Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5543 K.2025/3344

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ile 18.05.2021 tarihinde makine alım-satımı konusunda sözleşme yaptığını, davalıdan satın alınan makinelerin bedellerinin yarısı olan 22.500,00 euronun 20.05.2021 tarihinde peşin olarak ödendiğini, ancak makinelerin taahhüt edilen şekilde çalışmadığını, sözleşme öncesi yapılan görüşmeler gereğince yufkaların soğutma bandından geçmesinin akabinde düz olarak buruşmadan çıkacağı ve yufkaların her biri 24 tane olmak üzere sayım işlemi yapılmış bir şekilde paketlenmeye hazır vaziyette olacağının taahhüt edildiğini,

bu hususlar dışında makinenin daha bir çok taahhüt edilen çalışma mekanizmasının olacağını, makinelerin çalışmalarında problem olduğundan dolayı yeterli üretimin yapılamadığını, bu durumlar nedeniyle müvekkil şirketin işlerinin aksadığını, maddi-manevi zarara uğradığını, bu konuda karşı tarafa ihtarname çektiklerini, dava konusu makinede delil tespiti yapıldığını, demonte vaziyette ... makineyi ... hazır olduklarını ileri sürerek sözleşmenin feshine,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak ve bilirkişi incelemesi neticesinde artırılmak üzere şimdilik 100,00 euronun davalı şirketten ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faiziyle taraflarına iadesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu, sözleşme incelendiğinde anlaşmanın hiçbir bölümünde makinenin yufkaları düz bir şekilde çıkaracağı veya yufkaların her biri 24 tane olarak sayımı yapılmış şekilde hazır olacağı taahhüdü veya bu anlama gelebilecek hiçbir hüküm bulunmadığını, davacının aldığı makinelerin otomatik hat sistemi olarak sözleşme ekinde tek tek belirtildiğini, sözleşmenin son sayfasındaki tabloda, sözleşme konusu tüm makine parçaları ve bunların niteliklerinin açıkça belirtildiğini,

davacının sözleşmede teknik özellikleri belirtilen makineleri müvekkili şirketin işyerinde görüp beğenerek satın aldığını, tüm şifahi taleplerine rağmen bakiye %50 ücretin dahi henüz ödenmediğini, davacının makineleri iade etmek istemesinin sebebinin döviz kurundaki artış olduğunu, müvekkilinin makinenin faturasını e-fatura olarak davacıya gönderdiğini, davacının bu faturayı iade ettiğini, davacının makinelerin tesliminden 7 ay süre sonra gönderdiği ihtardaki ayıp iddiası gerçek olsa bile hak düşürücü sürede keşide edilmediğini,

müvekkilinin yokluğunda gerçekleştirilen tek taraflı delil tespitinin taraflarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığını, yeniden keşif yapılmasının ve rapor alınmasının gerektiğini, davacı tarafın belirsiz alacak davası açmasının hukuken mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı taraflar arasındaki yufka otomatik hat sistemi makinesinin alım satımını içeren sözleşmenin 18.05.2021 tarihli olduğu, taraf beyanlarından ve sunulan montaj fotoğraf ve video kaydından makine ünitesinin davalı tarafından davacının fabrikasına montajının yapıldığı, sözleşmenin 6. maddesinde kararlaştıralan şekilde tarafların onayı ile gerçekleştirilmiş bir teslim yapıldığına ilişkin taraflarca delil sunulmadığı, davacı tarafından keşide edilen ihtarname ile satıma konu makine ünitesinin ayıplı olduğundan bahisle sözleşmenin feshedildiğinin ihtar edildiği,

2 yıllık garanti süresi içinde davacının davalıya ihtarname keşide ettiği, delil tespiti yaptırdığı ve dava açtığı dikkate alınarak davalı vekilinin ayıp ihbarına yönelik hak düşürücü süre itirazının kabulünün mümkün olmadığı, sözleşmenin makinelerin teknik özellikleri ve adetleri başlıklı ek2 bölümünün sonunda "Not: Hamurlar bütün bantlardan kıvrılmadan bükülmeden düz bir şekilde geçecektir." ifadesi ile davalı satıcının hamurların makine ünitesinin bütün bantlardan kıvrılmadan ve bükülmeden düz bir şekilde geçeceğini taahhüt ettiği, satıma konu malın bu nitelikte olduğunu vaat ve taahhüt ettiği, yapılan keşif ve düzenlenen rapora göre,

davaya konu makine sisteminin yararlanmaya elverişli, kullanılmaya uygun olmadığı, yufkaların sistem sonuna kadar düzgün olarak geldiği, sistem sonunda yufkaların buruşuk halde olduğu, davaya konu makinenin istenilen performans sergilemediği, bu şekilde çalıştırılmasının mümkün olmadığı kanaatine varıldığı, dosya ekinde bulunan CD'deki videolarda da görüldüğü şekilde yufkaları banttan banta aktarırken yığdığı ve en son bantta sayarak üst üste sıralayarak vermediği, dava konusu otomatik hat sisteminde mevcut bu hali ile üretim yapmanın mümkün olmadığı, taahhüt edilen vasıfların dava ve satıma konu makine ünitesinde bulunmadığı,

davaya konu makinenin istenilen performans sergilemediği, bu şekilde çalıştırılmasının mümkün olmadığı, mevcut haliyle makine sisteminin davacıya bir yarar sağlamayacağının açık olduğu, tespit edilen durumun ayıp niteliği taşıdığı, garanti süresi içinde davacı tarafından gerekli kontrollerin ve ayıp ihbar yükümlülüğünün yasal süresi içinde yerine getirildiği ve davacının sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu,

sözleşmenin feshi konusunda yeniden hüküm tesisinde yarar olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 18.05.2021 tarihli sözleşmenin davacı tarafından feshedildiğinin tespiti ile makinelerin davalıya iadesi kaydı ile ve davacının talebi ile bağlı kalınarak 100,00 euronun yukarıda sözü edilen makinelerin davacı tarafından davalıya teslim tarihinden itibaren işleyecek Devlet bankalarının euro cinsinden açılmış bir yıllık mevduata uyguladıkları en yüksek oranda mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

yine birlikte ifa kuralı gereği koşulları bulunmadığından davacının ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi isteminin reddine karar verilmiş, hüküm, davalı tarafça istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalının istinaf itirazlarının yerinde olmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davalı tarafça temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, ayıplı mal nedeniyle sözleşmenin feshi ile ödenen bedelin iadesi talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.