Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5997 K.2023/7394

Taraflar arasındaki şirketin ihyası davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın dahili davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, terkin edilen ve ihyasını talep ettiği Mutluhan Construction Industry Company Limited isimli şirkette çalıştığını, Mutluhan Holding A.Ş. ve Mutluhan Holding A.Ş.'nin bünyesinde bir grup şirketi olan Mutluhan Construction Industry Company Limited şirketlerini hasım göstererek İstanbul Anadolu 17. İş Mahkemesi nezdinde 2022/559 E. sayılı dosya ile işçilik alacağı davası açıldığını ve şirketin ticaret sicilinden resen terkin edildiğini yapılan yargılamada öğrendiklerini,

iş mahkemesinde açılan davada taraf teşkilinin sağlanması açısından İstanbul Anadolu 17. İş Mahkemesince taraflarına işbu davayı açmak için mehil verildiğini belirterek İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğünün sicilinde kayıtlı Mutluhan Construction Industry Company Limited unvanlı şirketin tüzel kişiliğinin ihyasını, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın ticaret sicilinden terkin edilerek tüzel kişiliği ortadan kalkmış bulunan şirketin ihyasının istemine ilişkin olduğu, şirket tüzel kişiliğinin ihyası davasının, ihyası istenilen şirketin tasfiyesini yürütmüş olan tasfiye kurulu üyeleri veya tasfiye memuru ile yasal hasım durumundaki terkin işlemini yapan Ticaret Sicil Memurluğuna husumet yöneltilerek açılması gerektiği ve bu hususun mahkemece re'sen nazara alınmasının icap ettiği, Ticaret Sicili Müdürlüğünün, ticaret siciline tescil konusundaki talepleri,

ilgili yasanın kendisine verdiği yetki ve görev alanı içinde değerlendirdiği ve sonuca bağladığı; yargı merci gibi hareket edemediği, yasal şartlar oluşmuşsa yapılan işlemle ilgili tescil kararı verildiği, aksi halde, tescil talebini gerekçe göstererek reddedeceği, tasfiye sürecinde yetki ve sorumluğun şirket tasfiye memurunda olduğu, tasfiye sürecinde açılan davaya rağmen şirketin ticaret sicilinden silinmesini talep eden tasfiye memurunun kusurundan dolayı Ticaret Sicili Müdürlüğünün sorumluluğu bulunmadığı, müvekkilinin davanın açılmasına sebep olmadığı,

bu nedenle yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulamayacağı, müvekkili Sicili Müdürlüğünün, dava açılmasına sebep olacak herhangi bir işlem yapmadığı, yasal hasım konumunda bulunan müvekkilinin yargılama masraflarından sorumlu tutulamayacağını, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, her ne kadar dava konusu şirket kendisi tarafından tasfiye sürecine girip tasfiyeyi sonuçlandırmış ve sicilden terkin edilmiş ise de dava konusu terkin edilen şirket hakkında halen devam eden derdest dava bulunduğu, dolayısıyla faal olduğu,

derdest olan davanın sonucuna göre şirket borcu ortaya çıkabileceği, tasfiyenin şirketin tüm borç ve alacakları tasfiye olunmaksızın tamamlanamayacağı, ticaret sicilinden terkin olunamayacağı sonucuna varıldığından ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 547 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince davanın kabulüne, dava konusu şirketin ihyasına, son tasfiye memuru olan davalı ...'nun tasfiye memuru olarak atanmasına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Dahili davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihyası istenen şirketin merkezinin Tanzanya'da olduğunu, şubesinin ihyası talep edildiğini, şubenin merkezden bağımsız şekilde ihyasının mümkün olmadığını, tüzel kişiliği olmayan şube hakkında ihya kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davaya dahil edilerek davalı sıfatı kazanılmayacağını, bu nedenle hakkında hüküm kurulamayacağını, tasfiye işlemlerinden şahsen sorumluluğu olmadığını, şirketin 2018 yılında tasfiyeyi tamamladığını, iş davasının 2022 yılında açıldığını, bu nedenle dahili davalının yargılama giderlerinden sorumlu olmayacağını belirterek ilk derece mahkemesi ilamının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, işbu davada davalı ...

Sicil Müdürlüğü ve dahili davalı tasfiye memuru arasında zorunlu dava arkadaşlığı söz konusu olduğundan tasfiye memurunun dahili davalı yoluyla davaya dahil edilmesinde ve bu şekilde taraf teşkilinin sağlanmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, kural olarak tüzel kişiliği olan şirketlerin ihyası istenebilmekte olup tüzel kişiliği bulunmayan şubelerin ihyasına karar verilemeyeceği (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 10.02.2020 ... ve 2019/5050 E., 2020/1166 K. sayılı ilamı), 6102 sayılı Kanun'da sadece şirketlerin ihyasının mümkün olduğu, şubenin ihyasının mümkün olmadığı,

dava konusu şirket şubesinin ticaret sicil kayıtları ve Ticaret Sicil Gazetesi örneklerine göre tasfiye edilen ve ihyası talep edilenin şirket olmayıp şube olduğunun açık olmasına rağmen Mahkemece Tasfiye Halinde Mutluhan Constructıon Industry Company Limited Merkezi Tanzanya İstanbul Merkez Şubesi'nin ihyasına ilişkin davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulünün hatalı olduğu gerekçesiyle istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf incelemesi sonucunda husumet yönünden usulden reddine karar verilmesi ve vekâlet ücretinin işbu sonuca göre hesaplanması gerekirken davanın esasına girilmek suretiyle talep dışında bahsi geçen şubenin ihyası kararı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın esastan reddi kararı vermesi usule ve yasaya aykırı olup bozulması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, şirketin ihyası istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,