Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/3810 K.2025/4000

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 03.06.2025 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından davacı aleyhine başlatılan icra takibine konu bononun 26.09.2008 tanzim, 12.11.2008 vade tarihli ve 325.000,00 YTL bedelli olup, üzerinde eski tarihli damga pulunun mevcut olduğunu, bononun rakam ile değer gösteren bölümünün son kısmındaki iki adet (00) rakamı ile yazı ve rakamla değer gösteren bölümlerdeki YTL harflerinin baş tarafındaki (Y) harflerinin bulundukları yere sonradan ilave edilmiş olduklarını, bono altındaki pulun eskiliği de nazara alındığında “TL” olarak düzenlenen bononun belirlenen ilaveler ile “YTL” şekline getirildiğini, davacının bono lehtarı ve hamil davalılarla hiçbir ticari ilişkisi olmadığını ileri sürerek bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin takibe konu bonoyu ciro ile devir aldığını, iyi niyetli hamil durumunda olduğunu, vadesinden önce ciro ile aldığından bono lehtarına karşı ileri sürülecek def'ilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini ve senette tahrifat yapılmadığının sabit olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyularak, davacının bononun altındaki imzaya itirazı bulunmadığı, bononun rakamla yazan bölümdeki çift sıfır ile yazı ile yazılan değer kısmındaki (Y) harfinin sonradan yazıldığı, borç miktarının 325.000 TL (eski para ile) olduğu, davalılarca senedin 325.000 TL'nin sonuna çift sıfır konulup TL'nin önüne de (Y) harfi yazılarak tahrif edildiği,

davacının borcunun bugünkü para ile 0,325 TL olduğu iddia edilmiş, Cumhuriyet Savcılığına yaptığı şikayet sırasında alınan bilirkişi raporunda, senette tahrifat olmadığı belirlenmiş, İcra Hukuk Mahkemesinde sırası ile Polis Kriminal Laboratuvarında görevli uzman Adli Tıp Kurumu Fizik ve Grafoloji Daire Başkanlığı, Jandarma Kriminal Laboratuvarı ve Güzel Sanatlar Fakültesinden alınan raporlarda, senette tahrifat yapılmadığının açık olduğu belirlenmiş olup, bozma öncesi ve sonrasında dinlenen tanık anlatımları her ne kadar davetiyeye rağmen isticvap oturumuna katılmamış ise de davalı ...'in kabul beyanının içeriği,

yine diğer davalı ile aralarında görülen ... 8.Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/812 E. 2016/210 K. sayılı dosyasındaki beyan ve deliller değerlendirildiğinde, davacı tarafın hayatın olağan koşullarında her iki davalı ile söz konusu senedin düzenlenme tarihi olan 26.09.2008 günü itibarıyla olağan hayat içerisinde oldukça yüksek kabul edilebilecek bir rakam üzerinden oluşmuş bir ticari faaliyeti ile alışveriş ilişkisinin olduğunu kanıtlar dosyaya yansıyan kesin deliller olmadığı,

davacı tarafın söz konusu senedi oğlunun küçük kumar borçları için eski TL miktar üzerinden verdiği yönündeki iddiasının dosyadaki bilgi ve belgeler ile tanık anlatımları ve oluşa uygun olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne 26.09.2008 düzenleme 12.11.2008 vade tarihli 325.000,00 TL bedelli senet ile buna dayanarak açılan icra takip dosyasında davacıların Murisi ...'in borçlu olmadığının tespitine, kabul edilen miktar üzerinden %20 kötü niyet tazminatının davalılardan alınarak davacı mirasçılarına ödenmesine karar verilmiş, hüküm, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, bonoya dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, takibe konu bonoda tahrifat yapıldığı iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen ilk kararda, ... 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2010/1259 E. sayılı dava dosyasında ve .. Cumhuriyet Başsavcılığının 2010/77306 sayılı hazırlık soruşturmasında alınan bilirkişi raporlarına itibar edilerek davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine karar, Dairenin 19.03.2014 tarih 2014/2613 E. 2014/5346 K. sayılı ilamıyla "...

1. İcra Hukuk Mahkemesi dar yetkilidir ve icra mahkemesince verilen kararlar maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmez. Bu mahkemede yapılan bilirkişi incelemesi genel yetkili mahkemede kesin delil olarak kabul edilemeyeceği gibi hazırlık soruşturmasında alınan bilirkişi raporuna da dayanılarak karar verilemez.

Bu durumda geniş yetkili olan Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılan menfi tespit davasında senet üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle bozulmuş; davacı vekilinin karar düzeltmeye yönelik itirazları da "... özellikle davalı ...'in 04.12.2014 tarihli dilekçesindeki kabul beyanının mahkemece yapılacak yargılamada değerlendirileceğinin tabii bulunmasına göre" reddedilmiştir.

Bozma ilamına uyan Mahkemece bu kez Adli Tıp Kurumundan ve adli tıp uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmış, bonoda tahrifat yapıldığı yönünde kesin bir kanıya ulaşılamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı ve davalı ... vekilinin temyizi üzerine karar Dairenin 07.03.2019 tarih 2018/1559 E. 2019/1501 K. sayılı ilamıyla "...Mahkemece davalı ...’in ikrarları diğer davalı hakkında açıklamaları ve davayı kabul beyanı dikkate alınmalı ayrıca davacının diğer davalı ...’ün kötüniyetli hamil olduğu konusundaki iddiası hakkında tanık dahil tüm deliller toplanmalı ve Adli Tıp Raporundaki bulgular da bu delillerle birlikte değerlendirilmelidir. Eksik tahkikatla hüküm kurulamaz." gerekçesiyle bozulmuştur.

Bu kez Mahkemece bozma ilamına uyularak ...'in isticvabına karar verilmiş ise de, adı geçenin oturuma katılmadığı, dosyaya sunduğu yazılı beyanında davayı kabul ettiğini, bononun eski tarihli olduğunu, bedelsiz kaldığını, bu durumu ...'ün de bildiğini, bonoyu takibe koyması için ...'e ciro ettiğini, tahsili halinde parayı paylaşacakları konusunda anlaştıklarını ifade etmiştir. Mahkemece, ...'in bu tek taraflı kabul beyanı ve ifadeleri ile ... ile ... arasındaki ... 8. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/812 E. 2016/210 K. sayılı dosyasındaki deliller benimsenerek, davacının eski TL miktar üzerinden bonoyu düzenlediği yönündeki iddiasının dosyadaki bilgi, belge ve tanık anlatımlarıyla oluşa uygun olduğuna kanaat getirilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Konuya ilişkin olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 687. madde hükmüne göre davalı hamil ...'ün durumunu değerlendirmek gerekir. Buna göre; poliçeden/bonodan dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremeyecektir. Meğerki, hamil, poliçeyi/bonoyu iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.

Buna göre; davalı ...'in tek taraflı beyanlarının da ispata muhtaç olduğu, kaldı ki davalılar ... ile ... arasında husumet bulunduğunun anlaşıldığı, davalılar arasındaki ...

8. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/812 E. 2016/210 K. sayılı dosyanın tehdide ilişkin olduğu ve ... aleyhine hüküm kurulduğu, işbu ceza dosyasının da bononun bedelsiz olup olmadığı veyahut bonoda tahrifat yapıldığına ilişkin konuyu aydınlatmaya yeterli olmadığı, dosya kapsamındaki tanık beyanlarının da ...'in tüm iddiaları bile bile borçlu aleyhine hareket ederek bonoyu aldığını ispata yeterli olmadığı, ...'in bonoya kötü niyetle hamil olduğuna dair dosya kapsamında somut delil bulunmadığı,

bununla birlikte dosya kapsamında bulunan Adli Tıp Kurumu raporu ile adli tıp uzmanlarından oluşan bilirkişi heyet raporuna göre de bonoda tahrifat yapılmadığının açık olduğu anlaşılmakla, temyiz eden davalı ... yönünden davanın reddi gerekirken, hatalı değerlendirmeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.