Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/4214 K.2025/2623

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 3 ve 5. sınıf mallar yönünden tescilli 2007/... sayılı ve "..." ibareli markanın sahibi olduğunu, anılan markanın 2007 yılından bu yana 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (SMK) 9. maddesi anlamında eylemli olarak kullandığını, davalının müvekkilinin markasını oluşturan ibareyi "ruj" ürünlerinde kullandığını, davalının bu eyleminin müvekkilinin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, men'ine, ref'ine;

davalı yanın iş bu davada, müvekkilinin uğramış olduğu zararın miktarının belirlenebilmesi için gerçekleştirdiği marka ihlali ve haksız rekabet ile ilgili belgeleri mahkemeye sunmasına, masrafı davalı tarafından karşılanmak suretiyle hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında “...” markasına ilişkin devam eden pek çok sayıda dava dosyasının bulunduğunu, “...” markası altında üretilen, satış, pazarlaması yapılan rujlar ve bu ürünlere ilişkin her türlü kullanımlar ve fiillerin usul ve yasaya uygun olduğunu, davacı şirketin markalarına tecavüzün söz konusu olmadığını, davaya konu “...” markalı ürünler üzerinde yer alan ve sadece renk belirten “... ...” ifadesinin markasal bir kullanım teşkil etmediğini,

“...” markalı ruj serisinde yer alan tek bir ruj için kullanılan "... ..." ibaresinin “...” veya “...” anlamına gelen ve üzerinde yer aldığı ürünün rengini betimleyen/tanıtan bir ifade olduğunu, ayrıca davacının "..." markasını “makyaj ürünleri” üzerinde kullanmadığından markasına tecavüz ya da haksız rekabetten de söz edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamına göre, davacının 2007/... sayılı markasını dava tarihinden önceki son 5 yıl içerisinde "Şampuanlar, duş jelleri, el temizleme jelleri, kremleri, solüsyonları, sıvı el temizleyicileri, köpük sabunlar, ıslak mendiller, parfümler, yüksek parfümlü genel temizleyiciler, çok yüksek kokulu konsantre parfümler, hidroalkolik jeller, koku giderici oda sıvıları, otomat deterjanları" emtiaları üzerinde Türkiye içerisinde ciddi biçimde kullandığı, davacının bu emtialar bakımından kullanım külfetini yerine getirdiği,

davacının markasını kullandığı parfümeri ürünleri ile davalının dava konusu kullanımlarının gerçekleştiği "ruj" mallarının aynı tür emtialar olduğu, ancak davalının dava konusu kullanımlarındaki markasal unsurun "..." ibaresi olduğu, "... ..." ibaresine ... kod numaralı ruj rengini ifade etmek için tasviri nitelikte yer verildiği, kozmetik sektöründe “... ...” ibaresinin bir pembe renk tonunu tanımlamak için çok yaygın şekilde kullanıldığı,

tüketicilerin "..." kelimesinin ruj emtiası bakımından pembe renk tonunu ifade eden tanımlayıcı bir unsur olarak kullanılmasına aşina oldukları, "..." ibaresi, kozmetik sektöründe doğrudan doğuya jenerik bir sözcük olmamakla birlikte somut olayda davalının mevcut kullanımı ile ruj ürünlerindeki yaygın piyasa uygulaması dahilinde pembe renginin bir tonunu tasvir eden tanımlayıcı bir ibare olarak kullanıldığı, davalı kullanımlarının SMK'nın 7/5-b hükmü kapsamında kaldığı, hukuka aykırı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının dava konusu kullanımlarındaki markasal unsurun "..." ibaresi olduğu, Mahkemece aralarında sektör uzmanlarının da yer aldığı bilirkişi heyetinden alınan raporda da açıklandığı üzere dava konusu kullanımlarda yer alan "... ..." ibaresinin kozmetik sektöründe ürünlerin renk tonunu tanımladığı, dava konusu kullanımlarında yer alan "... ..." ibaresinin de pembe renginin bir tonunu tasvir eden tanımlayıcı bir ibare olarak kullanıldığı, SMK'nın 7/5-b hükmü kapsamında kalan dava konusu kullanımların davacının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturmayacağı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davalının "... ..." ibaresini ruj emtiası üzerindeki dava konusu kullanımının davalının marka hakkında tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, men'i, ref'i ile davalı yanın davacının zarar miktarının belirlenebilmesi için ilgili belgelerin mahkemeye sunulması istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

SMK'nın 9/2 hükmünde markanın kullanılması “a) Markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması. b) Markanın sadece ihracat amacıyla mal veya ambalajlarında kullanılması.” ve aynı maddenin 3. fıkrasında ise “Markanın, marka sahibinin izni ile kullanılması da marka sahibi tarafından kullanım olarak kabul edilir” şeklinde düzenlenmiştir.

Markaya tecavüz ise anılan Kanun’un 29. maddesinde düzenlenmiş olup, tecavüz hallerinden biri de 29. maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca. “Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak” olarak belirtilmiştir.

Bu hükümlerden anlaşıldığı üzere tescilli bir markanın ayırt edici unsuru değiştirilmeden ilaveler yapılarak kullanılması mümkün olmakla birlikte bu kullanımının bir başkasına ait tescilli bir markayla karışıklığa sebebiyet olabilecek düzeyde olmaması gerekir.

Somut olaya gelindiğinde davalının “...” ibareli kullanımında, davacı adına tescilli “...” ibaresinin tamamına yer vermiş olup bu kullanım davalının markasıyla ilgili tüketici nezdinde iltibasa neden olabilecek düzeydedir. Hal böyle olunca ilgili tüketici kesimi tarafından satışı yapılan malların davacının mallarıyla aynı ya da idari veya ekonomik olarak bağlantılı teşebbüsten geldiği algısı oluşturacağından köken gösterme fonksiyonunda da karışıklığa sebebiyet vereceği açıktır. Bu itibarla davalı kullanımının davacı markası ile karışıklığa sebebiyet vereceği gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.