Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/6874 K.2025/5604

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 23.09.2025 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ... Tesisleri'nin işletme hakkı devri sözleşmesi ve eki niteliğindeki sözleşmeler gereğince davalıya teslim edildiğini, bu sözleşmenin damga vergisinin de aynı noterliğe işlem sırasında taraflarca ödendiğini, sözleşmenin konusunun kira sözleşmesi olduğunun belirtildiğini, sözleşmenin imzasından sonra geçen süre zarfında davalı şirketin sözleşme ve eklerine aykırı davranması sebebiyle sözleşmenin feshedildiğini,

fesih işlemi davalıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalının söz konusu tesisleri müvekkiline teslim etmediğini ileri sürerek davalının işletme hakkı devri sözleşmesine konu bütün taşınır ve taşınmazlardan tahliyesine ve sözleşmeye aykırılık nedeniyle cezai şart ve diğer alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; fesih sebeplerinin hiçbirinin kanunda sayılmadığını savunarak sözleşme ile ilgisi olmayan kanuna ve hukuka aykırı fesih sebeplerine dayanan davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyularak, davacı tarafın öncelikli edimini yerine getirmediği ve davalının sözleşme uyarınca yerine getirmek durumunda olduğu elleçleme faaliyetini yapmasına izin vermediği, bu durumda taşınmazı tahliye etmemiş olsa bile kira alacağına hak kazanamayacağı, geçerli bir fesih bildirimi bulunmadığı, haksız fesih olduğundan davacının cezai şart tazminat taleplerinin de reddi gerektiği, ... depo tesislerindeki gemilerle ilgili olarak tonu 2,25 USD bedel üzerinden düzenlenen fatura bedellerine itiraz edilmeyerek ödenmiş olduğu ve bu miktarın ana sözleşmeye uygun olduğu,

... tesislerinde gemilerin tahliyesi sırasında ürünlerin zayii olduğu konusunda 17.02.2014 tarihli raporda belirtildiği gibi mal eksikliğinin toplam 12,96 ton olduğu, eksikliğin hangi nedenlerden kaynaklandığı, tartı, taşıma, stoklama vb. ticari teamüllere uygun fireler mi olduğu, ne kadar malın tahliyesi sırasında meydana geldiği veya gelen malın tonajının doğruluğu konusunda, delil kuvveti olan bilgi ve belgenin dava dosyasında bulunmadığı,

...' ın hizmet veremediği iddiası ile tutulan depolara ödenen kiralar bakımından İskenderun'daki tesislerde de ...'ın ürünlerinin bulunması nedeniyle boş yer bulunmadığından ayrıca depo kiralanması gerektiği ve bu nedenle davalının kusurunun bulunmadığı, ayrıca ...' ın 3,5 yıl süre bu ödemeler için fatura düzenleyerek davalıya yansıtmadığı,

gübre eksiklikleri ile ilgili olarak davacının ürünlerinin %0,92 fire ile nakil ve depolanmış olduğundan %5 üzerinde fire söz konusu olmaması nedeniyle davacının fire kaybının davalının kusurlu sayılacağı bir orana ulaşmadığı gerekçesiyle davacının işletme hakkı devir sözleşmesine konu tüm taşınır ve taşınmazlarda tahliye ve teslim talebinin konusuz kaldığı (tahliyenin gerçekleştiği) anlaşıldığından, konusuz kalan taleple ilgili esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının alacak, tazminat ve cezai şart taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, İşletme Hakkı Devri Sözleşmesi ve eki niteliğindeki sözleşmelerin feshi nedeniyle davalının sözleşmeye konu bütün taşınır ve taşınmazlardan tahliyesi ve bütün taşınır ve taşımazların davacıya teslimi, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan cezai şart ve elleçleme sözleşmesi kapsamında davalının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle katlanılan depolama maliyetlerine ilişkin zararın, sarkan ve iptal edilen araçlar nedeniyle cezai şart alacağının, elleçleme sırasındaki gübre eksikliği nedeniyle uğranılan zararın ve diğer alacakların tahsili istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, Dairemiz bozma ilamının yeni bir heyetten bilirkişi raporu alınmasına ilişkin değil, davacının alacak taleplerinin reddinin gerekçeli ve denetime elverişli olacak şekilde değerlendirilmesine ilişkin olmasına ve mahkemece bozma ilamına uyularak bu kez gerekçeli olarak verilen kararın dosya kapsamına göre yerinde bulunmasına göre, davacının bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.