Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/639 K.2024/8742

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin İTO’ya 2002 yılında işletmesini kurduğunu, işletmesinin paslanmaz çelik tasarım radyatör alanında iştigal ettiğini, müvekkilinin aynı zamanda ... Radyatör Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin de kurucu ortağı olduğunu, "..." ya da "ACCURO-..." markasının dekoratif radyatörler alanında bilinir olduğunu, ürünlerini bu markalarla pazarladığını, davacı müvekkilinin 2005 06701 nolu “... BY ...”, 2005 06693 nolu “...

BY ...”, 2005 06714 nolu “CENTRUON BY ...”, 2005 06696 nolu “... BY ...”, 2005 06709 nolu “... BY ...”, 2005 06698 nolu “... BY ...”, 2005 06703 nolu “... BY ...”, 2005 06995 nolu “PAGODA BY ...”, 2005 06700 nolu “... BY ...”, 2005 06711 nolu “... BY ...”, 2005 06708 numaralı “MILLENIUM BY ...”, 2005 06712 numaralı “... BY ...”, 2005 06697 numaralı “... BY ...”, 2005 06706 numaralı “IMPULSE BY ...”, 2005 06702 numaralı “...

BY ...” markalarının kalorifer emtiası ve benzeri ürünlerin satış ve hizmetlerinde tescilli olduğunu, davalının da aynı sektörde faaliyet gösteren ... Metalart Lt. Şirketi’nin bayisi olduğunu, davalının iş yerinin www.....com.tr alan adlı web sayfasında “... MAĞAZA” olarak yer aldığını, davacı ile aralarında aynı konuda dava bulunan ... Metalart Sanayi İç ve Dış Ticaret Nakliyat Turizm Ltd.

Şirketinin dışarıdan atanan müdürü Bülent Aci'nin davalı Levent Aci'nin kardeşi olduğunu, dava dışı ... LTD Şirketi'nin ürettiği bu ürünleri davalı aracılığıyla iç piyasada satışa sunduğunu, Kadıköy C.

Başsavcılığınca 2010/5866 sor. sayılı soruşturması sonucunda davacının markalarının kullanıldığı 700 adet katalog ve 35 adet irsaliyeli satış faturlarının ele geçirildiğini, davalı ve iş yeri sorumlusu hakkında Kartal FSHCM’nin 2010/492 E. sayılı davasının açıldığını, davalının bu şekilde marka haklarına tecavüz ve haksız rekabette bulunduğunu ileri sürerek davalının davacıya ait 15 adet tescilli markasına yönelik vaki tecavüzünün ve haksız rekabetinin durdurulmasına, önlenmesine ve tekrarının yasaklanmasına,

davalının 15 adet markaya tecavüzü sonucu elde ettiği kazanç üzerinden hesaplanacak tazminatın, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak şartıyla şimdilik 15.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, hüküm kesinleştiğinde ilamın masrafı davalıdan alınmak suretiyle Türkiye’de yayımlanan tirajı yüksek en az iki gazetede tam sayfa ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın dayanağının Levent Aci’nin mağazasında bazı yurtdışı (İngilizce) katalogların bulunması olduğunu, dava konusu markalar altında satılan ürün tasarımlarının müvekkilinin ortağı olduğu İngiltere merkezli ...

Uk Ltd. ve Pitacs Ltd. tarafından İngiltere ve OHİM nezdinde tescil edildiğini ve tüm Dünyada kullanıldığını, dava konusu markaların Türkiye'de kullanılmadığını, davacının zararı olmadığını, müvekkilinin dava konusu tasarımları ve markaları altında yapılan satışların sadece yurtdışına olduğunu, müvekkilinin ortağı olduğu şirket aracılığıyla yurtdışında sahip olduğu markalarını Türkiye'de tescil ettirmek istediklerinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından reddedildiğini, bu sebeple davacının tescilinin öğrenildiğini, davacının üzün süreden bu yana kadar sessiz kaldığını, davalının ticaretine itiraz etmediğini,

davacının geçmişte müvekkilinin ortağı olduğu şirketlere ait marka ve tasarımlara üretim yapan bir firma olduğunu, ancak yurtdışı merkezli müvekkilinin markalarının Türkiye‘de tescilli olmamasından yararlanarak bu markaları tescil ettirdiğini, müvekkilinin ortağı olduğu firmaların Türkiye’de ve yurtdışında kalorifer, radyatör ve benzeri ürünler altında uzun yıllardır üretim ve pazarlama yapan, sektöründe bilenen, tanınan firmalar olduğunu, müvekkilinin marka ve tasarımlarının yurtdışında İngiltere ve OHİM’de ...

UK ve PİTACS LTD adına kayıtlı bulunduğunu, bu markaların Illusion, ..., ..., Venetıan, Ecstasy, Madonna, ..., ..., ..., ..., Impulse, Zephry, Centurıon, ..., Millennıum, Twister, Marbella olduğunu, davacı ile aralarında açılmış davalar olduğunu, davacının müvekkiline göndermiş olduğu tebligattan sonra markaları kullanmadığını, işbu davanın konusu (tasarımları müvekkiline ait) ürünlerin başka bir marka altında Türkiye’de satışını yaptıklarını, zarar edildiği iddiasının gerçek dışı olduğunu, zarar oluşmadığından tazminat talep edilemeyeceğini, davacının iddia ettiği markaların müvekkiline ait Dünyada tanınan bilinen markalar olduğunu,

müvekkilinin ortağı olduğu şirket ortağı Saffet Kalender'in marka ve tasarımları ilk yaratan gerçek hak sahibi olduğunu, davacının evvelce müvekkili ile aralarında ticari alış veriş bulunması sebebiyle markaların müvekkillerine ait olduğunu bildiğini ve bu markaları Türkiye’de erken davranarak kendi adına tescil ettirdiğini, davacının açmış olduğu davanın yalnızca markanın kullanılmasına ilişkin olduğu,

ürünler ve ürün dizaynlarına ilişkin olmadığını, davalının bu markalara yurtdışında sahip olduğundan katalogları yurtdışına göndermek için işyerinde bulundurduğunu, İngilizce olan katalogların Türkiye’ye hitap ettiği iddiasının hayatın olağan akışına ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tebliğlerine aykırı bulunduğunu, çünkü katalogların Türkçe olmak zorunda olduğunu, müvekkilinin Türkiye’de satış yapmadığını,

davacının ise müvekkilinin yurt dışında sahip olduğu marka haklarını ihlal ederek 23.03.2010 tarihinde İtalya’nın Milano şehrinde düzenlenen fuarda davaya konu markalarla götürdüğü ürünleri müvekkili tarafından yapılan şikayet üzerine toplattıklarını ve şikayete konu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, Kartal FSHHM'nin 2010/ 48 D.İş sayılı ve 2010/68 D.İş sayılı dosyası ile yapılan delil tespitlerinde dava dışı ... Metalart Sanayi İç ve Dış Ticaret Nakliyat Turizm Ltd.

Şirketi tarafından internet sitelerinde "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "..." markalarının kullanıldığının tespit edildiği, 04.07.2020 tarihli bilirkişi raporu ile bu kullanımların davacı adına tescilli ve radyatör emtiasını da kapsayan markalar ile iltibasa neden olacak derecede benzer olduklarına dair görüş bildirildiği, yine alınan 03.06.2022 tarihli ek raporda da davalının iş yerine ait faturalarda "BY ..." ibaresine yer verilmeksizin markaların aynı şekilde kullanıldığının belirlendiği,

yine ceza yargılaması sırasında davalının iş yerinde bulunan 688 adet katalogda bu markalarla ürün tanıtımının yapıldığının tespit edildiği, davacının markalarında yer alan "BY ..." ibaresine yer verilmeksizin her biri özgün ibareler olan ve davacının markalarında da yer alan "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "..." ibarelerinin radyatör ürünlerinde kullanılmasının ortalama tüketiciye de hitap eden markalar arasında iltibasa neden olabileceği, markaları gören tüketicilerin her iki işletme arasında bağlantı olduğu zannına kapılabilecekleri,

bu durumun marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğu, davalıya ait iş yerinde yapılan aramada ele geçirilen ve İstanbul Anadolu Adli Emaneti'nin 2010/1416 sayısında kayıtlı ürün katalogları ve irsaliyeli faturalar ile Kadıköy 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 2010/278 Değişik iş sayılı dosyasında bulunan arama ve el koyma tutanağından; davalıya ait iş yerinde arama sırasında ...'ün hazır bulunduğu, tutanağı işyeri sorumlusu olarak imzaladığı, İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 2010/492 E. sayılı dosyasında yapılan yargılamada sırasında verdiği ifadesinde.

"Levent Aci'nin işyeri sahibi olduğu, ücretli olarak bu işyerinde çalıştığı, diğer sanığın İngiltere'de yaşadığı, işyerinde ... markalı ürünlerin satıldığı, arama esnasında ürünün mevcut olmadığını, sadece kataloglar olduğunu, yurt dışına götürmek için ağabeyi diğer sanık Levent Aci'nin getirdiğini, ürünlerin Tuzla'daki fabrikadan temin edildiğini" beyan ettiği, Levent Aci'nin savunmasında da.

"1987 yılından beri İngiltere'de yaşadığını, İngiliz firmalarında şirket ortağı olduğunu, adresin Türkiye'de bağlantılı işyeri adresi olduğunu" beyan ettiği anlaşılmakla, davalı Levent Aci'nin işyeri sahibi sıfatı ile bu marka kullanımlarından ve talep edilen maddi tazminattan sorumluluğunun bulunduğu,

davalı tarafça tüm ticari defter ve belgeler verilen kesin süreye rağmen dosyaya sunulmadığından bu markaları taşıyan ürün satışından ne kadar gelir elde ettiği kesin olarak tespit edilememişse de, tecavüze konu edilen marka sayısı, markaların kullanıldığı radyatörler ürünün tahmini satış ve karlılık bedelleri, davalının incelenebilen yalnızca 35 adet faturasının toplam bedeli, davalının kusur derecesi de dikkate alınarak TBK'nın 50 ve 51. maddeleri uyarınca 15.000,00 TL maddi tazminatın olaya uygun olduğu,

davacının 556 sayılı KHK'nın 62/1-f maddesi uyarınca hükmün ilanını talep edebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davacının markalarının kalorifer ve radyatör emtialarında kullanıldığı, markaların davalı tarafından belirlenerek tescil ettirildiği, davalının irtibatlı olduğu şirketlerin daha önce davalıdan ürün tedarik ederek satış yaptıkları, ancak ibarelerin gerçek hak sahibi olmadıklarının ve davacının markalarının tescilinin kötü niyetli olmadığının kesinleşmiş yargı kararları ile sabit olduğu, yurt dışında tescilli markalarının tanınmış marka olduğuna dair somut delil bulunmadığı,

dava dışı şirketler adına tescilli tasarımlar bulunmasının davacı markaları üzerinde kullanıma dair bir yetki ve hak sağlamayacağı, davalı tarafın bu ibareler üzerinde korunmaya değer bir hakkının bulunmadığı, davalının internet üzerindeki ticari etki yaratacak şekildeki kullanımlarına ilişkin arşiv kayıtlarındaki tespitler, yine ceza soruşturmasında davalıya ait iş yerinde arama sonucu tespit edilen kataloglar, faturalar ve toplanan delillerle, davalının davacıya ait markaları sonundaki yan unsur olan BY ... ibaresi olmadan ürettiği radyatör modellerinin ismi olarak satış ve tanıtımını yaptığı ürünler üzerinde kullandığı,

BY ... ibaresinin kullanılmamasının iltibası engellemediği, markaların asıl unsurlarının ayırt edici ibareler olduğu, bu ibarelerin davacı markalarının tescilli olduğu radyatör emtiasında kullanılmasının ortalama tüketici nezdinde işletmeler arasında bağlantı kurma dahil iltibasa neden olacağı, bu nedenle marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği, tecavüz teşkil eden fiillerin 556 sayılı KHK'nın 61/A maddesinde aynı zamanda da suç olarak düzenlendiği,

davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan BK'nın 60.maddesine (TBK m.72) göre haksız fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza zamanaşımı daha uzun ise ceza zamanaşımının uygulanacağının kabul edildiği, davalı hakkında ceza davası açıldığı, bu nedenle fiilin uzamış ceza zamanaşımına tabi olduğu, marka haklarına tecavüz sebebiyle fiil için öngörülen ceza miktarına göre, TCK'nın 66/1-e ve 67/4 maddelerine göre uzamış ceza zamanaşım süresinin 12 yıl olduğu, fiilin işlendiği tarihten itibaren uzamış ceza zamanaşımı süresi içinde eldeki davanın açıldığı bu nedenle davanın zamanaşımına uğradığına ilişkin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı,

davalının bayiliğini yaptığı dava dışı şirketlerin davacı markalarının iptali talepli açtıkları davanın reddine dair mahkeme kararının 2009 tarihinde kesinleştiği, davacının markanın kullanılmasına dava tarihinden geriye 5 yıl sessiz kaldığına ilişkin savunmanın da yerinde olmadığı, davacının tazminat seçimlik hakkını elde edilen kazanca göre kullandığı,

dosyaya sunulan deliller ile davalının dava tarihinden önce ne miktarda ve ne kadar süre üretim yaptığının ve tecavüze konu ürünlerin alış-satış kayıtlarına ait belgelere göre ne kadar kazanç elde ettiğinin ilgili belge ve ticari defterlerin sunulamamış olması nedeniyle kesin olarak tespit edilemediği,

bu durumda tazminat miktarının 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50 ve 51. maddeleri kapsamında res'en taktir edilmesi gerektiği, davalının kusurunun derecesi, davacının aldığı önlemler, tecavüze konu edilen marka sayısı, incelenebilen az sayıdaki faturaların toplam bedelinin 70.596,61 TL olması dikkate alınarak hüküm altına alınan 15.000,00 TL maddi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava davacı adına tescilli 15 adet marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin durdurulması, önlenmesi ve yasaklanması ile maddi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.