Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/1740 K.2025/894

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dijital tasarım sanatı alanında kendi emeği ile üretim ve tasarımlar yapan bir sanatçı olduğunu, sanatsal içeriklerini www.deviantart.com sitesinde "ertacaltinoz" (ertacaltinoz.deviantart.com) kullanıcı adıyla yayımladığını, galerisindeki "..." albümünde yayınlanan Türk sinema oyuncusu ... ilişkin 9 numaralı eserinin, izinsiz ve tecavüz niteliğindeki bir çok kullanımlarının tespit edildiğini, davalı tarafın "...

Park" isimli alışveriş merkezinin sahibi/işletmecisi olduğunu, Eylül 2019 tarihinde yayımlanan dergisinin kapağında eserin izinsiz olarak imzası kesilerek kullanıldığını, maddi ve manevi zararın yanı sıra eserin hukuka aykırı olarak anonimleşmesine ve bu hakların 3. şahıslar tarafından da ihlaline sebebiyet verildiğini ileri sürerek müvekkiline ait hakların ihlalinin tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 8.000,00 TL maddi ve 2.000,00 TL manevi tazminatın yasal faizi ile tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin sahibi olduğu ...

Park AVM kataloğunda iddia olunan eserin kullanılmadığını, dava konusu ürünün, sahibinin hususiyetini taşımadığını, fikri faaliyet, emek, yaratıcı güç ile ortaya konmuş özgün nitelikte bir ürün olmadığını, yargılama konusu edilen görselin anonim olduğunu, ... ile bilinen figürün halka mal olmuş bir figür olup, hali, tavrı, kostümü, çay tepsisi ile izleyicinin zihninde yer ettiğini, dava konusu görselin internette Adile Naşit aramalarında en üst sıralarda çıktığını, çok sayıda internet sitesinde kullanıldığını, bu adreslerin bilirkişi marifeti ile dosyaya kazandırılmasını talep ettiklerini, eser olarak belirtilen arka fon,

renk ve aksesuar detaylarının dergide kullanılan ile aynı olmadığını, olmazsa olmaz unsurun "Hafize ananın zili ve çay tepsisi" olup, topluma mal olduğunu, diğer tasarımcıları men etme çabasının seçenek özgürlüğünün bırakılmasını hedeflediğini, bu kullanımların men edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuyla her ne kadar Adile Naşit topluma mal olmuş ve görselleri her türlü internet ve sosyal medya ortamında yayınlanan bir kişi olsa da davaya konu davacı tarafından oluşturulan görselin dijital resimleme/çizim tasviri niteliğinde olduğu hazırlayan kişinin fikri ve emek ürünü neticesi ortaya çıktığı görsel oluşturulurken dijital çizim araçlarının kullanıldığı, yine renk ve ışık gölge bakımından da oluşturan kişi tarafından fikri ve bedeni emekte bulunulduğu,

bu bakımından sahibinin hususiyetini taşıdığı ve işleme eser niteliğinde olduğunun tespit edildiği, eserin davacının internet sitesinde 2011 yılında yayınlandığı, bu bakımdan da davacının davaya konu eserin yaratıcısı ve hak sahibi olduğu, davalının bu eseri alışveriş merkezine ait kitapçığın kapağında davacı olan eser sahibinden izin almaksızın kullandığı, bu kullanımın hukuka aykırı ve haksız kullanım olduğu, bu sebeple davacının mali haklardan olan çoğaltma ve yayma hakkının ihlal edildiği,

manevi haklardan ise eser sahibinin adının belirtilmesi hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, 2.000,00 TL manevi, 8.000,00 TL maddi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği 15.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacıya ait ve eser niteliğinde olduğu iddia edilen sanatçı Adile Naşit'e ilişkin görselin davalıya ait ... Park Alışveriş Merkezinin Eylül 2019 tarihli kitapçığında izinsiz olarak kullanıldığı iddiasıyla maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.