Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/3921 K.2025/2550

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ile müvekkilinin aynı sektörde faaliyet gösteren firmalar olduğunu, davalının tescilli tasarımları arasında neredeyse hepsi birbirinin aynı olan ... isimli firmaya ait tasarımlar olduğunu, dava konusu hükümsüzlüğü istenilen tasarımların ... firması ile özdeşleşip adının piyasada ... olarak bilinir hale geldiğini, ... isimli firmanın Amerika merkezli dünya çapında bilhassa bu modeller ile tanınmış meşhur bir firma olduğunu,

davalının da yaptığı gibi birçok firmanın bu tanınmışlıktan faydalanmak için aynı veya ayırt edilemeyecek derecede benzer modelleri gerek tescil ettirerek gerekse tescilsiz olarak üretip sattığını, davalının tanınmışlıktan faydalanmak suretiyle haksız kazanç elde ettiğini, hakkını yolsuz da olsa bir tescile bağlayarak sanki ürünün tasarımcısı kendisiymiş gibi rakip firmaları hukuki yaptırımlarla tehdit etmeye başladığını, davalının tescil tarihinden daha eski tarihten beri ürünün piyasada var olduğunu, davalı adına tescilli olan ürünle ... firması tarafından yıllardır piyasaya sunulan ürünlerin birbirinin aynısı olduğunu,

bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimin her iki üründe de aynı olduğunu, davalı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığını, başkasına ait endüstriyel tasarımların kopyalanmak suretiyle haksız rekabet yaratıldığını ileri sürerek davalının 2019/04627 tescil numaralı endüstriyel tasarım sicilinde yer alan 6-7-8-9-11-15 numaralı, 2018/01484 tescil numaralı endüstriyel tasarım sicilinde yer alan 1 numaralı, 2019/... tescil numaralı endüstriyel tasarım sicilinde yer alan 2 ve 4 numaralı, 2020/... tescil numaralı endüstriyel tasarım sicilinde yer alan 4 ve 5 numaralı,

2015/... tescil numaralı endüstriyel tasarım sicilinde yer alan 3-6-10 ve 22 numaralı, 2013/... tescil numaralı endüstriyel tasarım sicilinde yer alan 4 numaralı, 2020/.... tescil numaralı endüstriyel tasarım sicilinde yer alan 4 numaralı, 2014/... tescil numaralı endüstriyel tasarım sicilinde yer alan 1 numaralı terlik tasarım tescil belgesinden doğan haklarını müvekkiline karşı ileri sürmesinin tedbiren önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

tescil ve sıra numarası belirtilen tasarımların yenilik ve ayırt edici özellik taşımadığı ve kötüniyetle tescil edildiğinden hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız ve kötüniyetli olduğunu, müvekkilinin emek ve çaba göstererek her biri farklı görünüm ergonomi biçim süsleme vermiş olduğu 18 adet farklı farklı tasarımın tek bir modele ait görselle hükümsüz kılınamayacağını, müvekkiline ait hükümsüzlüğü talep edilen ürünlerin tamamının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 55. maddesi uyarınca dizayn edilmiş 18 adet farklı farklı tasarımlar olduğunu, müvekkilinin uzun çaba ve emek harcayarak ... çalışmalarıyla farklı biçimlerde farklı tabanlarda farklı sayalarda farklı süslemelerle 18 adet herbiri değişik terlik modeli tasarladığını,

bu 18 adet farklı tasarımların yeni ve ayırt edici olduğunu, tasarımlarda esinlenmenin serbest olduğu, farklı modellerin bir araya getirilerek bir kombinasyon oluşturulmasının tasarım hukukunda ürünü ayırt edici kıldığını, ayırt ediciliğin değerlendirilmesinde tasarımda tüm özelliklerin öncekilerden farklı olmasının gerekmediğini, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesinin dikkate alındığını, ürünlere ortalama tüketici değil bilgilenmiş kullanıcı gözüyle bakmak gerektiğini, davacı tarafça sunulan kataloglardaki ürünlerle müvekkiline ait ürünlerin farklı olduğunu,

kötüniyet iddialarının kabul edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile terlik tasarımında tasarımcının seçenek özgürlüğünün oldukça geniş olduğu, tasarımcı ne kadar seçenek özgürlüğüne sahipse tasarımı o derece farklılaştırabileceği, aldırılan bilirkişi raporuyla hükümsüzlük konusu tasarımlar ile ...tasarımları karşılaştırıldığında hükümsüzlük konusu tasarımların, bilgilenmiş kullanıcı gözüyle ayırt edici niteliğe sahip olmadığı ve rahatlıkla dava konusu tasarımlarla karıştırılabileceğinin, görsel olarak benzerlik gösterdiğinin tespit edildiği,

bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı şirket adına Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde 2019/04627 tescil numaralı endüstriyel tasarım sicilinde yer alan 6, 7, 8, 9, 11, 15 numaralı, 2018/01484 tescil numaralı endüstriyel tasarım sicilinde yer alan 1 numaralı, 2019/... tescil numaralı endüstriyel tasarım sicilinde yer alan 2 ve 4 numaralı, 2020/04674 tescil numaralı endüstriyel tasarım sicilinde yer alan 4 ve 5 numaralı, 2015/... tescil numaralı endüstriyel tasarım sicilinde yer alan 3, 6, 10 ve 22 numaralı,

2013/04908 tescil numaralı endüstriyel tasarım sicilinde yer alan 4 numaralı, 2020/06255 tescil numaralı endüstriyel tasarım sicilinde yer alan 4 numaralı, 2014/03447 tescil numaralı endüstriyel tasarım sicilinde yer alan 1 numaralı tasarımların hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararında dayanılan bilirkişi kök ve ek raporunun ayrıntılı, denetime açık ve karar vermeye elverişli olduğu, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus da bulunmadığı, davanın kabulüne ilişkin kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, endüstriyel tasarımların hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.