Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/4760 K.2025/4222

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı ... Uluslararası Taşımacılık A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 17.06.2025 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ....ile davalı ... vekili Avukat ... ve davalı ... Uluslararası Tic. A.Ş. vekili Avukat ....dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı sigortalıya ait ve nakliyat emtia taşıma sigorta poliçesi ile sigorta örtüsü altına alınan 24.480,00 kg. fındık emtiasının ...'dan....'ya taşınmasının davalı ... Uluslararası Taşımacılık Tur. ve Tic.

A.Ş. tarafından üstlenildiğini, davalı şirkete ait römorka yüklenen emtianın gümrük işlemlerinin yapılması için 09.05.2017 tarihinde ...'ne getirtildiğini, araç sürücüsünün dorseyi çekiciden ayırarak başka bir yerde çekicinin içerisinde uyuduğunu, 10.05.2017 tarihinde gümrük işlemleri tamamlanmak istendiğinde, emtianın yerinde olmadığının görüldüğünü, kamera kayıtlarının incelenmesinden plakası tespit edilemeyen bir çekicinin dorseyi götürdüğünün tespit edildiğini, davalı ... idaresinin emtiayı kendi gümrük sahasında muhafaza edemediğini, diğer davalının da tam ve eksiksiz aldığı emtiayı alıcısına ulaştıramadığını,

müvekkili tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucunda dava dışı sigortalıya 605.247,00 TL hasar tazminatı ödenerek, sigortalının haklarına halef olunduğunu ileri sürerek şimdilik 605.247,00 TL maddi tazminatın ödeme tarihi olan 16.06.2017 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, idare mahkemesinde dava açılması gereken yasal sürenin aşıldığını, davanın zamanaşımına uğradığını, taşıyıcının sözleşmeye aykırı davranışlarından kaynaklanan sorumluluğunun müvekkiline yüklenemeyeceğini, taşıyıcının emtiayı teslim aldığı andan teslim edeceği ana kadar gerçekleşen zarardan sorumlu olduğunu, zararın meydana gelmesine neden olan hırsızlık olayının tamamen taşıyanın kusurundan kaynaklandığını, araç sürücüsünün bu miktar bir emtiayı korumasız bırakarak başka bir alanda dinlenmesi nedeniyle rizikonun gerçekleştiğini,

hırsızlığa ilişkin olayların soruşturma dosyasında aydınlatılamadığını, müvekkilinin davaya konu olayda hiç bir sorumluluğu ve kusurunun bulunmadığını, olayın henüz mühürleme işlemi yapılmadan meydana gelmesi nedeniyle iddia edilen cinste ve değerde emtianın bulunup bulunmadığı konusunda müvekkilince yapılmış bir tespit bulunmadığını, hasarın meydana geldiği yerin gümrüklü saha olmadığını, gümrük işlemleri yapılmadan önce tırların beklediği ve girişte araç çıkış ücreti alınan park alanında olayın gerçekleştiğini, bu alanın gümrük idaresinin kontrolünde bulunmadığını ve güvenliğinin özel güvenlik elemanlarınca sağlandığını,

park alanına giriş çıkışların dorse plakaları üzerinden yapıldığını ve çıkışta plaka kontrolü yapılması nedeniyle gümrük müdürlüğü tasfiye işletme müdürlüğünün sorumluluğunun bulunmadığını, hırsızlık olayının suçüstü olmadığını, ayrıca kaçakçılık suçu oluştuğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ...

Uluslararası Taşımacılık Tur. ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; çekicinin dorseden ayrıldıp çekici ile gümrük sahasına yapılacak başka ring seferleri için sürücünün talimat beklediğini ve dinlendiğini, dorsenin idare tarafından gözetimi yapılan park sahasından belge kontrolü yapılarak çıkmasının mümkün olması nedeniyle sorumluluğun idarede olduğunu, oluşan zarardan gümrük müdürlüğü ile otoparkı işleten Tasfiye İşleri Döner Sermayeler Müdürlüğünün sorumlu olduğunu, gümrük sahasına giren emtianın işlemleri tamamlanıncaya kadar idarenin gözetimi altında olduğunu,

dorseyi alan çekicinin kamera kayıtlarına göre neredeyse durmadan hareket ederek gümrük sahasından çıkmasının idarenin kusurunu gösterdiğini, aracın beyanname düzenlenmeden gümrük sahasından çıkış yapmasına izin verilmesinin idarenin hatası olduğunu savunarak davanın müvekkili yönünden reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, taşıyıcının kendisini sorumluluktan kurtarabilecek beyyinelerden istifade edemeyeceği ve nakliye sürecinde vuku bulan zarardan dolayı alıcıya ya da göndericiye yahut da akdi veya kendisine taşıma işini devreden ara taşıyıcıya ya da onlardan birinin sigortacısına karşı sorumlu tutulabileceği durumlarda Emtiaların Karayolunda Uluslararası Nakliyatı için Mukavele Sözleşmesi'nin (CMR) 23/1. maddesinde taşıyıcıyı yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı “yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine” göre tazminat ödemekle sorumlu tutulduğu,

aynı maddenin 3. fıkrasında tazminat miktarının eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini (SDR) aşamayacağı, 23/7. maddesinde de üst sınırın belirlenmesinde kullanılacak olan SDR kurunun, taraflar aksini sözleşme ile kararlaştırmamış ise Mahkemenin karar verdiği tarihteki SDR kuru olması gerektiği, buna göre, meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde ürünün tamamı kaybolmuş olup davalı taşımacının sorumluluğunun doğacağı, karar tarihi itibariyle sorumluluk miktarının 8.752.136,00 TL olarak hesaplandığı, buna karşılık dava değeri 605.247,00 TL olduğundan taleple bağlı kalındığı,

davacının ödeme tarihi olarak bildirdiği 16.06.2017 tarihinden itibaren avans faizi talep ettiğinden CMR'nin 27. maddesinde kabul edilen faiz oranının uygulanmayacağı, alacağa 25.07.2017 tarihinden itibaren avans faizi yürütüleceği gerekçesiyle davanın kabulüne 605.247,00 TL'nin 25.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Uluslararası Taş. Tur. ve Tic.

A.Ş.'den tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, davalı ... hakkında daha önce verilen karara yönelik istinaf ve temyiz başvuru talepleri reddedilmiş olmakla hakkındaki karar kesinleştiğinden bu davalı hakkında yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş, hüküm, davalı ... Uluslararası Taş. Tur. ve Tic. A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, nakliyat emtia taşıma sigorta poliçesi kapsamında davacı ... tarafından sigortalısına ödenen hasar bedelinin, davalı taşıyan ve gümrük idaresinden tahsili talebiyle açılmış bir rücuen tazminat davasıdır.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosyadaki yazılara, İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/4 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... Uluslararası Taş. Tur. ve Tic. A.Ş. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.