Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1142 K.2025/4824

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı TRT vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ilk olarak 1987 yılında baskısı yapılan ve müvekkiline ait "... ..

Ferrahi" adlı eserin izni olmaksızın TRT AVAZ isimli televizyon kanalında yayımlanan ".. ..." adlı belgeselde intihal yoluyla kullanıldığını, bu hususta müvekkilinin bilgi sahibi olmadığını, herhangi bir şekilde kaynak gösterilmediğini, bu eylemin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'ndan (FSEK) kaynaklanan mali ve manevi haklarına tecavüz oluşturduğunu, her ne kadar belgeselin sonuna doğru adına yer verilmiş ise de bu durumun eylemi hukuka uygun hâle getirmediğini,

belgeselin yapımcısı olan davalı şirket ile belgeselin yayınlandığı kanalın ait olduğu diğer davalının söz konusu hukuka aykırı eylemlerden sorumlu olduklarını ileri sürerek tecavüzün tespitine, durdurulmasına ve önlenmesine, 100,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın yayım tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TRT vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazı ve zamanaşımı def’inde bulunarak davacının mali hakların kendisinde olduğunu ispat etmesi gerektiğini, alıntı yapıldığı kabul edilse dahi bunun iktibas serbestîsi kapsamında kaldığını, anılan esere ait mali hakların T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na ait olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket temsilcisi yasal süresinden sonra sunduğu beyan dilekçesinde; husumet itirazında bulunarak dava konusu programın “Aşık Edebiyatı” ürünleri hakkında bir kültür sanat ürünü olduğunu, davacının bahsine konu belgeselin altı bölümden biri olduğunu ve davacı eserinin yer aldığı görüntü ve cümlelerin süresinin en fazla 45-60 saniye olduğunu, ayrıca program sırasında bu konuda en kapsamlı araştırmayı yapan kişinin davacı olduğunun kitabın kapağı ve kitap içinden bazı görüntülere yer verilmek suretiyle belirtildiğini, anılan yararlanmanın FSEK'te yer alan iktibas serbestisinin sınırları içinde kaldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, davacı tarafça kitaplar ve ilgili belge örneklerinin yeniden sunulduğu, T.C.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan "aslına uygun olup olmadığı"nın sorulduğu ve gelen yazı ile belgelerin doğruluğunun tespit edildiği, benimsenen bilirkişi raporuna göre kitapların belirli bir sistematik kapsamında sahibinin yaratıcılığını taşıdıkları, bir başka deyişle kendine özgü ifade ediş biçimiyle vücuda getirildikleri, dolayısıyla FSEK'in 2/1 hükmü kapsamında ilim ve edebiyat eseri olarak korunacakları, dava konusu “.. ...” ve “... .. ..” isimli eserler üzerinde ismi bulunan ...’ın eser sahibi olduğu,

TRT-AVAZ kanalında yayınlanan “... ...” adlı belgeselin, “..... ...”nin de ele alındığı 44.bölümünde yararlanıldığı ve bu yapılırken de eser sahibinden izin alınmadığı, söz konusu yararlanmanın FSEK’te yer alan iktibas serbestisinin sınırları içinde olmadığı, programın süresi ve yapılan alıntıların boyutu birlikte değerlendirildiğinde yararlanmanın, maksadın haklı göstereceği ölçüyü aştığı, öngörülen usule de uygun olarak yapılmadığı, kaynak belirtilmediği, alıntıların, davacı eser sahibinin davaya konu eserinden yapıldığının açık bir şekilde (örneğin belgesel künyesinde/jeneriğinde dahi) belirtilmediği,

dolayısıyla programda, alıntı yapılan eserden ve yazarından genel olarak bahsedilmesinin hukuka aykırılığı ortadan kaldırmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı TRT vekili tarafından temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, eser sahipliğinden kaynaklanan haklara tecavüzün tespiti, men'i, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosyadaki yazılara, İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/4 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı TRT vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.