Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1609 K.2025/7103

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar Yargıtayca duruşma istemli olarak asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 25.11.2025 günü hazır bulunan asıl ve birleşen davalarda davacı ... (TMSF) vekili Av. ...ile davalı ...Ş. vekili Av. ..., Av. ..., fer'i müdahil ... vekili Av. ..., Av. ..., fer'i müdahil ...Bank N.V. vekili Av. ...dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; ... A.Ş.'nin temettü hariç, ortaklık hakları ile yönetimi ve denetiminin 22.12.2009 tarihinde Fon'a devredildiğini ve yine Fon bünyesinde bulunan ..., ..., .... Bankası, Bank ..., .... Bank'ın 19.02.2001 tarihinde ...

A.Ş. bünyesinde devren birleştirildiğini, daha sonra ... hisselerinin 09.08.2001 tarihli hisse devir sözleşmesi ile Ordu Yardımlaşma Kurumuna (...) satıldığını ve fiili devrin 10.08.2001 tarihinde tamamlandığını, ...'ın 11.02.2002 tarihinde ... bünyesinde devren birleştirildiğini, 2007 yılında tekrar satışa konu olan bankanın unvanının bu kez 07.07.2008 tarihinde ...Bank A.Ş. olarak değiştirildiğini, ...Bank A.Ş. bünyesinde devren birleştirilen , ... gibi bankaların yönetim ve denetiminin Fon tarafından devralınmasından sonra anılan bankalarda bulunan hesaplarının kendilerinin bilgi,

talimat ve iradesi dışında Off Shore bankasına havale edildiği iddiasıyla ...Bank A.Ş. (...) aleyhine açılan davaların aleyhe sonuçlanarak gönderilen icra emirlerine konu borçların ...Bank tarafından ödendiğini, ... ile TMSF arasındaki hisse devir sözleşmesinin 6.13. maddesi hükmü uyarınca tazmine konu edildiğini, müvekkili Fon tarafından ...Bank A.Ş.'ye ihtirazi kayıtla 24.02.2012 tarihi itibariyle ödemeye başlandığını, oysa ...'ın ...'a hisse devrini konu olan 09.08.2001 tarihli hisse devir sözleşmesine ...'ın toplam aktiflerinin bir kısmının dahil edildiğini, devredilmeyen büyük kısmın Fon bünyesindeki başka bir bankaya devredildiğini,

ticaret hukuku kapsamında ve buna bağlı olarak külli halefiyeti doğuracak tarzda bir banka birleşmesinin gerçekleşmediğini, malvarlığı bütün halinde devredilmediğinden bünyesinde birleşen şirketin alacaklılara karşı sorumluluğunu kabul etmenin isabetli olmadığını, hisse devir sözleşmesi hükümlerinin bugünkü şartlarda değerlendirildiğinde TMSF aleyhine sonuçlar doğurduğunu,

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından 31.10.2003 tarihli ve 1143 sayılı kararın 1. maddesinin 2. fıkrasında Türkiye'de münhasıran kıyı bankacılığı faaliyeti göstermek üzere kurulan kredi kuruluşlarında bulunan mevduat ve katılım fonlarının sigortaya tabi olmadığı hükme bağlanmış olmakla, mevduatın bir kıyı bankasına yatırılmasında Türkiye'de faaliyet gösteren bir bankanın aracılık etmesinin tek başına mevduata sigorta güvencesi bahşetmeyeceğini, bu sebeple TMSF ve ...Bank A.Ş. (...) arasında yapılan hisse devir sözleşmesinde yer alan ve doğacak her türlü borçtan TMSF'nin sorumlu olacağına ilişkin hükümlerin,

off shore hesaplardan doğacak borçları da kapsadığı şeklinde yorumlanamayacağını ileri sürerek davalıya ihtirazi kayıtla yapılan ödemelerden talimatı olmayanlar hariç tutularak hesaplanan alacağın tahsili için yapılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/446 E. sayılı dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; davalı banka aleyhine İstanbul 32. İcra Dairesi'nin 2019/38546 E. sayılı icra takip dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine davalı banka tarafından 31.10.2019 tarihinde takibe, takip konusu borca ve faize itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

3.Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/784 E. sayılı dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; davalı banka aleyhine İstanbul 27. İcra Dairesi'nin 2021/15494 E. sayılı icra takip dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine davalı banka tarafından takibe, takip konusu borca ve faize itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

4.Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/783 E. sayılı dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; davalı banka aleyhine İstanbul 19. İcra Dairesinin 2023/13974 E. sayılı icra takip dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine davalı banka tarafından takibe, takip konusu borca ve faize itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddialarının aksine TMSF ile ... arasında akdedilen 09.08.2001 tarihli sözleşmenin, Banka'nın satışı amacıyla hisse senetlerinin %100'ünün devri niteliğinde yapılmış bir sözleşme olduğunu, bu sözleşmenin tarafı olmayan müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, hisse devir sözleşmesinin 6.13. maddesinde açıkça, Bankanın hisse devir sözleşmesinden önceki işlemlerinden kaynaklanan üçüncü kişilerin her türlü alacak taleplerine ve davalara dair veya yargısal yaptırımlara ilişkin sorumluluğun TMSF'ye ait olduğu,

Bankanın böyle bir talep veya dava veya yaptırımla karşılaştığında sorumluluğunun sadece davayı ihbar yükümlülüğü ile sınırlı tutulduğu, ihbarı takiben her türlü işlemin TMSF tarafından borcu üstlenen sıfatıyla yürütüleceği, maddi ve hukuki sorumluluğun tamamıyla TMSF'ye ait olduğunun kabul edildiğini, davacının hisse devir sözleşmesini imzaladığı tarihte yürürlükte bulunan 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 14/6(b) hükmüne göre, TMSF'nin yönetimi ve denetimi kendisine intikal eden bankanın, gerekiyorsa zararlarını da devralmaya yetkili bulunduğunu, alacakları ve zararı devralmanın borç üstlenilmesini de içerdiğini, yine aynı maddede,

"devir işlemlerinde alacaklıların ve borçluların rızası aranmaz" hükmü uyarınca TMSF'nin bir kabule bağlı olmaksızın altı bankanın off shore borçlarının artık TMSF'nin borcu haline geldiğini, borcun yasa gereği alacaklının rızasına ihtiyaç duyulmaksızın nakledildiğini, davacının evvelce yönetimine el koyduğu bankaların mudilerinin kredi dışı hesapları ile off -shore hesaplarının üstlenilmesine 06.05.2002 sayılı yönetim kurulu kararı ile ve bu kararı takip eden 09.10.2003 tarih, 575 sayılı ve 08.02.2007 tarih, 58 no.lu kararları ile karar verdiğini, bu kararın dayanağının TMSF ile ... arasındaki hisse devir sözleşmesi oluşturduğunu,

bu kararda açıkça offshore alacak davalarının aleyhe gelişmesi halinde borç ve taahhütleri üstleneceğinin belirtildiğini, açılan davalarda borçların üstlenildiğine dair ikrar mahiyetinde yazıların mahkemelere ibraz edildiğini, davacı TMSF'nin sorumluluğunun hisse devir sözleşmesinin 6. maddesi hükmü gereğince offshore ayrımı olmaksızın Bankanın devir tarihinden önceki döneme ait olmak kaydıyla Banka ve bankaya devredilen ilgili eylem ve işlemlerinde mevzuata uymamaları sebebiyle Banka'nın 3. kişilere karşı sorumlu olabileceği hallerden kaynaklandığını savunarak davanın reddi ile kötüniyetli takip tazminatı istemiş,

davanın BDDK'ya ve ...'a ihbarına karar verilmesini istemiştir.

2.Birleşen davalarda davalı vekili cevap dilekçesinde; asıl davadaki savunmalarını tekrar ederek birleşen davaların reddini istemiştir.

3.Fer'i müdahil ... vekili beyan dilekçelerinde; davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, TMSF ile ... arasında ... A.Ş. hisselerinin satışı ile ilgili olarak 09.08.2001 tarihli hisse devir sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmenin 6.13 numaralı maddesinde, ... A.Ş.'nin devir tarihinden önceki döneme ait

olmak üzere, ... A.Ş. ve devredilen Bankaların müşterileri tarafından açılmış ve

açılabilecek davalardan kaynaklı olarak ortaya çıkabilecek her türlü yükümlülükten TMSF'nin sorumlu olacağının kararlaştırıldığı, aynı sözleşmenin 8. maddesi uyarınca dava konusu edilen ödemelerin Banka’nın devir tarihinden önceki bankacılık işlemleri nedeniyle oluşmuş zararlardan olması ve dava konusu zararın davacı tarafından ödeneceğinin sözleşmede taahhüt edilmesi nedeniyle davacı sorumluluğunda bulunan zararların davalıdan talep edilemeyeceği kanaatine varıldığı, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 138/1 hükmü uyarınca davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerektiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların ve davalının kötüniyetli takip tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hüküm, asıl ve birleşen davalarda davacı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve birleşen davalar, off shore ödemelerinin davalıdan tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosyadaki yazılana, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre asıl ve birleşen davalarda davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.