Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/1427 K.2024/9207

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde davacı şirketin Mardin merkez ve ilçelerinde elektrik enerjisi sunan perakende satış lisansına sahip bir kuruluş olduğu, 6 ilde hizmet verdiğini, şirket merkezinin Şanlıurfa ilinde bulunduğunu ve Ticaret Sicil Müdürlüğünde de kayıtlı olduğunu, abonelerine hizmet verecek Mardin ilindeki birimlere iş yeri açma ve çalışma ruhsatı talebinin bu birimlerin Ticaret Sicil Müdürlüğüne kayıt zorunluluğu bulunduğundan bahisle Artuklu Belediyesi tarafından reddedilmesi üzerine davalı ...

Müdürlüğüne Mardin İl Müdürlüğü ve İlçelerdeki işletmelerin şube vasfını haiz olmaması sebebiyle birim olarak tespitine ilişkin başvuru yapıldığını, ancak davalı ... Müdürlüğünün 20.10.2016 tarihli yazısı ile şube tescili yapılmasının zorunlu olduğu yönünde hukuka aykırı karar tesis edildiğini, ancak müvekkili şirketin Mardin biriminin hem iç ilişkilerde hem de dış ilişkilerinde merkeze bağlı bulunduğunu ve şube vasfın taşımadığını,

salt merkez işletmenin faaliyeti için ayrı bir mekan kullanmasından ötürü mukim olduğu mahalde Ticaret Siciline kayıt yaptırmasının hukuka uygun olmayacağını ileri sürerek Mardin Ticaret Sicil Müdürlüğü kararına itirazın kabulü ile şube vasfına haiz olmayan Mardin İl Müdürlüğünün Mardin Ticaret Sicil Müdürlüğüne kaydının gerekli olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ... Elektrik Perakende Satış A.Ş.'nin anonim şirket statüsünde tüzel kişi tacir olduğu, şirketin Mardin ilinde oluşturduğu birimin temsil ilkesine dayanarak faaliyette bulunduğu, müşterilerle temas kurup abonelik sözleşmeleri yaptığı ve elektrik enerjisi sattığı, bu nedenle davacı anonim şirketin Mardin biriminde yürütülen ticari faaliyetin şube niteliğinde olduğu, hem odaya hem de ticaret siciline kaydı gerektiği yönünde tespitlerde bulunulduğu, tüm dosya kapsamı ve dosyaya sunulan bilirkişi raporunda tespit edilen hususlardan Mardin Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 20.10.2016 tarih ve 09/2718 sayılı kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 34 üncü maddesinin birinci fıkrası ile ilgililerin tescil, değişiklik veya silinme istemlerine ilişkin sicil müdürlüğünce verilen kararlara karşı itiraz yolunun düzenlendiği, davacının davalı ... Müdürlüğüne başvurusu ile davalı ...'nün davacıya hitaben vermiş olduğu cevap gözetildiğinde, davacının sicile tescil, sicilde değişiklik ya da sicilden silinme talebiyle bir başvurusu ve davalı ...

Müdürlüğünce de davacı hakkında alınmış bir karar bulunmadığı, Ticaret Sicil Müdürlüğünce yalnızca Mardin biriminin merkez şirkete bağlı olduğundan 6102 sayılı Kanun'un 40 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereği birimin şube tescilinin zorunlu olduğunun bildirildiği,

davacının Mardin ilindeki birimlere iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebinin reddine dair dava dışı Belediye kararına karşı davacı tarafından idari yargı yoluna başvurulabileceği, davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararı olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esasa ilişkin nedenler incelenmeksizin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hukuki yarar yokluğu sebebiyle dava şartlarına aykırılık bulunması nedeniyle kaldırılmasına, davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Ticaret Sicil Müdürlüğü kararına itiraz ve şube vasfına sahip olmayan Mardin İl Müdürlüğünün ticaret sicil kaydının gerekli olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 34 üncü maddesi.

3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.