Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/6204 K.2024/3214

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne dava konusu meblağ 133.657 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle uygulanması gereken 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 3156 sayılı Kanun ile değişik 438 inci maddesi gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının müvekkili aleyhine dava dışı İş Bankası ve Yapı Kredi bankasına ait 8 adet çeke dayalı olarak icra takibi yaptığını, ayrıca takibe konu olmayan bir adet daha çek bulunduğunu, çeklerdeki keşideci imzasının müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin Yapı Kredi Bankasına çek hesabı ve çek koçanı için başvuruda bulunmadığını, İş Bankası'ndan çek koçanı aldığını, ancak çek koçanındaki 2 adet çek yaprağının müvekkilinin bilgisi dışında kullanıldığını,

müvekkilinin karşılıksız çekten dolayı verilen ceza kararı ile durumdan haberdar olduğunu belirterek müvekkilinin çekler ve icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile çek bilgilerinde yapılan maddi hatalar düzeltilerek ve eksik yazılan çekler de belirtilmek üzere toplam 9 adet çek nedeniyle menfi tespit talebinde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin çekleri ticari ilişki kapsamında dava dışı Mahmut Ballı'dan ciro yoluyla aldığını, daha önce aynı şekilde davacı tarafından keşide edilen dava dışı çeklerin tahsil edildiğini, tahsil edilen çeklerin de mukayese edilmesinin gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen (İlk) Karar

Mahkemece 09.09.2014 tarih, 2013/69 E. ve 2014/265 K. sayılı kararı ile çeklerdeki keşideci imzasının davacıya ait olmaması nedeniyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekili temyiz edilmiştir.

B. (Birinci) Bozma Kararı

Dairemizin 15.12.2015 tarih, 2015/3854 E. ve 2015/16918 K. sayılı kararıyla hükme esas alınan grafoloji raporuna dayanak mukayese belgelerin fotokopi belge olduğu, incelemenin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 211 inci maddesine aykırı bir biçimde mukayese belgelerinin asılları üzerinde yapılmayıp fotokopileri üzerinde yapıldığı,

bu durumda Mahkemece icra takibine konu çeklerin keşide tarihinden öncesine ve sonrasına ait davacının imzası bulunan belge asılları ilgili yerlerden getirtilerek ayrıca davalı tarafından ödendiği belirtilen dava konusu olmayan çek asılları ve ilgili çek koçanının banka tarafından çek sahibine teslimine ilişkin belge asılları getirtilerek imza incelemesi konusunda heyet raporu alınıp sonucuna göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 09.07.2020 tarih, 2016/225 E. ve 2020/411 K. sayılı kararı ile davalı tarafından ödendiği belirtilen dava konusu olmayan çek asıllarının temini için ilgili bankalara müzekkere yazılmışsa da evrak saklama süresi olan 10 yıl geçtiği için belge bulunamadığı, aynı şekilde dava konusu olmayan çek asılları ve ilgili çek koçanının banka tarafından çek sahibine teslimine ilişkin belge asıllarının temini için müzekkere yazılmış ise de aynı gerekçe ile de söz konusu belge asıllarının bankalar nezdinde bulunmadığı cevabı verildiği, bu nedenle bozma ilamı doğrultusunda inceleme yapılamadığı,

mevcut delil durumuna göre dava konusu çeklerin altında davacı adına atılı bulunan imzaların davacıya ait olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, davalı vekili temyiz edilmiştir.

D. (İkinci) Bozma Kararı

Dairemizin 25.05.2022 tarih, 2020/6949 E. ve 2020/4038 K. sayılı kararıyla mahkemece bozma ilamına uyularak devam olunan yargılamada, bozmanın gereğini yerine getirmek amacıyla çok sayıda bankaya müzekkere yazılmış ise de 10 yıllık saklama süresinin dolması nedeniyle talep edilen belgelerin bir kısmının arşivlerde bulunamadığı, mahkemece, müzekkerelere gelen cevaplar sonrası bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış ve incelenen belgelere göre dava konusu çeklerdeki imzanın davacının eli ürünü olmadığı kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verildiği,

ancak Yapı Kredi Bankası Pendik Şubesi'nin çek koçanı teslim talimatının aslını mahkemeye gönderdiği, yine TEB Bankası'nın Türkiye İş Bankası'na ait bir adet çekin aslı ile ibraz eden bilgilerini gönderdiği, evrak asıllarının mahkemece kasaya alınmakla birlikte söz konusu belge asıllarının bilirkişiler tarafından incelenmemiş olup, bozma ilamının gereği tam olarak yerine getirilmeksizin eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığına işaret edilerek bozulmuştur.

E. Mahkemece (İkinci) Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Bakırköy 10. İcra Müdürlüğünün 2009/370 E. sayılı icra takibine konu olan Yapı Kredi Bankası ...

Şubesine ait 15.11.2008 keşide tarihli .... çek numaralı, 15.000,00 TL bedelli çek, 13.12.2008 keşide tarihli 9465481 çek numaralı 15.000,00 TL bedelli çek, 20.12.2008 keşide tarihli 0508122 çek numaralı 5.000,00 TL bedelli çek, 29.11.2008 keşide tarihli 9465480 çek numaralı 15.000,00 TL bedelli çek, 29.11.2008 keşide tarilhli 0508120 çek numaralı 10.000,00 TL bedelli çek, 31.10.2008 keşide tarihli 9465478 çek numaralı 15.000,00 TL bedelli çek, Türkiye İş Bankası ....

Şubesine ait 28.02.2009 keşide tarihli 3211847 çek numaralı 20.000,00 TL bedelli çek, 14.02.2009 keşide tarihli ..... çek numaralı 15.000,00 TL bedelli çekler ile icra takibine konu edilmemiş olan Türkiye İş Bankası ....

Şubesine ait 17.01.2009 keşide tarihli ...842 çek numaralı 15.000,00 TL bedelli çeklerdeki keşideci imzasının davacıya ait olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile söz konusu çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine; davalının çeklerde son hamil olup çeki kendinden önceki ciranta Mahmut Ballı'dan ciro yoluyla aldığı, dolayısıyla keşideci imzasının sahte olduğunu bilmesine imkân bulunmadığından koşulları oluşmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dilekçelerindeki beyanlarla, Yargıtay bozma ilamına uygun olarak dosya arasına alınan belge aslının incelenmesi ve daha sonra karar verilmesi gerekirken belge aslın incelenmeden karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, borçlu olunup olunmadığının tespiti için delil olarak toplanılmasını istedikleri deliller toplanılmadan ve davalıya sorulması talep edilen hususlar incelenmeden karar verildiğini, davacının 1.3 Milyon TL' lik çek keşide ettiğini ve bunların % 90' lık kısmının ödendiğini, ödenen çeklere bir itirazı olmadığını,

hatta aynı çek koçanında imzasına itiraz ettikkeri ve etmedikleri çekler bulunduğunu, bu durumda imzasına itiraz edilmeyen çeklerin celbedilmesi ve imza incelemesine tutulması gerektiğini, davacının ödediği ve imzasını kabul ettiği çekler ile imzasına itiraz ettiği çeklerin imzalarının mukayese edilmesi ile müvekkili şirketin zarardan kurtulabileceğini, davacının çeklerin elden çıktığına ilişkin gelişen olaylardan habersiz kalmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının beyanlarının çelişkili olduğunu,

davacının İşbankası .... şubesinde ait çek koçanında yer alan çeklerden iki tanesi dışındakileri yani ödenen çekleri kendisinin imzaladığını kabul ettiğini, davacının keşide ettiğini kabul ettiği bu çeklerin davacının yeğeni tarafından cirolanarak müvekkili şirkete verildiğini ve ödendiğini, bu çeklerin muhatap bankadan istenerek üzerinde bulunan imzalar ile dava konusu çekler üzerinde bulunan imzaların bilirkişi eliyle incelenmesini talep ettiklerini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının takibe konu çekler nedeniyle borçlu olup olmadığı hususuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,