Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/1839 K.2025/1908

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 18.03.2025 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ve davalı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili bankanın ..../Ankara Kurumsal Şubesi tarafından ... Elektrik Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne 09.07.2012 tarihli kredi sözleşmesi uyarınca kredi kullandırıldığını, bu kapsamda yüklenici firma ... Ltd. Şti.'nin Erzincan Tercan 1.200 Kwp ...

Plant işini teminen davalı muhatap şirkete hitaben 01.06.2016 tarihli, 01.12.2016 tarihine kadar süreli avans teminat mektubunun verildiğini, sözkonusu teminat mektubunun süresinin aynı koşullarla lehdar ve muhatabın talebi doğrultusunda uzatıldığını, davalı şirketin 15.12.2016 tarihli yazısı ile teminat mektubunun nakde çevrilmesi için müvekkili bankaya başvurması üzerine mektubun 16.12.2016 tarihinde tazmin edildiğini, tazmin işlemini müteakip teminat mektubundaki lehdar firmanın mektup konusu işin avans kısmının tamamlandığını ve muhatabın mektup konusu iş ile ilgili alacağının bulunmadığını ifade ettiğini,

yazışma ve belgelerin tetkikinden lehdar ve muhatap firmalar arasında imzalanan ve teminat mektubunun konusunu oluşturan işe ilişkin sözleşmenin 4.1.1 maddesi hükümleri uyarınca koşulların oluşması halinde avans teminat mektubunun iade edilmesi gerektiğini,

muhatabın teminat mektubunu tazmin etme hakkı bulunmamasına rağmen tazmin talebinde bulunduğu anlaşıldığından muhatap davalıya ihtar keşide edilerek haksız tazmin edilen tutarın iadesinin istenildiğini ancak ciddi bir gerekçe ileri sürülmeden olumsuz yanıt verildiğini ileri sürerek teminat mektubu tutarı olan 238.800,00 USD'nin tazmin tarihindeki TL karşılığı olan 841.053,60 TL'nin tazmin tarihi olan 16.12.2016 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte müvekkili bankaya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; işbu davanın açılmasında davacı bankanın hukuki yararının bulunmadığını, davacı bankanın huzurdaki davada taraf sıfatı haiz olmadığını, bu nedenle davanın husumet yokluğu sebebiyle usulden reddi gerektiğini, müvekkilince avans bedelinin lehtar dava dışı ... Elektrik Taahhüt San. ve Tic. Ltd. şirketine ödediğini fakat adı geçenin sözleşmede kararlaştırılan yükümlülükleri yerine getirmediğini, müvekkili şirketin ciddi şekilde maddi kayıplara uğramasına sebebiyet verdiğini, bu nedenle müvekkili şirketin avans teminat mektubunu nakde çevirmek suretiyle tazmin etmek zorunda kaldığını savunarak davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının işbu davada aktif husumetinin ve hukuki yararının bulunduğu, davacı bankanın davalı muhataba yaptığı ödemenin kayıtsız şartsız banka teminat mektubunun dayanağı olan garanti sözleşmesi ilişkisine uygun olup, teminat mektubundaki lehdar dava dışı firmanın mektup konusu işin avans kısmının tamamlandığını ve muhatabın (davalının) mektup konusu işle ilgili alacağının bulunmadığına ilişkin iddianın davacı tarafça ileri süremeyeceği, banka teminat mektubunun, gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belli olmayan bir riski garanti ettiği,

bankanın teminat mektubu ile ilk yazılı talepte derhal ve gecikmeksizin ödeme taahhüdünde bulunduğu için rizikonun doğup doğmadığını incelemeksizin ödemede bulunacağı, bankanın tazmin taleplerine karşı ancak kendisine ait defileri ileri sürebileceği dikkate alındığında, davacının garanti sözleşmesine dayanarak davalıdan bir alacak talep etmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı bankanın davalı muhataba yaptığı ödemenin, avans teminat mektubunun dayanağı olan garanti sözleşmesi ilişkisine uygun olduğu, avansın hakedişlerle kapatıldığına dair iddiayı davacı ileri süremeyeceğinden, davacının garanti sözleşmesine dayanarak davalıdan bir alacak talep etmesinin mümkün olmadığı, Mahkemece aynı gerekçeler ile davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun bulunduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacı banka tarafından dava dışı ... Elektrik Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. ile yapılan kredi sözleşmesi kapsamında muhatap davalıya verilen avans teminat mektubunun haksız olarak tazmin edildiği iddiasıyla ödenen tazminatın davalıdan tahsili talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.