buna ilişkin olarak devir bedelinin 300.000,00 DM olarak belirlendiğini, ödeme amacıyla aynı tutarda çek keşide edildiğini, ayrıca sözleşmenin 3. maddesi uyarınca, davalı şirketin karşılıksız olarak 500.000,00 DM tutarında fason üretimi bedelsiz olarak Christof Edmund Herbert Mahnel veya onun belirleyeceği kişi veya kuruluşlara yapacağını,

müvekkiline yapılan temlike konu miktarın 200.000,00 DM ile sözleşmenin 3. maddesinde belirtilen fason işçiliğe ilişkin olarak 286.000,00 DM tutarındaki kısımdan oluştuğunu, devir bedeli olarak öngörülen ve 200.000,00 DM tutarındaki dört adet çekin davalı tarafça ödenmediğini ileri sürerek toplam 486.000,00 DM’nin şimdilik 6.000,00 TL’lik kısmının davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında ... olduğu ıslah dilekçesiyle talebini 119.960,23 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde, davacı tarafın dava dilekçesiyle talep ettiği miktar göz önüne alındığında protokolde belirlenen 300.000,00 DM tutarındaki hisse devir bedelinin 100.000,00 DM’lik kısmını ve 500.000,00 DM olarak belirlenen fason işçilik kısmının 214.000,00 DM’lik bölümünün ödendiğini kabul ettiğini, davacının iddialarına karşılık müvekkillerinin davacıdan alacaklı olduğunu,

zira müvekkili şirket tarafından yurt dışına ihraç edilen 214.000,00 DM tutarındaki mal bedelinin ihbar olunan Christof Edmund Herbert Mahnel tarafından tahsil edildiğini oysaki bu miktarın şirket hisse devir bedeli olan kısımdan düşülmesi gerektiğini ayrıca davaya konu çek bedellerinin de 15.000,00 DM tutarındaki kısmının ihbar olunana ödendiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen protokolün 8. maddesi gereğince tarafların edimleri yerine getirmelerinin ardından Christof Edmund Herbert Mahnel’in 68.000,00 DM tutarında şirkete olan borcunu ödemesinin kararlaştırıldığını ancak bu miktarın da ödenmediğini ileri sürerek,

davacının davasının reddine ve 6.000,00 TL’nin davacı karşı davalı ... ile Christof Edmund Herbert Mahnel’den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı Fritz Hoesmann Hosen Spezialfabrik şirketinin yetkilisi Heinz Hoesmann'ın Almanya'da Münih Yüksek Bölge Mahkemesinde tanık olarak dinlendiği, toplam 219.551,00 DM tutarındaki 05.07.2000 tarihli 310008 ve 310009 nolu fatura konusu ürünlerin malzemelerinin davalı CT Konfeksiyon San.ve Dış Tic.Ltd.

Şti. tarafından Türkiye'de tedarik edilerek dikilip Almanya'ya gönderildiğini, davalının yaptığı işlemin fason işlem olmadığını, ürünler Almanya'ya kendisine geldiğinde Christof Edmund Herbert Mahnel'in avukatlarının geçici tedbir kararı aldırarak davalının teslim etmiş olduğu pantolonlara el koyduğunu ve pantolonları sattığını ve gelirini Christof Edmund Herbert Mahnel'ın aldığı yönünde beyanda bulunduğu, davalı ...'ın 03.06.1999 tarihli protokolün 2 nci maddesi gereği Christof Edmund Herbert Mahnel'ın hissesini satın almak için ... olduğu 4 çek karşılığı 200.000,00 DM temlik ... ...'e borçlu olduğu,

ancak Christof Edmund Herbert Mahnel davalının Fritz Hoesmann Hosen Spezialfabrik şirketine satmış olduğu 219.551,00 DM tutarındaki pantolonlara el koyarak sattığından davalı tarafın Christof Edmund Herbert Mahnel'den 219.551,00 DM alacaklı olduğu, davalı alacağının ise borcundan mahsubu sonrası davalının Christof Edmund Herbert Mahnel'dan 219.551 - 200.000 = 19.551,00 DM alacaklı olduğu, mahsuplaşma sonrası davalıların Christof Edmund Herbert Mahnel'e borcu kalmadığı, hatta davalının 19.551,00 DM alacaklı olduğu,

03.06.1999 tarihli protokolün 2 nci maddesi gereği Christof Edmund Herbert Mahnel'ın temlik hakkının karşılığı olarak verdiği çeklerin davalılara iade edilmesi gerektiği gerekçesiyle asıl davanın ispatlanamaması nedeni ile reddine, karşı davanın ise mahkemenin önceki kararının karşı dava yönünden temyiz edilmemesi ve buna bağlı olarak kesinleşmiş olduğundan karşı dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava davacısı vekili temyiz isteminde bulunmuştur

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 28.02.2023 tarihli ve 2022/397 E., 2023/1182 K. sayılı kararıyla, davacının, kendisine temlik edilen fason üretim bedeli ile ödenmeyen çek bedellerini talep hakkının sözleşme uyarınca doğduğunun kabulü ile çek bedelleri yönünden (tahsilde tekerrür oluşturmayacak şekilde) ve diğer talepler yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gereğine işaret edilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar-karşı davacılar vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalılar-karşı davacılar vekili; müvekkilinin yapmış olduğu dış satımın fason değil ... bir satım olduğunu, karşı davalının kumaş ve malzeme göndermediğini ve bu suretle fason borcun da henüz muaccel olmadığını, tahsil edilen meblağın çek borcundan düşülmesi gerektiğini, müvekkillerinin her hangi bir borcu kalmadığını, taleplerin zamanaşımına uğradığını kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın düzeltilmesini ve Mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacıya temlik edilen, limited şirket hisse devir bedeli ile devir sözleşmesinin 3. maddesinde kararlaştırılan fason işçilik yükümlülüğüne uyulmamasından kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.Mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 520 nci maddesi

2.Mülga 818 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 1 ve devamı maddelerine uygun protokol

3. Değerlendirme Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere ve yurt dışına gönderilen malın fason olup olmadığının davalı taraf kabulünde olmasa bile davanın taraflarından Christof Edmund Herbert Mahnel'e gönderilen ürünün kendisine yapılacak fason üretim yerine geçmek üzere el konulduğunu belirtmiş olmasına göre, davalılar-karşı davacılar vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar-karşı davacılar vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun’un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyen davalılar-karşı davacılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

12.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.