Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5063 K.2025/3277

Bölge Adliye Mahkemesi kararı ... ... ve ... Mam. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin "Emzik ..." konulu tasarımının tescil edildiğini, davalının hem kendisi için hem de başka firmalara fason olarak tescilli tasarım ile birebir aynı ürünleri ürettiğini, bu durumun delil tespiti dosyaları ile tespit edildiğini, davalının tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden fiillerinin sabit olduğunu, davalının işyerinde, müvekkiline ait ürünün birebir aynısı olan taklit ürünlerin bulunduğunu, davalının haksız ve hukuka aykırı fiillerine devam ettiğini ileri sürerek davalının haksız rekabet ve tasarıma tecavüz teşkil eden fiillerinin önlenmesine ve ortadan kaldırılmasına,

tecavüzün refine, şimdilik 50.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın tecavüzün vuku bulduğu tarihten itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2011/168 E. sayılı dosyasının dava dilekçesinde; "Emzik ..." konulu tescilli tasarımının, davalı tarafından Kafkaszade Gıda Ltd. Şti.'ye fason olarak ürettirildiğini, bu durumun delil tespiti dosyasında tespit edildiğini ileri sürerek davanın kabulü ile davalının haksız rekabet ve tasarıma tecavüz teşkil eden fiillerinin önlenmesine ve ortadan kaldırılmasına, tecavüzün refine, şimdilik 50.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın tecavüzün vuku bulduğu tarihten itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davacılar vekili birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2011/384 E. sayılı dosyasının dava dilekçesinde; davalının kamuya mal olmuş anonim bir tasarımı tescil ettirdiğini, müvekkillerinin ticaretini sekteye uğratacak işlemlere giriştiğini, davalı adına tescilli dava konusu olan tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunmadığını ileri sürerek davaya konu 2002/0832 tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

4. Davacı vekili birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2011/385 E. sayılı dosyasının dava dilekçesinde; müvekkilleri aleyhine tedbir talepli tasarıma tecavüzün önlenmesi ve tazminat davası ikame edildiğini ancak davalı adına tescilli dava konusu olan tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunmadığını, ürünün anonim olduğunu ileri sürerek davaya konu 2002/0832 tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilerek tescil kaydının sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada ve birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2011/168 E. Sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçelerinde; davacıya ait ürünün anonim olduğunu, yaklaşık 150 yıldır ... emzik çeşitlerinin tüketicilerin kullanımında olduğunu, davacı tasarımının ayırt edici özellik taşımadığını, ürünün tüketiciye ambalaj içinde sunulduğunu ve ambalajlar üzerinde her üreticinin kendi adı, logosu ve renklerinin kullanıldığını, bu sebeple davacı ile müvekkili ürünlerinin karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, fason mal üretimi iddialarını kabul etmediklerini, davacının davasından önce müvekkili şirketlere dava konusu şekerleri satma teklifinde bulunduğunu, davacının kötüniyetli olduğunu savunarak davaların reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı vekili birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2011/384 E. sayılı dosyasının cevap dilekçesinde; müvekkilinin davaya konu tasarım tek sahibi olduğunu, söz konusu tasarım ile ilgili olarak uzun yıllar mesai harcadığını ve emzik şekeri geliştirerek "bilezikli emzik ..." adı altında yeni bir ürün meydana getirdiğini, müvekkilinin o zamana kadar bilinen alelade emzik şekerde değişiklikler yapıp, o zamana kadar piyasada bilinen ve üretilen klasik emzik şekeri emsali bulunmayan şekilde tamamen değiştirdiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Davalı vekili birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2011/385 E. sayılı dosyasının cevap dilekçesinde; müvekkilinin davaya konu tasarım tek sahibi olduğunu, söz konusu tasarım ile ilgili olarak uzun yıllar mesai harcadığını ve emzik şekeri geliştirerek "bilezikli emzik ..." adı altında yeni bir ürün meydana getirdiğini, müvekkilinin o zamana kadar bilinen alelade emzik şekerde değişiklikler yapıp, o zamana kadar piyasada bilinen ve üretilen klasik emzik şekeri emsali bulunmayan şekilde tamamen değiştirdiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 15.01.2021 tarih ve 2011/167 E., 2021/9 K. sayılı karar ile, (özetle) asıl dosyada ve birleşen 2011/168 E. sayılı dosyada davanın kısmen kabulüne, birleşen 2011/384 E. ve 2011/385 E. sayılı dosyada davanın reddine karar verildiği, bu karara karşı sadece 2011/168 E. sayılı dosyada davalı ve 2011/384 E. sayılı dosyada davacı Mertsan Gıda ve İhtiyaç Mad San ve Tic A.Ş. vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu, katılma yoluyla da davacı ile birleşen davalı ... ... ve ...

Mam. Gıda San. Tic. Ltd.

Şti.’nin vekilinin istinafa gittiği, diğer davacı ve davalıların istinaf yoluna başvurmadığı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 21.05.2021 tarih, 2021/766 E., 2021/1035 K. sayılı ilamı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davacı vekilinin katılma yoluyla ileri sürdüğü istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verildiği, önceki karara karşı sadece 2011/168 E. sayılı dosyada davalı ve 2011/384 E. sayılı dosyada davacı Mertsan Gıda ve İhtiyaç Mad San. ve Tic A.Ş. vekilinin, katılma yoluyla da davacı ile birleşen davalı ... ... ve ...

Mam. Gıda San. Tic. Ltd.

Şti. vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması gözetilerek istinaf kanun yoluna başvurulmayan taraf ve birleşen dosyalar yönünden usuli müktesep hakların gözetildiği, 2002/00832 (1) numaralı endüstriyel tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmadığı, tasarım tescili hükümsüz kılınmakla hükümsüzlüğün baştan beri sonuç doğuracağı, hükümsüz kılınan tasarım tesciline dayalı davaların kabul edilemeyeceği gerekçesiyle; asıl davanın kısmen kabulü ile davalının davacıya ait 2002/0832 tescil numaralı tasarımından ... haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespiti ile bu tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesine,

sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, üretim araçlarına el konularak davacı yana mülkiyet hakkı tanınmasına yönelik talebin reddine, 50.000,00 TL maddi, 25.000,00 TL manevi tazminatın 17.03.2011 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine, hüküm özetinin ilanına, birleşen 2011/385 E. sayılı davanın reddine, birleşen 2011/384 E. sayılı dosyada;

davacı Kafkaszade Gıda Şekerleme Sanayi Ticaret İmalat İthalat ve İhracat Limited Şirketi'nin davasının reddine, davacı Mertsan Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Sanayi Ticaret A.Ş.'nin davasının kabulüne, davalı adına tescilli 2002/00832 (1) numaralı endüstriyel tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmadığından hükümsüzlüğüne, birleşen 2011/168 E. sayılı dosyada davanın reddine karar verilmiş, hüküm birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2011/168 E.sayılı dosyasında davacı, birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2011/384 E. sayılı dosyasında davalı ... ... ve ...

Mamulleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti. vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle birleşen 2011/168 E. sayılı dosyada davacı, birleşen 2011/384 E. sayılı dosyada davalı ... ... ve ... Mamulleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiş, hüküm birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2011/168 E. sayılı dosyada davacı, birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2011/384 E. sayılı dosyada davalı ... ... ve ... Mamulleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava ve birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2011/168 E. sayılı dava, davalıların, davacı adına tescilli tasarımının birebir aynısı ürettiği iddiasında dayanan tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi, maddi ve manevi tazminatın tahsili, Birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2011/384 E. sayılı ve Birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2011/385 E. sayılı dava ise davalı tasarımının yeni ve ayırt edici nitelikleri taşımadığı iddiasına dayanan tasarım hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.