Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/3320 K.2025/3477

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 20.05.2025 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında akdedilen 22.06.2010 tarihli bir yıl süreli sözleşme ile davalının davacıdan her ay 1.500.000 adet yumurta satın almayı, aksi halde satın almadığı yumurta kadar yumurta ücretini karşılayacağını taahhüt ettiğini,

davalının sözleşme tarihi olan 22.06.2010 tarihinden itibaren sözleşmenin geçerlilik süresi boyunca 22.06.2011 tarihine kadar toplamda senelik 18.000.000 adet alım taahhüdüne uymadığından ve satın almadığı takdirde satın almadığı yumurtaların bedelini ödemeyi de taahhüt ettiğinden davalının kaç adet yumurta satın aldığının tespiti ile sipariş etmediği yumurta miktar ve fiyatının belirlenerek bedelinin müvekkiline ödenmesi gerektiğini ileri sürerek şimdilik 300.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren ticari faiz işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

17.01.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 1.918.727,01 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile olan sözleşmenin, davacının diğer bir iştiraki olan dava dışı ... Gıda Paz. Ltd. Şti. (... Gıda) üzerinden devam ettirildiğini, müvekkili şirket ile davacı arasındaki sözleşmelerin davacı tarafından geçerli bir sözleşme olarak ileri sürülmüş ise de sözleşmelerin imzalanan diğer sözleşmeler ile fiilen sona erdiğini ve davacının iştiraki olan ... Gıda arasında devam ettirildiğini, ticaret sicili kayıtlarından şirketlerin aynı kişi tarafından yönetildiğinin açıkça ortada olduğunu, davacı dışında dava dışı ... Gıda'nın defterlerinin incelenmesi gerektiğini, ayrıca davacının dayandığı sözleşme kapsamında teslimata hazır olduğunu ispatla yükümlü olduğunu, müvekkilini temerrüde düşürmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının sözleşmenin kurulduğu 22.06.2010 tarihinden davanın açıldığı tarihine kadar sözleşmenin ayakta tutulması için hiçbir girişimde bulunmadığı, basiretli bir tacirin bir yıllık sözleşme çerçevesinde, aylık olarak talep hakkına sahip olduğu ve ürünleri ifaya hazır olduğunu ihtar etmesi ve karşı tarafı temerrüde düşürmesi gerektiği halde hiç bir girişimde bulunmaması nedeniyle sözleşme ilişkisinin karşılıklı anlaşma sonucunda ortadan kaldırıldığı, davacı şirket ile dava dışı ...

Gıda'nın ortaklarının aynı kişilerden oluşmadığı, ancak her iki şirketin adresinin aynı olduğu, ortakların aynı soyadını taşıdıkları, 31.12.2009 tarihli sipariş formunda hem davacının hem de ... Gıda'nın kaşe ve imzaları bulunduğu, ...

Gıda ile imzalanan sözleşmede yetkili olarak ... 'un yer aldığı, aynı yetkili tarafından her iki şirketi temsilen vekaletname verildiği, 22.06.2010 tarihli davacı tarafından akdedilen sözleşmenin ... tarafından imzalandığı, her iki şirketin ortakları aynı olmasa da, şirketlerin tek elden yönetildiği, sözleşmesel ilişkinin ...

Gıda ile sürdürüldüğü, davacının yaklaşık altı yıl sonra, zımni ikale sözleşmesi ile sonlanan sözleşmeye dayalı olarak talepte bulunmasının dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Gıda'nın ortakları ... ve ... 'un davacı şirkette sözleşmelerin yapıldığı dönemde hakim ortak olarak göründüğü, ... 'un her iki şirketi münferit temsil için yetkili kılındığı, davacı şirketle yapılan uyuşmazlık konusu sözleşmenin geçerli olduğu dönemde alımların ... Gıda'dan yapıldığı, davacıdan hiçbir alımın gerçekleştirilmediği, her ne kadar davacı şirketle dava dışı ...

Gıda farklı tüzel kişiliklere sahip iseler de ticari ilişkinin dava dışı ... Gıda üzerinden devam ettirildiği, sözleşmenin işlememesine her iki tarafın da sessiz kaldığı, sözleşmeye dayalı olarak herhangi bir işlem yapılmadığı gibi taraflarca ihtarda da bulunulmadığı anlaşıldığından tarafların sessiz kalarak ticari ilişkiye dava dışı ...

Gıda üzerinden devam edilerek davacı ile davalı arasındaki 22.06.2010 tarihli sözleşmenin tarafların ortak iradeleri zımnen sona erdiğinin kabulü gerektiği, bu nedenle sözleşmenin hükümsüz kaldığı hususunda davalıda haklı güven oluştuğu da nazara alındığında davacının sözleşmeye dayalı olarak talepte bulunulmasının dürüstlük kuralına da aykırı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tedarik sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsiline ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.