Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/2782 K.2025/1245

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde, müvekkilinin tekstil sektöründe bayan konfeksiyon üreticisi olarak faaliyet gösterdiğini, endüstriyel tasarımlarının bulunduğunu, müvekkiline ait tasarımların taklitlerinin, davalı tarafından kendisine ait “...” markası adı altında toptan üretimini yaparak tüm ülkede perakendeci işyerlerine satış, dağıtım ve pazarlamakla müvekkiline ait tasarım hakkını ihlal ettiğini, davalıların adresinde delil tespitinin yapıldığını, yapılan tespit ve inceleme sonrasında müvekkilinin tasarım hakkının ihlal edildiğinin tespit edildiğini,

davalıların eylemlerinin 554 Sayılı Markanın Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye (554 sayılı KHK) göre tasarım hakkına tecavüz oluşturduğunu, haksız rekabete sebebiyet verdiğini, davalıların toptan üretim ve satış yaptıklarını bu hali ile tecavüzün boyutlarının Türkiye genelinde birçok konfeksiyon üreticisi ve perakendecisinin bilgisine ulaştığını, davaya konu ürün bakımından müvekkilinin cirosunun düştüğünü, siparişlerinin iptal edildiğini, ticari sıkıntılar nedeni ile manevi zarar gördüğünü, asıl tasarım hakkı sahibi iken müvekkilinin taklitçi durumuna düştüğünü ileri sürerek davalıların tecavüzünün tespitine,

tecavüzün durdurulmasına, önlenmesine, şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat, 20.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili, 08.01.2018 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini 22.200,00 TL arttırarak 23.200,00 TL'nin tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde,

davacı tarafından delil tespiti yapılan ve kabul anlamına gelmemek kaydı ile taklit olduğu iddia edilen ürünlerin bulunduğu adresin, davalılardan, ...

Tekstil Giyim Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne ait olduğunu, diğer davalılara yöneltilen davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, İstanbul 1.Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından 2018/192 D.İş dosyası ile yapılan tespit sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun gerçeği yansıtmadığını, davacının tasarımları ile tespit dosyasında taklit ürün olduğu belirtilen ürün arasında benzerlik bulunmadığını, taklit ürün olarak tespiti yapılan ürünlerin davacı tasarımlarından farklı ve yeni ürün olduklarını, yenilik ve ayırt edicilik özelliğine sahip olduklarını, renk, model, kumaş, dikiş,

iplik dokuması vb. unsurlar açısından farklı olduklarını, ayrıca davacı tarafın maddi tazminat istemine gerekçe olarak gösterdiği hususların gerçeği yansıtmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davanın kabulü ile, davalı tarafça piyasaya sunulan ürünlerin davacı adına 2017/07730 numara ile tescilli çoklu tasarım belgesinde yer alan (1) numaralı tasarıma tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, tecavüzün durdurulmasına, önlenmesine, maddi tazminat talebinin kabulü ile 23.200,00 TL maddi tazminatın tespit tarihi olan 05.10.2018 tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 05.10.2018 tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı tasarımının genel kalıp ve görünüm özelliği ve detaylar yönünden bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, tasarımlar arasında tasarım bütünlüğü açısından benzerlik bulunduğu, bu sebep ile genel görünümlerinin ayırt edilemeyecek derecede benzer özellikler taşıdığı davalının davacıya ait tescilli tasarım (2017/07730 numaralı tescilli çoklu tasarım belgesinde yer alan bir numaralı tasarım, bayan pardesü) hakkına tecavüzün tespitine, durdurulmasına, önlenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği,

Mahkemece her ne kadar bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya itibar edilerek 23.200,00 TL maddi tazminata hükmedilmiş ise de, somut olayda, tespit tarihi ile dava tarihi arasında geçen 19 günlük süre nazara alındığında, belirlenen bedelin bir miktar fazla olduğu, bu itibarla davalı istinaf nedeninin yerinde olduğu, somut olayın özelliklerine göre, 5.000,00 TL maddi tazminatın dosya kapsamına ve hakkaniyete uygun olduğu,

yine hükmedilen maddi tazminat miktarına ve maddi tazminat için açıklanan nedenlere göre, hükmedilen 10.000,00 TL manevi tazminatın da bir miktar fazla olduğu dikkate alındığında, 5.000,00 TL manevi tazminatın dosya kapsamına ve hakkaniyete uygun olduğu, davalılar ... ve ... hakkında hüküm kurulmuş ise de, davalının husumet itirazında bulunduğu, dosya kapsamındaki ticari sicil kayıtları üzerinde yapılan incelemeye göre, adı geçen davalılardan ... şirket yetkilisi olduğundan, sorumluluğunun bulunduğu, ancak ...'in tüzelkişi olan davalı şirketten ayrı bir sorumluluğunun olmadığı,

tüzelkişinin eylem ve işlemlerinden dolayı ayrıca sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalılardan ... hakkında açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine, davanın kısmen kabulü ile, davalı tarafça piyasaya sunulan ürünlerin 2017/07730 numara ile tescilli çoklu tasarım belgesinde yer alan bir numaralı tasarıma tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine,

maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 5.000,00 TL maddi tazminatın tespit tarihi olan 05.10.2018 tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirket ile ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 5.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 05.10.2018 tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirket ile ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, karar kesinleştiğinde hüküm özetinin tirajı en yüksek üç gazeteden birinde masrafı davalılara ait olmak üzere ilânına karar verilmiş, hüküm davacı tarafça temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tasarım hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.