Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/2672 K.2025/870

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Kulübü Derneği'nin Mardin Valiliği Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü'ne başvurarak davalı ...'ndeki "..." ibaresinin dernek kayıtlarından çıkarılmasını talep ettiğini, talebin reddi karşısında tekrarlanan başvuru üzerine T.C. İç İşleri Bakanlığı'ndan görüş talep ettiğini ve "..." ibaresinin topluma mal olmuş bir tüzel kişiliğin ismi olduğu ve tescillenmiş olması nedeniyle ibarenin dernek tarafından kullanılamayacağının bildirildiğini, buna karşın davalı dernek tarafından konuyla ilgili herhangi bir işlem yapılmadığını ileri sürerek izinsiz olarak kullanılan "..." ibaresinin dernek isminden çıkarılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın, davalı dernek tarafından izinsiz kullanıldığı iddia edilen tescilli marka olan "..." ibaresinin davalı dernek adından çıkarılması talebine ilişkin olduğu, Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıda "..." ibaresinin tescilli marka olduğunun anlaşıldığı, TÜRKPATENT kayıtlarının incelenmesinde, dava konusu edilen "..." markasının ...

Ticari Ürünler ve Turizm İşletmeciliği Ticaret A.Ş. adına tescilli olduğu, davacı ... Valiliğinin söz konusu tescilli markanın sahibi olmadığı, bu nedenle markanın korunmasına dair dava açma hakkının sadece hak sahibi ve dava dışı ... Ticari Ürünler ve Turizm İşletmeciliği Ticaret A.Ş.'ye ait olduğu gerekçesiyle davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı derneğin 13/07/2020 tarihinde 47-008-191 kütük numaralı ve "..." adı ile kurulduğu, 2003-11865 tescil numaralı "..." ibareli markanın ... Ticari Ürünler ve Turizm İşletmeciliği Ticaret A.Ş. adına kayıtlı olduğu, markayı kullanma hakkının münhasıran marka sahibine veya onun yetkilendirdiği kişiye ait olduğu, dava açma hakkının gerçek marka hakkı sahibine ait olduğu dikkate alındığında, davacı T.C.

İçişleri Bakanlığının dava açma hakkının bulunmadığı, dolayısıyla İlk Derece Mahkemesince marka hakkı sahibi olmayan davacı Bakanlığın aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davalı dernek tarafından izinsiz kullanıldığı iddia edilen tescilli marka olan "..." ibaresinin 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun (5253 sayılı Kanun) 29.maddesine uyarınca davalının ünvanından terkini istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. Dava, dava dışı Trabzon Spor Derneği'nin T.C.Mardin Valiliği bünyesinde bulunan Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğüne başvurusu üzerine davacı T.C.Mardin Valiliği tarafından 5253 sayılı Kanun'un 29.maddesine dayalı olarak, davalı derneğin ünvanının terkini istemine ilişkin olup, İlk Derece Mahkemesince davanın fikri hak sahibi(marka hakkı) tarafından açılmadığı gerekçesiyle aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, Bölge Adliye Mahkemesince de istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

5253 sayılı Kanun'un "Bazı ad ve işaretleri kullanma yasağı"na ilişkin 29.maddesinde; "Derneklerin, mevcut veya mahkeme kararıyla kapatılmış veya feshedilmiş bir siyasî partinin, bir sendikanın veya üst kuruluşun, bir derneğin veya üst kuruluşun adını, amblemini, rumuzunu, rozetini ve benzeri işaretleri ya da başka bir ülkeye ve daha önce kurulmuş Türk devletlerine ait bayrak, amblem ve flamaları kullanmaları yasaktır." şeklinde belirtilmiştir. Ayrıca T.C. İçişleri Bakanlığı bünyesindeki eski Dernekler Dairesi Başkanlığı, 13.09.2018 tarih ve 30534 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 17 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü'ne dönüştürülmüş olup, her Valilik bünyesinde Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü olarak yer almaktadır.

Sonuç olarak, davacı Valilik davayı 5253 sayılı Kanun'un 29.maddesine dayalı olarak açtığına göre, mahkemece davacının aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilip, davanın esası hakkında ise davaya Asliye Hukuk Mahkemesinin bakmakla görevli olduğu düşünülerek hüküm kurulması gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru olmamış, kararın bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

2.Bozma sebebine göre, davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.