Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1391 K.2025/5496

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar, davacı vekilince temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili kuruluş nezdinde Avusturya'nın ... Garı’ndan hareketle 29.05.2006 tarihinde taşıma belgesine kayden ...

Lojistik Müdürlüğü’ne gelen 12 rulo 24.753 kg kağıt yüklü ... numaralı vagonun işlemler yapılmaksızın boş kaydı ile yükü boşaltılmadan Bulgaristan'a gönderildiğini, tüm girişimlere rağmen kağıt yükünün Bulgaristan'dan iadesinin sağlanamadığını, müvekkilinin mal sahibi "Olmuksa" firmasına mal bedeli olarak 21.721,97 TL, gümrük işlemleri için 123,90 TL ve gümrük vergisi için 4.580,05 TL olmak üzere toplam 26.425,92 TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, müvekkili kuruluş bünyesinde yapılan soruşturma kapsamında gerekli kontrolleri yapmayan ambar saymanı ..., hareket memuru ...,

... ve tren şefi ...'in zararın meydana gelmesinde kusurlu olduklarının anlaşıldığını ileri sürerek 26.425,92 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, olayda kusurları bulunmadığını, TCDD’nin malın iadesi için ... hükümleri uyarınca gerekli girişimlerde bulunmadığını, Bulgaristan makamlarının da aynı sözleşmeler uyarınca yükümlülüklerini ihlal ettiğini, malı iade edeceği yerde kaçak mal rejimine tabi tuttuğunu savunarak davanın reddini istemişlerdir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyularak davalılardan hareket memuru sıfatıyla çalışan ... ve ...'un görev tanımları ve faaliyetleri kapsamında olmadığı kanaatine varılarak meydana gelen olayda da kusurlarının bulunmadığı, zamanaşımı itirazında bulunan diğer davalılar yönündense; davanın haksız fiil hukuksal nedenine dayalı maddi tazminat istemin ilişkin olduğu,

bir ve on yıllık zamanaşımı sürelerini öngören 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 60.maddesinde, bir yıllık zamanaşımı süresinin, zarar görenin, zararın varlığını ve zarar vereni öğrendiği tarihten itibaren başlayacağı, ayrıca yine dosyamızda uluslararası taşımacılık hükümlerine yönelik kusurlu eylem nedeniyle tazminat talep edildiği de dikkate alınarak; taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacaklar bakımından ... (... ...-“Uluslararası Demiryolu Eşya Taşıma Sözleşmesi”) 48.maddesi ile de bir yıllık zamanaşımı süresinin öngörüldüğü,

zamanaşımı süresinin başlangıç tarihi olarak rücu hakkının doğduğu tarihin (ödeme tarihinin) esas alınacağı, dava konusu edilen 13.06.2006, 16.02.2007 tarihli ödemeler bakımından da zamanaşımının söz konusu olduğu, somut olayda davacı 29.05.2006 tarihinde 215632 numaralı taşıma belgesine istinaden davalıların kusurlu olduğu iddiası nedeniyle 13.06.2006 ve 16.02.2007 tarihlerinde ödemek zorunda kaldığını iddia ettiği, dolayısıyla davacının zararın varlığını ve zararı vereni 13.06.2006 tarihinde öğrenmiş olduğu, davanın ise 14.12.2009 tarihinde açıldığı,

sonuç olarak görev tanımında kontrol etmekle yükümlü bulunmayan davalılar yönünden davanın esastan reddine, diğer davalılar bakımından ise zamanaşımı itirazında bulunmaları ve zamanaşımı süresinin geçmiş olduğu değerlendirilerek davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalılardan hareket memuru sıfatıyla çalışan ... ve ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden ise zamanaşımı süresinin geçmiş olduğu değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacı kuruluş nezdinde Avusturya'nın ... Garı’ndan hareketle 29.05.2006 tarihinde taşıma belgesine kayden ... Lojistik Müdürlüğüne gelen rulo kağıt yüklü ... numaralı vagonun işlemler yapılmadan boş kaydı ile yükü boşaltılmadan Bulgaristan'a gönderilmesi ve Bulgar makamlarının eşyaya kaçak muamelesi yapıp iade etmemesi nedeniyle dava dışı mal sahibine ödenmek zorunda kalınan tazminatın davalılardan rücuan tahsili istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.