Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1122 K.2025/4696

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 1991 yılında tüketicilere tatil alternatifleri üretmek üzere kurulduğunu, bünyesinde birçok otel ve tatil şirketlerini barındırdığını, müvekkilinin sahibi olduğu Ucuzabilet'in, “ucuz uçak bileti satın almanın en kolay, hızlı ve zahmetsiz yolu!” sloganıyla 2006 yılında hizmet vermeye başladığını, "https://www.ucuzabilet.com/ "alan adlı internet sitesi ve akıllı telefonlara yönelik "ucuzabilet" mobil uygulamasını müşterilerin kullanımına sunduğunu, ciddi tanıtım, reklam ve pazarlama faaliyetinde bulunduğunu, müvekkilinin 38,

39 ve 43. sınıflarda tescilli 2005/47224 numaralı “etstur ucuzabilet” ibareli markanın sahibi olduğunu, müvekkiline ait "https://www.ucuzabilet.com/" alan adlı site kopyalanarak alan adının başındaki “www” ibaresi çıkarılıp sonunda “tr” kodu bulunan "https://ucuzabilet.com.tr/" alan adlı sitenin faaliyet gösterdiğinin farkedilmesi üzerine sitenin ... ve kurucusu olduğu .. Seyahat...Ltd.

Şti.'ne ait olduğunun öğrenildiğini, "https://ucuzabilet.com.tr/" alan adlı internet sitesinde belirtilen tek iletişim bilgisi olan ....

303 88... numaralı telefon numarası arandığında “Biletbayisi” karşılaması ile cevap verildiğini, "https://biletbayisi.com/" alan adlı internet sitesinde yapılan incelemelerde bu sitenin havayolu firmalarına ait hizmetlerin online pazarlanması faaliyetini icra ettiği ve hatta müvekkili şirkete ait "https://www.ucuzabilet.com/" alan adlı sitenin ana sayfasında yer alan içerisinde "sırtı dönük bir şahısla dağ ve nehir manzarası" bulunan bir resmin aynı şekilde "https://biletbayisi.com/" alan adlı sitede de yer aldığının görüldüğünü,

davalı ...’e ait olduğu ve 03.06.2016 tarihinde alındığı tespit olunan "https://ucuzabilet.com.tr/" alan adlı site ile bağlantılı "https://biletbayisi.com/" internet sitesine dair kayıtların incelenmesinde bu sitenin davalı ...

Seyahat...Ltd.Şti. adına kayıtlı olduğunun tespit edildiğini, ...'in 39. sınıf için 2016/62912 numaralı “ucuzabilet” ibareli marka başvurusunun ...k Patent ve Marka Kurumu tarafından reddedildiğini, davalı ... ile davalı Şirket arasında organik bağ bulunduğunu, dava konusu “https://ucuzabilet.com.tr/”alan adlı internet sitesindeki faaliyetler nedeniyle müvekkiline ait “ucuzabilet” markasına tecavüz oluşturan fiillerin her iki davalı tarafından işlendiğini, müvekkilinin marka haklarının davalıların “ucuzabilet” ibareli işaret ile vermeye başladıkları turizm ve havacılık sektörüne yönelik hizmetler,

https://ucuzabilet.com.tr/" alan adlı internet sitesinde yaptığı reklam-tanıtım faaliyetlerine konu fiilleri dolayısıyla 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (SMK) 7. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi kapsamında tecavüze uğradığını, davalıların "ucuzabilet" ibaresini havacılık sektörüne yönelik tescilsiz kullanımlarının müvekkilinin 2005/47224 sayılı “etstur ucuzabilet” markasına tecavüz yarattığını, davalıların eylemlerinin müvekkilinin tanınmış hale getirdiği "ucuzabilet" markası bakımından SMK'nın 7. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi, üçüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca müvekkilinin itibarından haksız yararlanma oluşturduğunu,

davalıların eylemlerinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı TTK) 54 üncü vd. maddeleri uyarınca haksız rekabet yarattığını ileri sürerek “ucuzbilet” ibareli işaretin davalılarca sair mal ve ambalaj üzerinde kullanılmasının, bu işaretle davalıların hizmet sunmasının, iş evrakında ve reklamlarında kullanmasının, internet ortamında kullanılmasının yasaklanmasına, “https;//ucuzbilet.com.tr/" https;//ucuzbilet.com.tr domain isimli internet sitesinin kapatılmasına, SMK'nın 149. maddesi uyarınca davalıların marka haklarına tecavüz fiillerinin durdurulmasına,

tecavüzün giderilmesi ve 50.000,00 TL manevi tazminat ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak şartıyla belirsiz alacak niteliğinde şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmesine, markaya tecavüzün önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınması ile uyuşmazlık konusu tescilsiz işaretin davalılarca kullanılan ürün, araç, işyeri ve sair yerlerden silinmesine, SMK'nın 151. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi ve 6102 sayılı TTK'nın 56. vd. maddeleri uyarınca belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak suretiyle şimdilik 10.000,00 TL yoksun kalınan kazanca hükmedilmesine,

SMK'nın 151. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında müvekkiline ait markanın davalı tarafça pazarlanan hizmetlere ekonomik katkısı nedeniyle makul bir pay eklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacının "ucuzabilet" ibareli markası bulunmadığını, anılan ibarenin marka olarak tescil edilemeyeceğini, davacının markasının "etstur ucuzabilet+şekil" ibareli olduğunu, davacının "ucuzabilet" ibareli marka başvurularının reddediliğini, müvekkilin "ucuzabilet.com.tr" alan adını kullanmasında hukuka aykırılık bulunmadığını, davacının tanınmışlık iddiasının da yerinde olmadığını, müvekkilinin eylemlerinin markaya tecavüz ve haksız rekabet yaratmadığını, alan adının kapatılması talebinin kabul edilemeyeceğini, müvekkili şirketin dava konusu ucuzabilet.com.tr ibareli internet sitesi ile bağı bulunmadığını,

müvekkili şirketin sahibi olduğu biletbayisi.com internet sitesi üzerinden uçak bileti satışı yaptığını, "ucuzabilet" ibaresin, davacının iddia ettiği gibi kamuoyunda "ets" veya "etstur" ile özdeş olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretlerin tanımlayıcılık sebebiyle marka olarak tescil olunamayacağı, tescil engeline tabi olan markaların, tescil başvurusu öncesinde çok yoğun tanıtım ve yaygın kullanım sonucu ayırt edici kılınmaları ve bu suretle tescil olunmalarının mümkün olduğu,

ancak kimsenin tekeline bırakılamayacak, herkesin kullanımına açık, tanımlayıcılığı yüksek ve somut ayırtediciliği bulunmayan ibarelerin çok yoğun kullanımla dahi ayırt edici kılınmalarının oldukça güç olduğu göz önüne alındığında somut olaya bu ilkeler çerçevesinde yaklaşıldığında tarafların markalarında ve internet alan adlarında ortak olarak yer alan "ucuza bilet" ibaresinin, sunulan hizmetin tüketicinin bütçesini korumaya yönelik, ucuz nitelikte olduğu yönündeki anlamı dışında,

tüketicilerce anında ve kolayca marka olarak algılanmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığı, eş deyişle dava konusu ibarenin tarafların sundukları hizmetler bakımından somut ayırt ediciliğinin olmadığı, "ucuzabilet" ibaresinin kullanım hakkının bir kişinin tekeline verilmesi halinde ticari hayatta sıkça kullanılan bu ibarenin başkaları tarafından kullanılamaması sonucunu doğuracağından, davalı ...'in tek başına "ucuzabilet" ibaresini kullanmasının davacının marka haklarına tecavüz niteliğinde bulunmadığı, "ucuzabilet" ibaresinin tek başına tescilli olmaması nedeniyle tanınmış marka da olmadığı,

davacının bu ibare üzerinde kullanımdan kaynaklanan hak elde ettiğinin ve ayırt edicilik kazandığının da söylenemeyeceği, bilet satışları için tanımlayıcı bir ibare olduğu, davalının eylemlerinin markaya tecavüz ve haksız rekabet oluşturmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davalılar hakkında açılan davacının marka haklarına tecavüz ettiklerinin tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat davalarının reddine, davalı ...

Seyahat Acenteleri Oto.Tur.ve İnş, San. Ve Tic. Ltd. Şti hakkında alan adı kullanımı ile ilgili açılan haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davalarının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine, davalı ... hakkında açılan alan adı kullanımı ile ilgili haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davasınında reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi ile alan adının iptali, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Dosyadaki yazılara, Bölge Adliye Mahkemesince HMK'nın 373/3 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalılar vekilinin temyizine gelince, Bölge Adliye Mahkemesince, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, yeniden hüküm kurulmasına rağmen kendisini vekille temsil ettiren davalılar yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince vekâlet ücreti takdir edilmesi gerekirken bu yönde hüküm kurulmayıp hatalı bir şekilde ilk karar tarihindeki tarifeye göre hüküm kurulmuş olması isabetli olmamış, bozmayı gerektirmiştir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.