Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/1901 K.2025/1374

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında imzalanan 28.03.2022 tarihli sözleşme gereğince, müvekkili şirket tarafından 27.000 kg, 46 numara hidrolik yağ alımından kaynaklı 30.03.2022 tarihli faturanın borçlu kuruma gönderildiğini, sözleşmeye konu ürünün davalı kurum tarafından testleri yapılarak teslim alındığını, müvekkili şirket tarafından düzenlenen faturanın davalının muhasebe kayıtlarına girdiğini, ancak ödeme yapılmadığından takip başlatıldığını, davalı tarafça işbu takibe haksız olarak itiraz edildiğini belirterek, icra takibine vaki itirazın iptalini, takibin devamını ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacı şirketin müvekkili adına düzenlediği 30.03.2022 tarihli faturanın 22.04.2022 tarihinde muhasebeleştirilerek ödeme listesine alındığını, son ödeme tarihinin 21.06.2022 olduğunu, davacı şirketin 27.06.2022 tarihinde açtığı icra takibinden 1 gün sonra yani 28.06.2022 tarihinde işbu belgeyi göndermesi sebebiyle kusurlu olduğunu, ayrıca 5018 sayılı Kanun'un 34. maddesinde; "Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir." denildiği, müvekkili İdarede nakit yetersizliği durumunda mevzuata uygun olarak muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeme yapıldığını, davacı şirketin işbu davayı açarak mevzuata aykırı hareket ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla. 28.03.2022 tarihli sözleşmede ödeme yeri ve şartlarının düzenlendiği, sözleşmenin 12.2.3. bendinde.

"6183 sayılı Kanun'un 22/a kapsamında, tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belgenin istenmesi zorunlu olduğundan, vadesi geçmiş borçlarını gösteren belgenin [EPOSTA] veya [EPOSTA] adresine, belgenin geçerlilik süreleri de göz önüne alınarak, ödeme alınıncaya kadar gönderilmesi gerekmektedir." hükmünün kararlaştırıldığı, takip tarihinden önce davalı tarafa işbu hususta herhangi bir belge gönderildiğine dair dosyaya kanıt sunulmadığı, bu nedenle takip tarihi itibariyle, takibe konu alacağın muaccel olmadığı,

henüz ifa zamanı gelmeyen muaccel olmayan alacağa ilişkin başlatılan takibe yönelik davalının itirazında haklı olduğu gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiş, Mahkemenin kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; sözleşme gereği, takip ve dava sırasında davacının, 6183 sayılı Kanun'un 22/a maddesi kapsamında tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belgeyi davalıya gönderdiğine ilişkin delil sunmadığı, her ne kadar davacı vekili istinaf dilekçesinde bir kısım belge fotokopisi sunmuş ise de, HMK'nın 357/1. maddesi uyarınca istinaf aşamasında yeni delile dayanılamayacağı gerekçesiyle, istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; müvekkili şirketin, 28.03.2022 tarihli sözleşmenin (12.2.3) bendi gereğince, toplamda 18 adet "borcu yoktur" yazısını belgelerin geçerlilik sürelerini de göz önünde bulundurarak müvekkili şirketin yetkilisi Ahmet Koç'a ait [EPOSTA] adresinden davalıya ait [EPOSTA] adresine mail yoluyla ilettiğini, bilirkişinin bu hususa yönelik hiçbir inceleme ve araştırma yapmadığını, müvekkili tarafından, davalıya ait mail hesabına "borcu yoktur" yazısının hangi tarihlerde gönderildiğine dair tarih ve saat bilgilerinin listelendiğini, davalı İdarenin cevap dilekçesinde belirttiği üzere, davalı Kurum borcun bulunmadığına dair belgenin birden çok kez sunulduğunu beyan etmesine rağmen Yerel Mahkemece doğru karar verilmediğini ifade ederek; kararın bozulmasını istemiştir

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, faturaya konu bedelin ödenmemesi nedeniyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Hukuk yargılamasında delillerin taraflarca sunulması ilkesi geçerli olup, Mahkemelerce delillerin re'sen araştırılması mümkün olmadığı gibi, yasal süresinden sonra sunulması da mümkün değildir. Öte yandan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 145. maddesinde bir delilin sonradan gösterilmesine yargılaması geciktirme amacı taşımaması koşuluyla Mahkemece izin verilebilir ise de, HMK'nın 357. maddesinin birinci fıkrasında açıkça ifade edildiği üzere istinaf aşamasında asla yeni delil ileri sürülemez.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle davacı şirket dayandığı belge fotokopilerini ilk defa istinaf aşamasında dosyaya sunduğundan, Bölge Adliye Mahkemesince bu belgelere dayalı olarak istinaf incelemesi yapılmamış olmasının isabetli olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR