Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5909 K.2024/3526

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu Kararı (YİDK) kararının iptali, marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine verilmiştir.

Kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkeme tarafından Dairemiz ilamına karşı direnilmiştir.

Direnme kararının davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizce bozma kararı yerinde bulunarak direnme kararı incelenmek üzere dosya Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01.03.2022 tarihli, 2019/11-364 E., 2022/234 K. sayılı ilâmı ile direnme kararı bozulmuştur.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin çok sayıda “OPET” ibareli tanınmış seri markaları bulunduğunu, ayrıca “OPET” ibaresinin müvekkilinin ticaret unvanının da asli unsuru olduğunu, davalı şirket tarafından 2013/48209 başvuru numaralı “NANOPET” ibareli marka başvurusunda bulunulduğunu, bu başvuruya müvekkili tarafından yapılan itirazın Markalar Dairesince kabul edilerek başvurunun reddine karar verildiğini, ancak davalı şirketin itirazı üzerine YİDK kararı ile nihaî olarak davalı şirketin itirazı kabul edilerek ret kararının kaldırılmasına ve tescil işleminin devamına karar verildiğini,

oysa davalı başvurusu ile müvekkili markalarının karıştırılma ihtimalinin bulunduğunu, ayrıca davalı şirketin kötü niyetli olarak başvuruda bulunduğunu ve müvekkilinin markalarının tanınmışlığından yararlanmak istediğini ileri sürerek YİDK kararının iptaline, tescili hâlinde “NANOPET” ibareli markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Akaryakıt Dağıtım İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; “nano” ibaresinin metrik sistemin içinde bir metrenin milyarda birini ifade ettiğini, nano teknolojinin günümüzde kumaş, boya ve araba sektöründe kullanıldığını ve her geçen gün kullanım ağının genişlediğini, taraf markalarının okunuşlarının farklı olduğunu, anlamsal benzerliğin de söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; davalı başvurusu ile davacı markaları arasında benzerlik ve karıştırılma ihtimali bulunmadığını, bu itibarla YİDK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 26.01.2016 tarihli, 2014/559 E., 2016/5 K. sayılı kararıyla; iki hece olan davacı markasının “o-pet” şeklinde, davalı markasının ise üç heceli “na-no-pet” şeklinde okunduğu, ibarelerin son dört harfi ortak olmakla birlikte sadece son hecelerin aynı olduğu, ancak ibarelerin son kısmında ortak harflerin bulunmasının fonetik açıdan benzer oldukları anlamında gelmeyeceği, davacı şirketin “OPET” markalarının siyah-beyaz ya da sarı-mavi, mavi-kırmızı, mavi-beyaz-sarı gibi renk kombinasyonlarını içeren muhtelif şekillerde, OPET ibaresi öncelikli ve bu ibare markanın başlangıcında olacak şekilde dizayn edildiği,

bu hâliyle davalının “NANOPET” markası ile görsel bakımdan da farklılaştığı, davalının kötü niyetli hareket ettiğine ilişkin somut veri bulunmadığı, dolayısıyla dava konusu marka ile davacı markaları arasında iltibas tehlikesi bulunmadığından 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin (556 sayılı KHK) 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasına göre de başvurunun tescilinin engellenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Yargıtay Dairemizin 04.04.2018 tarihli, 2016/8847 E., 2018/2396 K. sayılı ilamı ile “…1- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin aşağıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

2- Dava, davalı şirketin marka tescil başvurusuna karşı yapılan itirazı ret eden TPE YİDK kararının iptali ve davalı şirket markasının hükümsüz sayılması istemlerine ilişkindir.

Davacının itirazına mesnet markalarının "OPET" esaslı unsurlardan, davalı şirketin başvurusunun ise "NANOPET" ibaresini içerdiği hususları uyuşmazlık konusu değildir. Davacı vekili, diğer iddialarının yanında müvekkilinin markaları ile davalı şirketin tescilini istediği markanın benzer olduğunu, 556 sayılı KHK'nin 8/1-b maddesi anlamında karışıklığa neden olacağını ileri sürmüştür.

556 sayılı KHK'nin 8/1-b maddesi hükmü uyarınca, tescil için başvurusu yapılan marka, daha önce başvurusu yapılmış veya tescil edilmiş bir marka ile aynı veya benzer ise ve markanın kapsadığı mal ve hizmetlere aynı veya ilişkilendirilebilecek ölçüde benzer ise, ortalama tüketiciler tarafından karıştırılma ihtimali (iltibas) varlığı kabul edilmeli ve önceki marka sahibinin itirazı üzerine başvurunun reddine karar verilmelidir. Markalar arasında karıştırılabilecek ölçüde benzerliğin tespitinde, markaların görsel, işitsel ve kavramsal özellikleri bir bütün olarak dikkate alınmalıdır.

Somut olayda taraf markaları dikkate alındığında davacı markalarının esas unsuru "OPET", davalı markasının esaslı unsurunun ise "NANOPET" ibaresinden oluştuğu, davalı başvurusuna konu markanın davacının markalarının esaslı unsurunu aynen içerdiği ve mikro yüksek ileri teknoloji anlamındaki "NANO" sözcüğü ile "OPET" sözcüğünü bir araya getiren bir ibare olduğu, tarafların marka tescil kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden de tam bir ayniyet bulunduğu, ortalama tüketici kitlesinin genel ve bütüncül bakış açısı itibariyle her iki markanın karıştırılma ihtimallerinin yüksek olduğu,

bu durum karşısında mahkemece, markalar arasında 556 sayılı KHK'nin 8/1-b maddesi anlamında benzerlik bulunduğu kabul edilerek değerlendirme yapılması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddi yönünde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir …” gerekçesiyle bozulmuştur.

C. Mahkemece Verilen Direnme Kararı

Mahkemenin 25.12.2018 tarih, 2018/348 E. ve 2018/311 K. sayılı kararı ile; önceki gerekçeyle direnme kararı verilmiştir.

D.Dairemizin İnceleme Kararı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yapılan incelemede, Daire kararının yerinde olduğu belirtilerek temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

E.Hukuk Genel Kurulu Kararı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01.03.2022 tarih, 2019/11-364 E. ve 2022/234 K. sayılı ilâmı ile davalı şirket markasının kapsamında yer alan mal ve hizmet listesinin davacı markalarının mal ve hizmetleri ile aynı olduğunun görüldüğü,

bu durumda 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince davacıların markaları ile davalı başvurusunun işaret itibariyle iltibas yaratacak kadar benzer olup olmadığının irdelenmesi gerektiği, davalı şirket başvurusu, siyah renkli kalın ve büyük harflerle yazılmış “NANOPET” ibaresinden oluştuğu, bu ibare mikro yüksek ileri teknoloji anlamındaki "NANO" ibaresi ile "OPET" ibaresinin bir araya getirilmesiyle meydana geldiği, davacı markalarında ise “OPET” ibaresi asıl unsur olarak yer almakta ve bu ibareye muhtelif tali unsurlar eklenmek suretiyle seri markalar oluşturulduğu,

dolayısıyla davalının “NANOPET” ibareli başvurusu davacının markalarının asıl unsuru olan “OPET” ibaresini aynen içermekte ve başvurunun önünde yer alan “NAN” eki ise markaya yeterli düzeyde ayırt edicilik katmadığı, “NAN” eki nedeniyle davalı başvurusu ile davacı markaları aynı veya ayırt edilemeyecek derecede benzer sayılmazlar ise de, genel intiba, görünüm, okunuş ve anlam olarak benzer oldukları, bu nedenle ortalama tüketici nezdinde genel ve bütüncül bakış açısı itibariyle her iki markanın karıştırılma ihtimalinin yüksek olduğu,

taraf markaları arasında en azından ticari, ekonomik ve idari bir bağlantı bulunduğu algısının oluşabileceği, ayrıca davalı şirketin markasının davacının seri markası olarak algılanabileceği, Mahkemece, yukarıda belirtilen hususlar gözetilerek markalar arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında benzerlik bulunduğu kabul edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile direnme kararı bozulmuştur.

F.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirket başvurusu, siyah renkli kalın ve büyük harflerle yazılmış “NANOPET” ibaresinden oluştuğu, bu ibare mikro yüksek ileri teknoloji anlamındaki "NANO" ibaresi ile "OPET" ibaresinin bir araya getirilmesiyle meydana geldiği, davacı markalarında ise “OPET” ibaresi asıl unsur olarak yer almakta ve bu ibareye muhtelif tali unsurlar eklenmek suretiyle seri markalar oluşturulduğu,

dolayısıyla davalının “NANOPET” ibareli başvurusu davacının markalarının asıl unsuru olan “OPET” ibaresini aynen içermekte ve başvurunun önünde yer alan “NAN” eki ise markaya yeterli düzeyde ayırt edicilik katmadığı, “NAN” eki nedeniyle davalı başvurusu ile davacı markaları aynı veya ayırt edilemeyecek derecede benzer sayılmazlar ise de, genel intiba, görünüm, okunuş ve anlam olarak benzer oldukları, bu nedenle ortalama tüketici nezdinde genel ve bütüncül bakış açısı itibariyle her iki markanın karıştırılma ihtimalinin yüksek olduğu,

taraf markaları arasında en azından ticari, ekonomik ve idari bir bağlantı bulunduğu algısının oluşabileceği, ayrıca davalı şirketin markasının davacının seri markası olarak algılanabileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, YİDK kararının iptaline ve markanın hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı .... Akaryakıt Dağıtım İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya konu markaların birbirinden şekil, fonetik ve anlamsal olarak farklı olduğu dosya içeriği ve markaların görüntüsü, okunuşu ve kulakta bıraktığı iz ile sabit olduğu, "NANOPET" kavramı müvekkil şirketin "nano" kelimesinden ilham alarak ürettiği ve karakterize ettiği bir marka olduğunu, davacı şirketin "PET" markasını içeren markalara yaptığı itirazların reddedilmesi de verilen kararın hukuka ve maddi vakaya aykırı olduğunu kanıtladığını belirterek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraf markalarının benzer olmadığını, başvuru markasının yeterli ölçüde ayırt edici niteliği haiz olduğu ve bütüncül olarak yapılacak değerlendirilme sonucu, makul derecede bilgili, gözlemci ve dikkatli olduğu varsayılan ortalama tüketici nezdinde markaların karıştırılması ihtimali bulunmadığı gibi ilgili tüketicilerin markalar arasında ilişki kurması ve davalı markasının davacının seri markası olarak algılaması ve/veya aynı ticari işletmeye ait olduklarını sanması da söz konusu olmadığını belirterek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğüne ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davalılar vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,