Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/4901 K.2025/2773

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 12 yıldan uzun bir süredir eğitim ve öğretim sektöründe faaliyet gösteren müvekkilinin 2018/18309 kod numaralı "... anaokulu ... okulları algı farkındalık beceri anaokulu + şekil" markasının 41. sınıf tüm hizmetlerde tescili için başvurduğunu, davalı tarafından başvurunun kısmen reddine karar varar verilerek başvurudan, eğitim ve öğretim hizmetlerinin çıkarıldığını, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'nda (YİDK) nezdinde yapılan itirazlarının da kabul edilmediğini, kararın yerinde bulunmadığını ileri sürerek 2018-M-7012 sayılı YİDK kararının iptaline karar verilerek marka başvurusunun 41. sınıf tüm hizmetlerde tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2018/18809 numaralı davacı şirket marka başvurusunun, 41. sınıfında yer alan bütün mal ve hizmetler açısından, 2017/98804 tescil numaralı “...” markası ile 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 5/1-ç maddesi hükmü anlamında aynı/ayırt edilmeyecek kadar benzer olmadığı, TÜRKPATENT YİDK'in 2018-M-7012 sayılı kararının yerinde görülmediği gerekçesi ile davanın kabulüne, YİDK'in 2018-M-7012 sayılı kararının iptaline karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile marka başvurusunun SMK'nın 5/1-ç maddesi hükmü uyarınca mutlak sebeple reddi için markalara konu işaretlerin ya tamamen aynı ya da ilk bakışta farkedilemeyecek ölçüde yüksek benzerliğe sahip olması gerektiği, somut olayda davacının başvuru konusu yaptığı "... anaokulu ... okulları algı farkındalık beceri anaokulu + şekil" ibareli marka ile davalı Kurum'un re'sen redde mesnet aldığı "..." ve "... + Şekil" ibareli markalar arasında SMK'nın 5/1-ç maddesi hükmü anlamında benzerlik olmadığı,

başvuru markasında şekil unsuru ve farklı ibareler bulunması nedeniyle markaların anılan hüküm kapsamında benzer kabul edilemeyeceği gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, marka ile ilgili Kurum kararının iptali istemine ilişkin olup uyuşmazlık, başvuru konusu markaya ilişkin SMK 5/1-ç hükmü gereğince verilen başvurunun reddine dair YİDK kararının yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

B.Değerlendirme ve Gerekçe

Başvuru konusu davacı markasının, ''... anaokulu ...

Okulları Algı Farkındalık Beceri Anaokulu+şekil'' ifadesi ve şekilden oluştuğu, 2017/98804 tescil numaralı redde mesnet markanın ise "..." kelimesinden ibaret olduğu, başvuru konusu marka ile redde mesnet marka karşılaştırıldığında, ... ibaresinin markaların asıl unsurunu oluşturduğu, her iki markanın SMK'nın 5/1-ç hükmü çerçevesinde aynı veya ayırt edilemeyecek kadar mutlak anlamda benzer bulundukları, telaffuzlarının ve anlamlarının aynı olduğu, ilk bakışta iltibas doğmasının kaçınılmaz olduğu,

davaya konu iptali talep edilen YİDK kararının isabetli bulunduğu gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması ve bu hükme yönelen istinaf başvurusunun esastan reddi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

KARŞIOY

Dava, TÜRKPATENT YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, davacı şirketin 26.02.2018 tarihinde “... anaokulu ... okulları algı farkındalık beceri anaokulu” ibareli markanın 41. sınıf tüm hizmetlerde kullanmak üzere tescil başvurusunda bulunduğu, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından başvurunun dava dışı 2017/66267 sayılı “...+şekil” ve 2017/98804 sayılı “...” ibareli markalar gerekçe gösterilerek kısmen reddine karar verildiği ve başvurudan 41. sınıf eğitim ve öğretim hizmetlerinin çıkarıldığı, başvuru sahibi tarafından yeniden inceleme talebinde bulunulduğu ve YİDK'nun 17/08/2018 tarih ve 2018-M-7012 sayılı kararı ile.

2018/18809 başvuru numaralı "... anaokulu ... okulları algı farkındalık beceri anaokulu" ibareli başvurunun 2017/66267, 2017/98804 sayılı "...+ şekil', ve "..." ibareli markalarla ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu gerekçesiyle 6769 Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı yapılan itiraz reddedilmiştir.

6769 sayılı SMK'nın 5/1 -(ç) bendi uyarınca, Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler marka olarak tescil edilemez. Buna göre, bir işaretin 5/1-(ç) bendi kapsamında değerlendirilebilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir; Bunlardan birincisi, başvuruya konu marka ile önceden tescil başvurusu yapılmış markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olması, İkincisi ise başvuruya konu marka ile önceden tescili başvurusu yapılmış markanın kapsamında aynı veya aynı tür mal/hizmetlerin bulunmasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı başvurusunun 6769 sayılı SMK 5/1-ç maddesi gereğince mutlak red nedenine bağlı olarak reddi ile ilgili verilen YİDK kararının yerinde olup olmadığı iptal şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

6769 sayılı SMK’nın 5/1-ç bendi ile daha önce tescil edilmiş veya başvurusu yapılmış bir markanın aynı veya ayırt edilmeyecek kadar benzerinin, aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetler için bir başkası adına mükerrer tesciline engel olunması amaçlanmıştır. Aksi halin bir markanın birden fazla kişi tarafından kullanılmasına ve halkın yanıltılmasına neden olacağı kabul edilmiştir. Bu hususu TÜRKPATENT tescil sürecinde, kendiliğinden dikkate almakla yükümlüdür.

Başvuruya konu markanın (işaretin) daha önce tescil edilmiş (veya başvurusu yapılmış) marka ile aynı olması, karşılaştırılan markaların (işaretlerin) özdeş, farksız, tıpa tıp taklit, aynen veya bire bir kopya olmalarını ifade eder. Aralarında küçük de olsa farlılık bulunan markalar ise aynı sayılamazlar. Ancak markaların farklı büyüklükte olması veya sözcük markalarının yazı karakterinin (el yazısı, büyük-küçük harf) veya yazı tipinin (Times New Roman, Arial, Comic Sans MS gibi) farklılaştırılması aynı olma durumunu etkilemez.

Ayırt edilemeyecek kadar benzerlik ise, karşılaştırılan markalar aynı olmamakla birlikte, orta düzeydeki alıcıda bıraktığı genel izlenimlerinin hemen hemen aynı olmasıdır. Bir başka deyişle, markalar arasındaki farklılık o kadar önemsizdir ki, müşteri kitlesi nezdinde markalar yazılış, okunuş, görsel veya işitsel olarak aynı imiş gibi algılanırlar. Diğer bir deyişle, başvuru konusu işaret ile redde mesnet markalar arasında ortalama tüketici ve yararlanıcılar nazarıyla bakıldığında hiçbir araştırma ve herhangi bir inceleme yapılmasını gerektirmeyecek derecede açık ve net biçimde iltibasın ortaya çıkmasının kesin olarak öngörülebilir olması gerekir.

Ayrıca, başvuru ile önceki markanın kapsadığı mal ve hizmetlerin de aynı yada aynı tür olması zorunludur. Bu iki koşulun birlikte gerçekleşmesi durumunda yasa koyucu halkın bu iki markayı karıştırma ihtimalinin bulunduğunu kabul etmiştir. Bu durumda TÜRKPATENT ayrıca karıştırma ihtimalinin var olup olmadığı üzerinde durmaksızın başvuruyu ret edecektir.

Başvuru ve redde mesnet markanın kapsamındaki mal veya hizmetlerin bire bir örtüşmesi bir diğer söyleyişle özdeş olması halinde ayniyet mevcuttur. Aynı tür kavramı ise, kural olarak aynı sınıfın aynı alt gurubu içinde bulunmayı ifade eder. Marka Tescil Başvurularına Ait Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırmasına İlişkin 2002/3 sayılı Tebliğin 5 ve 7. maddeleri anılan ilkeyi açıkça ifade etmektedir.

Bununla birlikte sınıflandırma Nice Anlaşmasının 2. maddesinde vurgulandığı üzere, tescil edilmiş herhangi bir markanın koruma kapsamının belirlenmesi bakımından bağlayıcı değildir.

Tüm dosya kapsamına göre; dava konusu 2018/18809 kod numaralı ''... anaokulu ... okulları algı farkındalık beceri anaokulu" ibareli markanın 41. sınıfta yer alan Eğitim ve öğretim hizmetleri. Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri. Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze, konser gibi kültür ve eğlence etkinlikleri için bilet rezervasyonu ve bilet sağlama hizmetleri dahil).

Dergi, kitap, gazete vb. gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılmasına ilişkin hizmetler (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil). Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri. Fotoğrafçılık hizmetleri.

Tercüme hizmetleri. yönünden tescil başvurusunda bulunulduğu, başvuru kapsamında yer alan Eğitim ve öğretim hizmetleri. nin 6769 sayılı SMK 5/1-ç maddesi gereğince başvurudan çıkartıldığı ve kalan hizmetler için tescil işlemlerinin devamına karar verildiği anlaşılmıştır.

Redde mesnet markalardan, 2017/98... kod numaralı ... ibareli markanın 41 ve 42. sınıf tescilli olduğu anlaşılmıştır. Markalar arasında aynı/aynı tür malların/hizmetlerin yer aldığı, söz konusu benzerliğin reddedilen mallar/hizmetler ile sınırlı kaldığı, diğer mallar/hizmetler açısından marka tescil sınıflarının farklı olduğu kabul edilmiştir.

Davacı markası ''... anaokulu ... okulları algı farkındalık beceri anaokulu+şekil'' biçiminde oluşmuş olup, redde gerekçe gösterilen marka incelendiğinde, 2017/98804 tescil numaralı ... markası, kendi fontuna sahip kelimeden oluşmaktadır. Davacı markası ile redde mesnet markaların “aynı” olmadığı ortadadır.

“Ayırt edilemeyecek kadar benzerlik” incelemesinde; görsel açıdan yapılan karşılaştırmada ise, davacı şirket markasının, beyaz fon üzerine, kendine özgü yazı karakteri ile "al" ibaresinin kırmızı fon üzerine beyaz, "fa" ibaresinin lacivert fon üzerine beyaz, "be" ibaresinin de yeşil fon üzerine beyaz şekilde küçük harfler ile yazıldığı, fon üzerine yerleştirilmiş ve yan yana konulmuş ayrı fonlar üzerinde birlikte okunduğunda ... ibaresinin ortaya çıktığı ve marka kompozisyonun üst kısmına yerleştirildiği,

tüm fonları hizalar şekilde hemen alt kısımda küçük harfler ile yine anaokulu ibaresinin lacivert renkte ve belirgin bir şekilde yazıldığı, altında daha düşük boyutta "... okulları algı farkındalık beceri anaokulu" ibaresinin, tek satırda yazıldığı, redde mesnet 2017/98804 sayılı büyük harfler ile oluşturulmuş ... markasının ise kelime markası olduğu, beyaz fon üzerine siyah tonlarda büyük harf ile kelimenin tescil edildiği görülmektedir.

Genel olarak kurumsal logo ve logotype tasarımları tasarım aşamasında kullanılan yazı, renk ve şekilsel unsurlarının her biri hizmet ve ürün konusunda markanın hedef kitlesine bilgi ve mesaj verme amacını ön planda tutarak hazırlanmaktadır.

İncelemeye konu markalarının, fonetik, anlamsal ve görsel olarak bir bütün halinde değerlendirilmesi esas olacağından, davacı şirket markasında yer alan unsurların, davalı Kurum kararında redde mesnet göstermiş olduğu marka ile “...” kelimesi dışında benzer özellik taşımadığı, davacı şirketin markasında yer alan şekil unsurunun karakteristik özelliği ile markaları birbirlerinden uzaklaştırdığı, markaların bu hali ile aynı veya ayırt edilmeyecek derecede benzer olmadıkları, markalardaki ortak “...” ibaresi hariç diğer unsurlardan ve bu unsurların bir araya geliş biçimlerinden kaynaklanan farklılıklar karşısında, markalar genel görünüş bakımından 6769 sayılı SMK m. 5/1-(ç) kapsamında görülmemiştir.

Somut olay açısından yapılan değerlendirmede, markada yer alan işaretlerin özdeş, farksız, tıpatıp taklidi, aynen veya birebir kopyalarının olmadıkları, karşılaştırılan markalar açısından orta düzeydeki tüketicide bıraktığı genel izlenimin aynı olamayacağı, Dairemizin kararlarında da, güçlü benzerliğin olup olmadığına bakılması gerektiği (iltibasa yol açıp açmadığı hususunun ayrıca inceleme yapılmasını gereksiz kılacak derecede ayırt edilemezlik arandığı) hüküm altına alınmaktadır.

(Yargıtay 11. HD.'nin 2015/5821 E. 2015/13282 K. sayılı ilamıyla ''....+şekil'' ile .... Yargıtay 11. HD.'nin 2015/9380 E. 2016/3921 K. sayılı ilamıyla ... ve .TO+şekil. Yargıtay 11. HD.'nin 2015/9354 E. 2016/3925 K. sayılı ilamıyla ... ile ...+şekil ve meister+şekil. Yargıtay 11. HD.'nin 2015/6865 E. 2015/1103 K. sayılı ilamıyla Türkoğlu+şekil ile .... Yargıtay 11. HD.'nin 2015/4687 E. 2015/11572 K. sayılı ilamıyla DKY+şekil ile DKY İNŞAAT.

Yargıtay 11. HD.'nin 2015/4676 E. 2015/11434 K. sayılı ilamıyla ... ile ... Optik. Yargıtay 11. HD'nin 2015/14428 E. 2017/2108 K. sayılı ... ile Hekim. Yargıtay 11. HD'nin 2016/1191 E. 2017/3948 K. sayılı ... ile ... ...; markaları arasında 556 sayılı Markalar Hakkındaki KHK'nin 7/1-b maddesi kapsamında ayniyetin bulunmadığı yönündeki kararları da bulunmaktadır.

Sonuç olarak; 2018/18809 numaralı davacı şirket marka başvurusunun, 41. sınıfında yer alan bütün mal ve hizmetler açısından, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun kısmi red kararına gerekçe gösterilen, 2017/98804 tescil numaralı “...” markası ile 6769 sayılı SMK 5/1-(ç) maddesi anlamında aynı/ayırt edilmeyecek kadar benzer olmadığı, ..., Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun 2018-M-7012 tarih ve 2018-M-7012 sayılı kararının yerinde olmadığı anlaşıldığından, usul ve yasaya uygun temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca onanmasına karar verilmesi gerektiği düşüncesi ile sayın heyetin bozma kararına katılmamaktayız.