Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/6601 K.2025/4340

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin tasarımının 2010/04219 tescil numaralı Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesi ile korumakta olduğunu, davalı firmanın, müvekkili firma adına tescilli tasarımını taklit etmek suretiyle ...

Isıtıcı üretip ... markası altında kendi tasarımıymış gibi pazarladığını, davalı firmanın bu sayede haksız kazanç sağladığını, müvekkilinin tasarım tescil belgesinden doğan haklarına tecavüz ettiğini, müvekkiline ait 2010/04219 nolu çoklu tasarım tescilinin ... ısıtıcı tasarımına ilişkin olup 15 tasarım ve toplamda 90 ayrı resim ile tescil edildiğini, davalı firmanın internet sitesinde yer alan ürün ile müvekkilinin tescilli tasarımının ayırt edilmeyecek kadar benzediğini, davalının, hem müvekkiline ait tescilli tasarımın aynısını haksız bir şekilde üretip satışa sunarak,

hem de müvekkiline ait internet sitesi, kataloglar ve kullanım kılavuzlarında yer alan çizim ve görselleri kopyalayıp yapıştırmak suretiyle kullanarak, müşterilerin yanılmasına sebebiyet verdiğini ileri sürerek davacı adına 2010/04219 sayı ile tescilli olan tasarımdan doğan haklarına davalı tarafından gerçekleştirilen tecavüzün tespitine, durdurulmasına üretilen ve satışa sunulan ürünler ile bu ürünleri tanıtmaya yarayan her türlü yasal evraka bulundukları her yerde el konulmasına ve imha edilmesine,

davalının tasarımı kullanmak yoluyla elde ettiği kazanca göre hesaplanacak olan maddi tazminatın şimdilik 10.000,00 TL sinin davalıdan tahsili ile izinsiz ve haksız olarak kullanım nedeniyle doğmuş manevi zararların tazmini amacıyla 10.000,00 TL'sinin tutarındaki manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine ve hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin bugüne değin ürettiği tüm ürünlerinin kendi özgün tasarımı olduğunu ve davacının 2010/04219-1-2 nolu tasarımlarına benzemediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının ....com.tr ibareli internet sitesinde davacı adına tescilli bulunan tasarımın aynı ve benzerlerinin pazarlandığı ve satıldığının tespit edildiği, tasarım yönünden yapılan değerlendirmede davacı adına tescilli tasarımın özellikle 1ve 2 nolu tasarımları ile benzer nitelikteki ürünlerin arada herhangi bir lisans sözleşmesi olmadan davalı tarafça internet sitesi kullanılarak satışa sunulduğu, davalının seçenek özgürlüğü kapsamında davacı tasarımından farklı olarak tasarlanacak ürünleri üretip satması için özgürlüğünün bulunduğu,

bu haliyle davalının bu şekildeki eylemlerinin davacı adına tescilli tasarımın 1ve 2 nolu tasarımlara tecavüz niteliğinde olduğu, erişim engelleme talebi yönünden yapılan incelemede alınan 10.01.2024 tarihli ek raporda davacı tasarımına benzer tasarımların davalı tarafça kullanıldığı tespit edildiğinden davalının internet sitesinde yer alan taklit ürün ve ürün fotoğraflarının ve çizimlerinin içerikten çıkarılmasına, çıkarılmadığı takdirde siteye erişimin tümden engellenmesine dair karar vermek gerektiği, davalının, davacıya ait tasarımın satışından elde ettiği net gelirin 2.011,94 TL olduğu,

manevi tazminat talebi bakımından ise davacıya ait tasarımın kullanılması, üretilmesi, satılması nedeniyle davacının uğramış olduğu manevi zararın giderilmesi amacıyla tarafların ekonomik sosyal durumları, tecavüz fiilinin ağırlığı ve manevi tazminatın zenginleşme aracı olmayacağı ilkeleri dikkate alınarak 3.000,00 TL manevi tazminatın uygun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; davalının eylemlerinin davacı adına tescilli bulunan 2010/04219-1 ve 2 nolu tasarım hakkına tecavüz niteliğinde olduğunun tespiti ile tecavüz eylemlerinin durdurulmasına ve önlenmesine,

tecavüze konu üretilen ürün ve tanıtıma ilişkin katalog,broşür ilan reklam afiş ve her türlü tanıtım evrakının imalinin satışının ve dağıtımının önlenmesine, söz konusu ürün ve evraklara el konarak imhasına, davalının www.....com.tr isimli internet sitesinde yer alan ve bilirkişi ek raporunda incelemesi yapılan URL adreslerinde yer alan taklit ürün fotoğrafları çizimleri ve sairenin içerikten kaldırılmasına,

mümkün olmadığı takdirde bilirkişi raporunda belirtilen URL'lere erişimin engellenmesine (....com.tr/tr/urunler ibareli URL ile ....com.tr/en/urunler ibareli URL hariç olmak üzere kararın infazında 10.01.2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunun dikkate alınmasına ), davacının yoksun kaldığı kazanç olan 2.011,94 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair tazminat talebinin reddine, takdiren 3.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

kesinleşen hüküm özetinin yurt çapında yayın yapan traji en yüksek üç gazeteden birinde bir kez ilanına karar verilmiş, hüküm, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava; davalının eylemlerinin tasarım hakkına tecavüz niteliğinde olduğunun tespiti, durdurulması, önlenmesi, tecavüz niteliğindeki ürünlere el konularak imhası, erişimin engellenmesi ile maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Davacı, adına tescilli tasarımın benzerinin davalının internet sitesinde satıldığını belirterek davalının internet sitesinde yer alan fotoğraf, çizim ve sair unsurlarının yayınlanmasının durdurulmasını, önlenmesini, tasarımdan doğan haklarına davalı tarafından gerçekleştirilen tecavüzün tespitini, davalının tasarımı kullanmak yoluyla elde ettiği kazanca göre hesaplanacak olan maddi ve manevi tazminatın tahsilini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, hüküm fıkrasının (3) nolu bendinde "davalının www.....com.tr isimli internet sitesinde yer alan ve bilirkişi ek raporunda incelemesi yapılan URL adreslerinde yer alan taklit ürün fotoğrafları çizimleri ve sairenin içerikten kaldırılmasına, mümkün olmadığı takdirde bilirkişi raporunda belirtilen URL'lere erişimin engellenmesine (....com.tr/tr/urunler ibareli URL ile ....com.tr/en/urunler ibareli URL hariç olmak üzere kararın infazında 10.01.2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunun dikkate alınmasına)" karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 297 vd. maddelerinde hükmün nasıl tesis edileceği ve sonrasında gerekçeli kararın nasıl yazılacağı etraflıca düzenlenmiştir. Buna göre HMK’nın 297/2 hükmü uyarınca ‘’Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir’’.

Mahkemelerce yargılama açık bir şekilde yapılmalı ve tesis edilen hüküm açıkça belirtilmelidir. Bu nedenle hükmün açık, anlaşılır, infaz edilebilir şekilde tesis edilmesi gerekmektedir. Somut olayda, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (3) nolu bendinde kararın infazında 10.01.2024 tarihli ek raporun dikkate alınmasına karar verilmesinin kararın infaz edilebilirliği açısından tereddüt oluşturabileceği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle mahkemece, 10.01.2024 ek raporda tespit edilen URL adresleri hüküm fıkrasında açıkça yazılmak suretiyle infazda tereddüt yaratmayacak biçimde hüküm kurulması gerekmekteyken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

2.Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.