Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/6198 K.2025/154

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak asıl davada davacı ... Enerji Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 14.01.2025 günü hazır bulunan davacı-birleşen davada davalı vekili Avukat Merve Karaca ile davalı-birleşen davada davacı vekili Avukat İrem Kürklü dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. ASIL DAVA VE BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP

Davacı-birleşen davada davalı ... Enerji ... Ltd. Şti. vekili asıl dava dilekçesinde; taraflar arasında 01.04.2014 tarihinde Robur ve Fancoil cihazlarının teslimine ilişkin satış sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili firmanın sözleşmeye uygun olarak edimlerini yerine getirdiğini ancak davalının kesilen faturaları ödemediğini ileri sürerek başlatılan icra takibine vaki itirazın iptalini talep etmiş, birleşen davaya cevabında; davanın reddini istemiştir.

II. CEVAP VE BİRLEŞEN DAVA

Davalı-birleşen davada davacı ... Otelcilik ... A.Ş. vekili asıl davaya cevabında; davacının müvekkiline sözleşmede belirtilen tarihlerde teslimat yapmadığını, sözleşmede yazılı markadan daha düşük kalite ve daha ucuz marka tesliminde bulunduğunu, sözleşme gereği cezai şartta hak kazandıklarını ve bu bedelin davacı hak edişinden kesildiğini savunarak asıl davanın reddini istemiş, birleşen dava dilekçesinde; davacının sözleşme edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini, bu nedenle fiyat farkından kaynaklanan zararın doğduğunu belirterek, 73.160,17 euro cezai şart alacağının davalının hak edişinden kesildiğinin tespitine, farklı ürün teslimi nedeniyle doğan zarardan şimdilik 2.000,00 euronun faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ...'ın sözleşme konusu cihazları vadesinde teslim edememesinin Başaran'ın bedel ödemelerini vadesinde yapmamasından kaynaklandığı, bu durumda Başaran A.Ş.'nin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 117/2 hükmü uyarınca temerrüde düştüğü, diğer yandan ... Ltd.

Şti.'nin sözleşmede kararlaştırılmış olandan farklı marka Fancoil cihazı teslim etmesinden dolayı Başaran A.Ş.'nin herhangi bir fiyat farkı zararına uğramadığı, Başaran A.Ş.'nin ... Ltd. Şti.'ye olan borcundan kesinti yapma hakkının bulunmadığı, bu nedenlerden dolayı ... Ltd.

Şti.'nin takip tarihi itibari ile Başaran A.Ş.'den 76.906,24 euro alacak talebinde haklı olduğu, davalının takipten önce temerrüde düşürülmemesi nedeniyle işlemiş faiz talep edemeyeceği, takibe konu alacağın likit olması, davalı/borçlunun itirazında haksız olduğunun anlaşılması nedeniyle davalı aleyhine icra inkâr tazminatına, reddedilen kısım yönünden davacı/alacaklının takibe geçmede kötüniyetli olduğu kabul edilerek, davacı ... aleyhine %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmiştir.

Birleşen dava yönünden ise Başaran A.Ş.'nin cezai şart talep edemeyeceği ve zarar alacağının da bulunmadığı gerekçesi ile birleşen davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm taraflarca istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça yer tesliminin geç yapıldığı, ayrıca davalının ödemelerini sözleşme hükümlerine göre gecikmeli yaparak ödemede temerrüde düştüğü iddia edilmişse de, davacı tarafça bu hususta herhangi bir ihtarname keşide edilmediği, yer tesliminin geç yapıldığı iddiasının kanıtlanamadığı, davalının ödeme yönünden de temerrüde düşürülmediği anlaşılmakla asıl davada davalı Başaran firmasının 73.160,17 euro cezai şarta hak kazandığı, bu durumda mahsup ile asıl davada davacının 3.746,07 euro bakiye alacağının bulunduğu,

dayanak icra takibinin Türk Lirası üzerinden başlatıldığı, asıl davanın bu tutar üzerinden kısmen kabul edilmesi gerektiği, kabul edilen kısım bakımından davalı aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiği, reddedilen kısım bakımından ise davacı alacaklının takip başlatmakta kötüniyetli olduğu kanıtlanamadığı, birleşen dava yönünden sözleşmede teslimi öngörülen marka cihaz ile teslim edilen cihaz arasında fiyat farkı bulunmadığı, bu nedenle bir zararın söz konusu olmadığı gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, asıl davanın kısmen kabulüne, davalı ... ..

A.Ş.'nin İstanbul 2. İcra Dairesinin 2017/6119 E. sayılı icra takibine yönelik itirazının kısmen iptali ile takibin 14.260,16 TL asıl alacak üzerinden devamına, kabul edilen bu tutara takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen kısım üzerinden %20 oranında 2.852,03 TL icra inkâr tazminatının davalı Başaran A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, koşulları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı isteminin reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, asıl davada davacı ... ... Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği davalıya teslim edilen cihazların satış bedelinden kaynaklanan cari hesap alacağının tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptali; birleşen dava ise sözleşme hükmü gereği geç teslimden kaynaklanan cezai şart tutarının karşı tarafın hak edişinden kesildiğinin tespiti ile sözleşmeye aykırı ifa nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe 1.İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre asıl davada davacı ... Enerji Ölçüm Kontrol Dağ. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.Ancak, asıl davaya dayanak icra dosyasının incelenmesinde davacı yanın icra takibinde seçimlik hakkını kullanmadığı, takip talebinde döviz cinsinden talepte bulunulduğu, takip tarihindeki kur üzerinden TL karşılığının belirlenerek takip talebine yazıldığı ancak yabancı para asıl alacağının takip tarihinden ödeme tarihine dek faizi ile birlikte toplamının ödeme tarihindeki kur üzerinden TL olarak tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece döviz cinsinden hüküm kurmak gerekirken davacının seçimlik hakkını kullandığından bahisle TL cinsinden hüküm kurulması doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.