Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/6659 K.2025/4970

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca davalı Kurum vekili duruşmasız, davalı ... vekili duruşma istemli olarak tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 41. ve 43. sınıflarda tescilli 2014/15001 numaralı ve "... KOLEJİ" ibareli markasının bulunduğunu, davalı şirketin 35., 42. ve 43. sınıflarda “... EĞİTİM KURUMLARI” ibaresinin marka olarak tescili için başvurduğunu, başvuruya yaptıkları itirazın davalı ...

Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararıyla nihai olarak reddedildiğini, oysa başvurunun müvekkilinin markasına ayırt edilemeyecek derecede benzediğini, zira her iki markanın esaslı ve ayırt edici unsurunun “...” ibaresi olduğunu, “KOLEJ” ve “EĞİTİM KURUMLARI” ibarelerinin ayırt edici nitelikte olmadıklarını, davaya konu marka başvurusunun kötüniyetle yapıldığını, müvekkili şirkete ait tanınmış “...

KOLEJİ” markası ile ayırt edilemeyecek kadar benzer marka başvurusunun mal ve hizmet sınıflarının aynı ve/veya benzer olup olmadığına bakılmaksızın tüm sınıflar için reddi gerektiğini ileri sürerek YİDK'in 2019-M-11695 sayılı kararının iptaline ve 2018/77250 sayılı “...

EĞİTİM KURUMLARI” markasının tescilli olduğu 35. sınıftaki "Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri. Bilet otomatları, nakil para çekme makineleri.

Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeleler, faturalar, irsaliyeler. gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar.

Kırtasiye, büro, eğilim-öğretim, yazım, çizim. resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları.

Suni yılbaşı ağaçları ve bunlar için süsler, suni karlar, çıngıraklar, parti ve benzeri eğlenceler için malzemeler, kağıttan parti şapkaları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri” ile 43. sınıftaki hizmetlerin tümü yönünden hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davacı yanın iş bu davadan önce açmış olduğu 2020/59 E. sayılı dosyasının bulunduğunu, bu dosyada müvekkiline ait pek çok markanın hükümsüzlüğünün talep edildiğini ve bu markalardan birinin de iş bu dosyada da söz konusu edilen 2018/77250 sayılı müvekkili adına tescilli marka olduğunu, tarafları ve konusu aynı olan daha önceki tarihte açılmış bir dava olduğundan 2020/129 E. sayılı iş bu davanın derdestlik nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini,

kabul görülmemesi hâlinde 2020/59 E. sayılı dosya ile iş bu dosyanın birleştirilmesine veya 2020/59 E. sayılı dosyanın iş bu dosya açısından bekletici sorun yapılmasına karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkili başvurusundan çıkarılan sınıfların davacı yanın itirazı sebebiyle değil, dava dışı ...

Vakfı’nın itirazı dolayısı ile çıkarıldığını, 43. sınıf haricindeki diğer sınıflarda markaların benzer mal ve hizmetleri kapsamadıklarını, 2013 yılından itibaren müvekkili şirketin markayı yoğun ve etkili bir biçimde kullandığı gibi etkinliklerinin İstanbul İli ile sınırlı kalmadığını, sosyal medya üzerinden tüm ülke sathında hizmet verdiğini ve vermeye devam ettiğini, müvekkili şirketin kendi okulları nezdinde uzun zamandan beri tanınmış hale getirdiğini,

yine müvekkili şirketin "..." markasını kullanarak ilk alan adını www.temaegitim.com olarak 24.12.2013 tarihinde aldığını ve daha sonra ise www.....k12.tr alan adını 14.02.2017 tarihinde alarak bu şekilde devam ettiğini, www.temakids.com alan adını da 09.09.2014 yılında aldığını ve kullanmaya başladığını, davacı şirketin ise bu konuda geride kalarak www.temakoleji.k12.tr alan adını 02.11.2018 tarihinde aldığını, müvekkilinin sosyal medya alanında hem tarih hem de etkinlik olarak davacı yanı çok geride bıraktığını, müvekkili şirketin,

davacıdan önce "..." ibaresini kullandığını ve ilk marka başvurularının davacı ile aynı yılda birkaç ay farkla yapıldığını, asıl hak sahibinin davacı değil müvekkili olduğunu, davacının uzun süre sessiz kalmasından dolayı hak kaybına uğradığını, müvekkili kullanımı da ayırt edici olup davacının mesnet markalarının tanınmış marka vasfı taşımadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf markalarında ortak unsur olarak bulunan "..." kelimesinin 41 ve 43. sınıflardaki hizmetler bakımından ayırt edici bir marka işareti olduğu, davacı markasının ayırt edici esaslı unsuru olan "..." ibaresinin, aynen davalı markalarında kullanılmasının, davacı markası ile hükümsüzlüğü istenen davalı markaları arasında iltibas ve seri marka imajı yarattığı, taraf markalarının kısmen benzer mal ve hizmetleri kapsadıkları, ortalama bir tüketici tarafından, davalı ... davacı markalarının ve/veya işletmelerinin ilişkilendirilmesinin olası olduğu,

zira markaların bütünsel olarak tüketici algısında yarattığı etkinin aynı denecek düzeyde yakın olduğu, davacının tanınmış (tanınmışlık düzeyine erişmiş) marka iddiasını ispatlayacak delil sunamadığı, kötü niyet iddiasının ispatlanamadığı, 35. sınıf, "35/05 Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için (sınıf 9) Bilet otomatları, nakil para çekme makineleri mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri.” dışındaki çekişme konusu tüm hizmetler bakımından taraf markaları arasında iltibas ihtimali ve hükümsüzlük nedeni bulunduğu, davalının 2018/77258 sayılı “...

ÇOCUKLARI”, 2018/77265 sayılı “... .... .. KAŞİFLERİ YAZ OKULLARI” ibareli markaları, 2018/77250 sayılı dava konusu marka ile aynı gün ve hatta dava konusu markadan daha sonra başvurusu yapılmış markalar olduğundan bu markaların müktesep hak değerlendirmesine esas alınmasının mümkün olmadığı, davalının 2014/40774 sayılı “... THE SCHOOL”, 2014/67197 sayılı “...”, 2016/26493 sayılı “... ...

KIDS” markaları bakımından ise eş zamanlı eylemli kullanıma ve tescile bağlı çekişmesizlik koşulu ile yeni başvuruda, önceki marka kapsamının genişletilmemesi şartının gerçekleşmediği, 43. sınıftaki hizmetler bakımından ise huzurdaki davanın açıldığı tarih itibariyle 2014/40774 sayılı “... THE SCHOOL”, 2014/67197 sayılı “...”, 2016/26493 sayılı “... ....

KIDS” markalarının 43. sınıfta hükümsüz kılınması istemiyle Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/59 E. sayılı dosyası ile açılan davanın derdest olduğu, yani markaların 43. sınıf bakımından taraflar arasında çekişmeli halde olduğu, ayrıca dosya kapsamında "..." ibareli önceki tescillerin, 43. sınıftaki hizmetlerde kullanıldığına ve bu kullanıma davacının sessiz kaldığına ilişkin herhangi bir delil de bulunmadığı,

her ne kadar somut olayda davalı ile davacı eş zamanlı olarak "..." ibaresini “eğitim, öğretim hizmetleri”nde marka olarak kullanmışlarsa da, bu eylemli kullanımın somut olaya bir etkisinin bulunmadığı gerekçesiyle YİDK kararının iptali istemi yönünden açılan davanın kısmen kabulüne, TÜRKPATENT YİDK'nın 2019-M-11695 sayılı kararının 43. sınıftaki tüm hizmetler ile 35/5. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için (sınıf 9) Manyetik, optik taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları;

bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri. (Sınıf 16) Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar.

Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünleri, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazar kasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. (sınıf 28) Suni yılbaşı ağaçları ve bunlar için süsler, suni karlar, çıngıraklar, parti vb eğlenceler için malzemeler, kağıttan parti şapkaları.

Mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri, 42.sınıf: 42/3 bu sınıfa dahil olup mühendislik, mimarlık, bilgisayar hizmetleri kapsamına girmeyen her türlü tasarım hizmetleri, grafik sanat tasarım hizmetleri (reklam amaçlı tasarım ve peyzaj tasarım hariç)." bakımından davacının itirazının reddi yönünden iptaline, hükümsüzlük davası yönünden açılan davanın kabulüne, davaya konu markanın 43. sınıftaki tüm hizmetler ile 35/5. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için (sınıf 9) Manyetik, optik taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları;

bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri. (Sınıf 16) Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar.

Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünleri, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazar kasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. (sınıf 28) Suni yılbaşı ağaçları ve bunlar için süsler, suni karlar, çıngıraklar, parti vb eğlenceler için malzemeler, kağıttan parti şapkaları.

Mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri" bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, hüküm, davalılar vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf markalarını oluşturan işaretlerin benzer olması nedeniyle bir kısım hizmetler başvuru aşamasında dava konusu 2018/77250 sayılı markanın kapsamından çıkartılmış ise de dosya kapsamında alınan denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi kurulu raporuna göre dava konusu markanın kapsamında kalan bir kısım malların 35/05. alt sınıftaki perakendecilik hizmetlerinin, YİDK kararının iptali istemiyle açılan dava yönünden de ayrıca 42. sınıf bir kısım hizmetlerin, davacının itiraza mesnet markasının kapsamındaki 41. sınıf hizmetlerle benzer olduğunun tespit edildiği,

öte yandan, öncelik hakkı iddiasının benzer bir marka varken tescil hakkı vermediği gibi dava konusu markanın tescil tarihi itibariyle sessiz kalma yoluyla hak kaybı şartlarının da oluşmadığı gerekçesiyle davalı ... vekilinin tüm, davalı şirket vekilinin ise sair istinaf itirazlarının esastan reddine karar vermek gerektiği, davalı şirket vekilinin sair istinaf itirazlarının incelenmesine gelince, eldeki davada hükümsüzlüğü talep edilen 2018/77250 sayılı markanın iş bu davadan önce yine aynı taraflar arasında görülen Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/59 E.,

2021/357 K. sayılı davasında hükümsüzlük talebine konu olduğu ve yapılan yargılama neticesinde dava konusu markanın 41. ve 43. sınıf hizmetler yönünden hükümsüzlüğüne karar verildiği, istinaf incelemesine konu eldeki davada ise dava konusu markanın yine 43. sınıf yönünden hükümsüzlüğünün talep edildiği, davalı şirket vekilince, derdest bir dava bulunduğundan davanın reddinin, aksi halde 2020/59 E. sayılı davanın sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiğinin savunulduğu,

somut uyuşmazlıkta Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/59 E., 2021/357 K. sayılı dosyasında, 2018/77250 sayılı markanın 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/1 maddesi hükmü uyarınca 41. ve 43. sınıf hizmetler bakımından hükümsüzlüğünün talep edildiği, eldeki davada da söz konusu markanın SMK 6/1 maddesi hükmü uyarınca 43. sınıf bakımından hükümsüzlüğü talep edildiği, derdestlik itirazına konu davanın 19.02.2020 tarihinde, eldeki davanın ise 20.04.2020 tarihinde açıldığı,

dava konusu markanın 43. sınıf bakımından da hükümsüzlüğü talebiyle açılan dava için derdestlik koşulları oluşmuş olup İlk Derece Mahkemesince aksi kanaat ile derdestlik itirazının reddinin doğru olmadığı, hükümsüzlük talepli dava yönünden, 43. sınıf hizmetler bakımından davanın derdest bir dava bulunması nedeniyle usulden reddi gerekirken bu hizmetler bakımından da davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı,

yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse düzelterek yeniden esas hakkında duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı ... vekilinin tüm, davalı şirket vekilinin sair istinaf itirazlarının esastan reddine, davalı şirket vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

YİDK kararının iptali istemi yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile YİDK'in 2019-M-11695 sayılı kararının 43. sınıftaki tüm hizmetler ile 35/5. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için (sınıf 9) Manyetik, optik taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri.

(Sınıf 16) Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar.

Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünleri, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazar kasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. (sınıf 28) Suni yılbaşı ağaçları ve bunlar için süsler, suni karlar, çıngıraklar, parti vb eğlenceler için malzemeler, kağıttan parti şapkaları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri 42.sınıf: 42/3 bu sınıfa dahil olup mühendislik, mimarlık,

bilgisayar hizmetleri kapsamına girmeyen her türlü tasarım hizmetleri, grafik sanat tasarım hizmetleri (reklam amaçlı tasarım ve peyzaj tasarım hariç)." bakımından davacının itirazının reddi yönünden kısmen iptaline, hükümsüzlük davası yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile dava konusu 2018/77250 sayılı markanın kapsamındaki 43. sınıf hizmetler yönünden hükümsüzlüğüne ilişkin davanın derdestlik nedeniyle usulden reddine,

dava konusu 2018/77250 sayılı markanın kapsamındaki 35. sınıf hizmetler yönünden hükümsüzlüğüne ilişkin davanın kabulü ile davaya konu markanın 35/5. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için (sınıf 9) Manyetik, optik taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri.

(Sınıf 16) Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar.

Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünleri, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazar kasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. (sınıf 28) Suni yılbaşı ağaçları ve bunlar için süsler, suni karlar, çıngıraklar, parti vb eğlenceler için malzemeler, kağıttan parti şapkaları.

Mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri" bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, hüküm, davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.