Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5733 K.2025/4293

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 23.01.2014 tarihinde ... plakalı özel halk otobüsünü ve hattını davalı ...

Belediyesi tarafından sunulan yetki kendisine verilmiş olan davalı ...'dan satın aldığını, her iki davalının müvekkiline satın aldığı otobüsün çalışma şartlarının ve usulünün diğer halk otobüsleri ile aynı olduğu yönünde gerçeğe aykırı bilgi verdiklerini, müvekkiline satın aldığı otobüsü çalıştırmasının herhangi bir süre ile sınırlı olmadığı, diğer otobüsler ile arasında hiç bir fark olmadığının bildirildiğini, ..

Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı Toplu Taşıma Şube Müdürlüğü tarafından müvekkilinin satın almış olduğu aracın “ihaleli olduğu ve işletim süresinin bittiğinin” bildirildiğini, müvekkili ve başkaca kişilere satılan ve hat üzerinde yolcu taşıma hakkı verilen otobüsler hakkında yapılan ihalenin idare mahkemesi kararıyla iptal edildiğini, otobüsün satışının ise 23.01.2014 tarihinde gerçekleştiğini, öz olarak her iki davalının da otobüslerin ihaleli olduğunu, hatta bu ihalelerin mahkeme tarafından iptal edildiğini bilmesine rağmen müvekkilinden durumu sakladıklarını, bedelini de peşinen alarak satış işlemi gerçekleştirdiklerini,

müvekkilinin, yüksek ticari beklentileri ve kazanç elde etmek amacı ile satın aldığı otobüslerden davalılar sebebi ile zarar ettiğini, müvekkilinin aracın ihaleli olduğunu, ihalenin davaya konu edildiğini, işletim hakkının süreye tabi tutulduğunu bilse idi aracı almayacağını, davalıların, müvekkilinin iradesini sakatladıklarını, müvekkilinin bu otobüsü alabilmek için tüketici kredisi çektiğini, yine diğer tüm masrafları ile yaklaşık 500.000,00 TL harcadığını, buna rağmen elde ettiği gelirin yaptığı masrafları dahi karşılamadığını,

üstelik aracın işletimden çekilmesinde müvekkilinin hiç bir kusuru olmamasına rağmen bundan dolayı zarar gördüğünü, halk otobüsünü ancak bu iş için kullanabilecek olan müvekkilinin iş yapamadığını, müvekkilinin menfi ve müspet zararlarının tazminin gerektiğini, davalılar edimlerini gereği gibi ifa etmiş, dürüstlük kuralına uymuş olsalar idi müvekkilinin malvarlığında artış meydana geleceğini, müvekkilinin araçları işlettiği süre boyunca da yapılan sözleşme gereği davalı ... tarafından müvekkilinin aylık kazancının %15'ine kesinti uygulandığını, davalı belediyenin bu şekilde de haksız kazanç elde ettiğini,

bu kesintinin de hesaplanarak ödenmesi gerektiğini ileri sürerek şimdilik 100,00 TL maddi tazminatın 23.01.2014 tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı definde ve yetki itirazında bulunduklarını, ihale şartnamesinin sözleşme taslağı ve işletme sözleşmesinde “işletme sözleşme süresi 3 yıldır.

Sözleşme hitamında idarenin muvafakatı ile sözleşme her yıl 1 yıl süreyle uzatılacaktır” denildiğini, nitekim ihale tarihine müteakip ihaleli özel halk otobüsü işletmecileriyle ilk 3 yılın dolması sonrasında 1 yıl süreyle işletme süresi uzatma işlemi gerçekleştirildiğini, ... plakalı özel halk otobüsü işletmecilerinin devir talebine istinaden 18.04.2012 tarihinde işletmecilik hakkının ...’a, 15.01.2014 tarihinde ... plakalı halk otobüsünün % 100 hisse sahibi ...’dan hissesinin tamamının ...’e devredilmesine karar verildiğini, bu karar üzerine devralan ... ile Belediye arasında Özel Halk Otobüsü İşletme Sözleşmesi imzalandığını,

sözleşmenin 13. maddesi sözleşmenin süresi başlığı altında “bu sözleşme 01.01.2014 ile 31.12.2014 tarihleri arasındaki sürede geçerlidir.

İşbu sözleşmenin hükümleriyle 2. maddede de belirtilen mevzuatlara riayet edilmesi halinde işletmeci ile idare arasında bir sonraki yıl için yeni bir sözleşme imzalanabilir...” dendiği, toplu taşıma sözleşme süresinin süreli olduğunun imzalanan sözleşmede belirtildiğini, Büyükşehir Belediye Meclisinin 10.10.2014 tarihli kararıyla toplu ulaşım araçlarının işletim hakkının 10 yıllığına ...

Ulaşım A.Ş.'ye devredildiğini, sözleşme hükümlerini yerine getiren özel halk otobüsü işletmecileriyle ... Ulaşım A.Ş. arasında her yıl düzenli olarak imzalanan bir yıllık sözleşme ile işletim haklarının devam ettirildiğini, davacının bahse konu aracı devralmasına müteakip 4 yıl süreyle toplu taşıma aracı işletmeciliği yaptığını, ...

Minibüsçüler Esnaf Odası tarafından özel halk otobüsü çalıştırılması işleminin iptali istemiyle açılan davalarda idare mahkemelerinin 3 yıl süreyle özel halk otobüsü çalıştırılmasına ilişkin ihale işleminin iptaline karar verdiğini, 2017 yılı sonunda mahkeme kararları gereği ve ... ile ...

Ulaşım A.Ş. arasında 28.12.2016 tarihinde imzalanan ... ili Otobüsle Toplu Taşıma İşi Sözleşmesi’nin 22. maddesinde “iş bu sözleşmenin süresi kesin olarak 31.12.2017 tarihinde sona erer” hüküm gereği ve çalışma süresini tamamlaması nedeniyle ... Ulaşım A.Ş. tarafında 2018 yılı sözleşmesinin yenilenmediğini, davacının tüm sürece icazet ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı definde bulunduklarını, Büyükşehir Belediyesi tarafından 29.12.2010 tarihinde düzenlenen ihalede ... plakalı özel halk otobüsünün işletmeciliğinin dava dışı İsmet ...’a verildiğini, imzalanan ihale şartnamesi, sözleşme taslağı ve işletme sözleşmesinde “İşletme süresi 3 (üç) yıldır.

Sözleşme hitamında idarenin muvafakati ile sözleşme her yıl 1 yıl süre ile uzatılacaktır.” hükmüne yer verildiğini, ihale tarihine müteakip ihaleli özel halk otobüsü işletmecileriyle ilk 3 yılın dolması sonrasında 1 yıl süreyle işletme süresi uzatma işlemi gerçekleştiğini, davacının hatlı otobüsü 4 yıl çalıştırdıktan sonra müvekkiline haksız ve kötüniyetle dava açıldığını, sözleşmenin muhatabının davalı ...

Belediyesi olduğunu, davalı müvekkilinin de aynı şartlarda bir önceki malikten devir aldığını, davacının sözleşme şartlarını bildiğini, bizzat kendi irade ve imzası ile onay verdiğini, Büyükşehir Belediyesi ile sözleşmeyi imzaladığını, müvekkilinin Belediye ile davacı arasındaki hukuki ilişkiye müdahalesinin söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ... plakalı özel halk otobüsü işletmeciliğinin 29.10.2010 tarih ve 1046 encümen kararı ile ...

Otomotiv vekili İsmet ... ile imzalandığı, 18.04.2012 tarih ve 232 sayılı encümen kararı ile de ...'a devredilmesine karar verildiği, 15.01.2014 tarih ve 104 sayılı encümen kararı ile davacı ...'e devredildiği, bu karar üzerine davacı ile davalı ... arasında özel halk otobüsleri işletme sözleşmesinin imzalandığı, ... Büyükşehir Belediyesi Meclisinin 10.10.2014 tarih 344 sayılı kararı ile tüm lastik tekerlekli toplu ulaşım araçlarının işletmesinin ...

Ulaşım A.Ş.'ye 10 yıllığına devredildiği, davacı ile ... Ulaşım A.Ş. arasında imzalanan 28.12.2014 tarihli sözleşmenin 31.12.2017 tarihine kadar uygulandığı, ...

Ulaşım A.Ş. tarafından 22.12.2017 tarihli yazı ile davacıya yeni sözleşme yapılmayacağının ihtar edildiği, davalı Belediyenin davacının iddia ettiği gibi süresiz bir taahhüt altına girmediği, taraflar arasında imzalanan tüm sözleşmelerin süreli olduğu, davacıya süresiz bir hat tahsis edilmediği, davacının otobüsü devraldıktan sonra ... Ulaşım A.Ş. ile sözleşme imzalayarak 3 yıl toplu taşıma işi yaptığı, akabinde ...

Ulaşım A.Ş. tarafından sözleşme süresinin bitiminde sözleşmenin yenilenmeyeceğinin bildirilmesi üzerine davalıya karşı da müspet ve menfi zarar talepli iş bu davayı açtığı, ancak otobüsü devraldığı davalı ...’ın da, davacının iddia ettiği zararına yönelik sözleşme ve haksız fiil kapsamında bir sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, maddi tazminat talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.