Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5903 K.2024/4330

Taraflar arasındaki faydalı model belgesinden doğan haklarına tecavüzünün tespiti, men ve ref'i ile maddi ve manevi tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle uygulanması gereken 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 3156 sayılı Kanun ile değişik 438 inci maddesi gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerine ait TR 2004/03728 Y tescil nolu faydalı model belgesine davalıların tecavüzünün tespitine, durdurulmasına, ürünlere ve bunların imalinde kullanılan araçlara el konulmasına, 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (551 sayılı KHK) 140 ıncı maddesinin (b) bendi uyarınca fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen (İlk) Karar

Mahkemece 11/06/2013 tarih, 2009/288 E. ve 2013/290 K. sayılı kararı davalı tarafın ürettiği "SLOT" markalı anahtar kutularının TR 2005/02437 Y nolu faydalı model belgesinin koruma kapsamında kaldığı, TR 2005/02437 Y nolu faydalı model belgesinin koruma kapsamının davacı tarafa ait TR 2004/03728 Y nolu faydalı model belgesinin koruma kapsamı ile aynı olduğu,

tescilli sınai mülkiyet hakkı hükümsüz kılınana kadar sahibine kullanma ve koruma hakkı tanımakta olup, bu belgeye istinaden yapılan üretimin davacı tarafın faydalı model hakkına tecavüzünden de söz edilemeyeceği, her ne kadar taraflar arasında İstanbul 3. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2012/64 E. sayılı derdest dava dosyasında, davacının dayanağı 2004/03728 nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemli karşı dava bulunsa da, sonuca etkili olmadığından bu dosyada verilecek kararın kesinleşmesine gerek görülmediği,

davacının iddialarının ispatlanamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

B. (Birinci) Bozma Kararı

Dairemizin 09/06/2014 tarih, 2014/364 E. ve 2014/10928 K. sayılı kararıyla '' ...1- 551 Sayılı KHK'nın 166. maddesinin yollamasıyla aynı KHK'nın 78. maddesine göre “Patent sahibi patentini kendi patentinden daha önceki rüçhan tarihine sahip olan patent sahiplerinin açmış olduğu patente tecavüz davasında bir savunma gerekçesi olarak ileri süremez.” Açıklanan bu madde hükmüne göre, davalı tarafça üretilen ürünlerin davalı ...'ye ait 2005/2437 sayılı faydalı model belgesi kapsamında kaldığı ve bu belge geçersiz kılınıncaya kadar ki kullanımın yasal bir kullanım olduğuna ilişkin mahkeme gerekçesinde isabet bulunmamaktadır.

Bu durumda davacı adına tescilli 2004/3728 sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü için açılan dava sonucu beklenilmek suretiyle hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken kararda yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir. 2- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir...'' gerekçesiyle bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemelerince bekletici mesele yapılan İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2017/182 - 2020/229 E-K sayılı dosyasında işbu davaya dayanak 2004/03728 tescil numaralı faydalı modelin karşı dava yolu ile hükümsüzlüğünün talep edildiği,

karşı davadaki bu talebin reddine dair kararın 06/07/2022 tarihinde kesinleştiği, davalıya ait "Slot" marka anahtar kutularının davacıya ait TR 2004/03728 tescil numaralı faydalı model istemlerindeki unsurların kıyaslanması sonucunda, faydalı modelin koruma kapsamında olduğu ve faydalı model belgesine tecavüzün hukuki koşullarının oluştuğu, davacı yanın tercih ettiği tazminat hesaplama yöntemine göre maddi tazminatın tam ve eksiksiz bir şekilde hesabının yapılmasının mümkün olmadığı,

ancak davacının ticari hacmi, tecavüz fiillerinin boyutu hep birlikte nazara alındığında 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 50, 51 inci maddeleri çerçevesinde talep olunan 5.000,00 TL maddi tazminat talebinin kabulü gerektiği, ihlal edilen hakkın boyutu, kusurun derecesi ve tarafların mali durumları nazara alınarak talep edilen 15.000,00 TL manevi tazminatın yeterli ve dengeleyici olacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının TR 2004 03728 sayılı FM hakkına tecavüz ettiği iddia edilen dava konusu SLOT marka anahtarlık ürününün davacının FM başvurusundan çok önce tanıtılmış ve piyasaya sürüldüğünü, yerel mahkeme kararına konu raporda bilirkişilerin sadece benzerliği araştıran, karşılaştırmalı bir çalışma yaptıklarını ve benzerliğin var olduğu kanaatine vardıklarını, fakat söz konusu faydalı modelin yeni olup olmadığı,

asıl tecavüz fiilini yapan tarafın kim olduğu hususunda bir araştırmaya girmediklerini, diğer taraftan yerel mahkeme davacıya ait TR 2004 03728 sayılı FM belgesi hakkındaki hükümsüzlük taleplerinin reddedilmesini SLOT markalı anahtarlık ürünlerinin davacının sahip olduğu FM e tecavüz ettiğinin kabulü için yeterli saydığını, oysa bir FM in hükümsüzlüğüne ya da hükümsüz olmadığına karar verilmesi ile o FM e tecavüz edilmesinin çok farklı konular olduğunu, TR 2004 03728 sayılı FM in hükümsüz olmadığına karar verilmesi,

SLOT markalı ürünlerinin üretilip piyasaya sürülmesinin TR 2004 03728 sayılı FM haklarına tecavüz ettiğinin kabulü için yeterli olmadığını, SLOT markalı ürünlerinin çok önceden üretilip piyasaya sürüldüğünü, oysa tecavüzden öncelikle söz edebilmek için SLOT markalı ürünün en azından davacının TR 2004 03728 sayılı FM başvurusundan çok sonra piyasaya sürülmesi gerektiğini, ürünün 31.12.2004 tarihinden çok önce piyasaya sürüldüğünü ve tanıtımının yapıldığını, davacının hiçbir ürün üretip piyasaya sunmadığını, Yerel Mahkemenin kararında müvekkili aleyhine fazla vekalet ücretine hükmedildiğini,

vekalet ücretleri hatalı hesaplanmış olup hukuka dayanağı olmayan tutarlar olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, faydalı model belgesinden doğan haklarına tecavüzünün tespiti, men ve ref'i ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (551 sayılı KHK) 136 ncı maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,