Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/579 K.2023/7374

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında süregelen ticari ilişki kapsamındaki cari hesap borcunun tasfiyesine yönelik imzalanan 14.08.2007 tarihli sözleşmede, cari hesap bakiye ve çeklerden kaynaklanan borcun sözleşme tarihi itibari ile toplam 100.000,00 TL olduğunun kabul edildiğini, çeklerin ödenmemesi üzerine çeklere dayalı olarak davalı aleyhine icra takibine girişildiğini ve fakat davalının iyi niyetli olup açık hesap borcunu ödeyeceği varsayılarak müvekkili tarafından davalıya mal verilmeye devam edildiği gibi icra takibinin işlemsiz bırakıldığını,

bunu fırsat ... davalının icra mahkemesinden icranın geri bırakılması kararı aldığını, bunun üzerine müvekkili tarafından cari hesabın kat edilerek davalı yana 13.11.2008 tarihli ihtarname keşide edilerek borcun ödenmesinin istenildiğini, borcun ödenmediğini ileri sürerek müvekkilinin gerek çeklerden gerekse cari hesap bakiyesinden kaynaklı toplam 91.350,34 TL alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili aleyhine çeklere dayalı olarak icra takibine giriştiğini, icra dosyasında müvekkilinden borcu kabul ve ödemeyi taahhüt belgesi alındığını, müvekkilinin 3 adet toplam 35.000,00 TL bedelli müşteri çekleri ile davacıya haricen ödemede bulunduğunu, davacı yanca bu ödemelerin inkâr edildiğini, davacının cari hesaptan kaynaklı bakiye alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 17.01.2011 tarih, 2008/724 E. ve 2011/14 K. sayılı kararı ile davacının ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığı, davacının iddiasını yazılı ve kesin delillerle ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı asil tarafından temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 23.01.2013 tarih, 2012/15294 E. ve 2013/1191 K. sayılı kararıyla borç protokolü ve ödeme taahhüdünde davalının borcu açıkça kabul ettiği, bu durumda ödemeyi ispat yükümlülüğünün davalı tarafa düştüğü gerekçesiyle bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 21.10.2016 tarih, 2013/398 E. ve 2016/1155 K. sayılı kararı ile davacının talep ettiği 47.500,00 TL çek alacağı yönünden davalı vekilinin dosyaya sunulan 06.03.2014 tarihli dilekçede ödeme savunmasında konu ettiği 3 çekten 2 adet çekin davacıya ödendiği, ...

Sultangazi Şubesine ait 05.02.2008 tarih ve 25.000,00 TL bedelli çek bakımından ise çekin müşteri tarafından iade edildiği ve bu çekin ödendiği yönünde dosya kapsamında herhangi bir belge bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu çek bedelinin davacıya ödenmediği, bu durumda davacı tarafın asıl alacak icra takibine konu ettiği çek tutarları toplam ıtoplam 47.500,00 TL'den yukarıda belirtilen ve davacıya ödendiği anlaşılan 10.000,00 TL tutarındaki iki adet çek bedeli düşülmesi sonucunda davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bakiye 37.500,00 TL tutarında davalı taraftan çek alacağı bulunduğu,

davacının talep ettiği 43.850,34 TL açık cari hesap alacağı yönünden davalının hakkında başlatılan kambiyo takibine konu çeklere istinaden icra takibi başlatılmasının davacının açık hesaptan kaynaklanan başkaca alacakları olduğu yönündeki iddialarını kendiliğinden ortadan kaldırmayacağı, davalının ödeme konusundaki iddiasını ispat yükümlülüğü altında olduğu,

davalının söz konusu açık hesap alacağı yönünden ödeme yaptınığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 25.000,00 TL'nin 05.02.2008 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte, 12.500,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 43.850,34 TL'nin 19.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiş, yapılan temyiz incelemesi neticesinde onanmıştır.

D. Karar Düzeltme Kararı

Dairemizin 24.06.2020 tarih, 2019/2932 E. ve 2020/1237 K. sayılı kararıyla keşidecesi tarafından keşide edilerek tedavüle konulan bir çeki, sonradan muhatap bankasına çek sorumluluğunu kaldırmak için iade eden keşidecinin bu çeki bedelini ödeyerek tedavülden çektiği hususunun bir karine olduğunu, mahkemece davalının kendisine keşide edilmiş ve cirosu ile davacıya verdiği anlaşılan bu çekin ödendiğinin karine kabul edilmesi, bu karinenin aksinin ispatı için davacıya delil sunma fırsatı verilmesi, davacının karinenin aksini ispat edememesi halinde bu çek bedelinin de davalının borcundan düşülerek karar verilmesi gereğine işaret edilerek Daire onama ilamı bozulmuştur.

E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının bozma ilamında belirtilen karinenin aksini ispatlar bir delil sunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, bakiye 12.500,00 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 43.850,34 TL'nin 19.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı borç ikrarının görmezden gelindiğini, 100.000,00 TL borcun ödemeleri düşüldükten sonra ortaya çıkan kalem olduğunu, davalının 10.000,00 TL'lik ödemesinin sözleşmeden sonra yapılan alışverişe dair bir ödeme olduğunu, bozma konusu çek aslının bulunmadığını, fotokopi ile ispat olmayacağını, çekin taraflarına tebliğ edilmediğini, bedelinin tahsil edilmediğini, tahsilini davalı tarafın ispat da edemediğini, davalı taraf lehine hükmedilen vekâlet ücretinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı ile aralarında yalnızca 47.500,00 TL'lik bir alacak ilişkisi bulunduğunu, bu alacağa ilişkin takibin de icranın geri bırakılması kararı ile sonlandırıldığını, açık hesaba ilişkin faturaların çek borcunun ödenmemesinden sonra kesilmesinin faturaların düzmece olduğunu gösterdiğini, aslında bu faturaların çek ödemelerine dayanak faturalar olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, mutabakat belgesi kapsamında verilen borç ikrarına dayalı alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 3167 sayılı Mülga Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun'un 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,