Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/1157 K.2024/9233

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilince davalı şirketten almak istediği akaryakıt bedeli olarak üç adet çek bedeli toplamı 316.000,00 TL ödenmişse de söz konusu akaryakıtların teslim edilmediğini belirterek teslim edilmeyen akaryakıt bedellerinin istirdadı için davalı aleyhine başlatılan Adıyaman İcra Dairesi'nin 2021/7723 E. sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamını, asgari %20 inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, alacağın zamanaşımına uğradığını, çeklerin karşılığı olan akaryakıtların davacıya teslim edildiğini ve bakiye borçlarının olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı yanın ispata yarar delil sunmadığı, dosya kapsamına sunulan delillerden, davalının davaya konu yakıtı davacıya teslim ettiğine dair bilgi ve belgeye ulaşılamadığı, davalının haksız yere takibe itiraz ederek takibin durmasına neden olduğu, alacağın likit olduğu gerekçeleriyle davalının itirazının iptaline, davacı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, takibin devamına karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının yapmış olduğu ödemeler tutarında akaryakıt teslim edilmediğini, davalının ise çek ödemelerine tekabül eden akaryakıtların davacıya teslim edildiğini savunduğu, ödeme vasıtası olan çekin aksini iddia eden yani avans veya teminat verildiğini iddia edenin bu iddiasını yazılı olarak ispat etmesi gerektiği, TBK'nın 207 nci maddesi gereğince esas olan peşin satış olup, veresiye ya da ön ödemeli satış ilişkisi olduğunu iddia eden taraf bunu ispatla mükellef olduğu, çek bedellerinin ödenmesinin aynı zamanda malın teslim alındığına karine olduğu,

bu aşamadan sonra malın teslim edilmediğini, ödeme yapan davacının yazılı delillerle ispatlamalısı gerektiği, somut olayda davacı tarafından verilen ve bedelleri ödenen çeklerin avans niteliğinde olduğuna dair yazılı bir belge ibraz edilmediği gibi taraflar arasında süregelmiş benimsenmiş veresiye ya da ön ödemeli satışa dair cari ilişki de ispat edilemediği, hal böyleyken ispat yükünün davacı yanda olduğu gözetilmeden yerel mahkemece davalı yanın teslim olgusunu ispat edemediğinden bahisle davanın kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediği,

gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurmak suretiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, akaryakıt alım bedeli olarak ödenen çek bedellerinin akaryakıt teslimi yapılmaması nedeniyle istirdadı için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi.

3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.