Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1676 K.2025/6281

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2020/... sayılı "..." ibareli marka başvurusunun, davalı Şirketin 2019/... sayılı tasarımına dayalı itirazı sonucunda, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı ile reddedildiğini, oysa reddedilen marka başvurusundaki esas unsurun ''...'' sözcüğü olduğunu, ''...'' ibaresinin ürün standartını belirttiğini ve bu kodun herkesçe kullanıldığını, yeşil rengin çay bitkisinin rengi olup çay figürünün ise çayı belirttiğini ileri sürerek YİDK kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı Şirket vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile redde mesnet 2019/... sayılı tasarımın, "..." olduğu, dava konusu marka başvurusunda önceki tarihli davalı ambalaj tasarımında yer alan yeşil renkli çay yaprağı görseli ile ... ibarelerinin son kullanıcı nezdinde kapsamlı bir karşılaştırmaya ihtiyaç duymayacak mahiyette, neredeyse birebir aynı şekilde kullanıldığı, dava konusu markada ''...'' markasal unsurunun önceki tarihli davalı ambalaj tasarımındaki ''...'' ibaresinin kullanımında olduğu gibi tasarımın üst kısmında konumlandırıldığı ve kırmızı renkte olduğu,

''...'' ve ''...'' unsurlarının birbirleriyle ilişkilendirilebilir ortak unsurları bulunmamakla birlikte, anılan renk ve unsurların tamamı bir araya getirildiğinde yaratılan görsel algının neredeyse birebir aynı olduğu, "..." ibaresinin barut çay olarak olarak bilinen bir tür .... çayı olduğunun anlaşıldığı; ancak bu ibarenin markasal nitelik arz etmeksizin ambalajların küçük bir bölümünde şekil unsuru taşımaksızın kullanıldığı, somut uyuşmazlıkta dava konusu markadaki kullanım biçiminin, anılan ibarenin logo ile birlikte bir kompozisyona dahil edilmesinden dolayı markasal uyarıcılık taşır mahiyette olduğu,

çay ürünü ile dava konusu marka kapsamında yer alan ''Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler.

Çaylar, buzlu çaylar.'' emtiaları arasında doğrudan doğruya ayniyet veya yüksek düzeyli bir benzerlik ilişkisi olduğu, bu emtialar bakımından dava konusu marka başvurusu ile redde mesnet tasarım arasında 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/6 hükmü uyarınca iltibas tehlikesinin bulunduğu, dava konusu markada yer alan sair gıda emtiaları bakımındansa çay ürünü ile aralarında salt gıda ürünü olmalarından dolayı doğrudan bir ilişki kurulmasının, makul tüketici yaklaşımı olmayacağı ve iltibas tehlikesinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabülü ile "Makarnalar, mantılar, erişteler.

Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler.

Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez." emtiaları bakımından YİDK kararının iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı Kurum vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu marka başvurusu ile redde mesnet tasarımın karşılaştırılmasında, davalının 2019/... sayı ile tescil ettirdiği ambalaj tasarımında yer alan "..." şeklindeki bölümün, dava konusu "..." şeklindeki marka başvurusunda neredeyse ayniyet düzeyinde benzer bir kompozisyon içerisinde kullanıldığı, ibareler arasında ancak detaylı bir inceleme halinde fark edilebilecek olan yaprak sayılarındaki farklılık hali dışında, hiçbir farkın mevcut olmadığı, dava konusu markanın “...” sözcüğünün, dava konusu markaya hiçbir ayırt edici nitelik katmadığı,

bu sözcük unsurunun 3. bir kişiye ait logonun/logonun bir bölümünün, özgürce kullanılabilmesi sonucunu kendiliğinden doğurmayacağı, logoda yer alan “...” ibaresinin sektörde herkesin kullanımına açık bir ibare olduğu yönünde bir bilginin bulunmadığı, aksinin kabulü halinde dahi davalı tasarımındaki mizanpajın birebire yakın şekilde taklit edilerek dava konusu marka içerisinde kullanılmasının, teknik ya da hukuki bir düzenlemeden kaynaklı bir zorunluluk halinin olmadığı,

bu nedenle davalının mezkur kullanım biçimi üzerinde tasarım tescilinden doğan üstün hakkına dayalı olarak bu logonun uyuşmazlık konusu marka içerisinde kullanımını engelleme hakkının doğacağının bilirkişi raporunda belirtildiği gibi Mahkemenin de kabulünde olduğu; ancak Mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda, redde mesnet 2019/07261 sayılı tasarımın "bir çay paketi ambalaj tasarımı" olduğu gerekçesiyle sadece "çay" ürünü ile ilintili sınıflarda korunması gerektiği kabul edilerek inceleme yapıldığı, oysa tasarım tescil belgesine göre redde mesnet tasarım sadece bir "ambalaj deseni" tasarımı olup herhangi bir mala özgülenmediği,

bilirkişilerin bu tasarımın sadece "çaylar ve buzlu çaylar" emtiasında kullanılacağı değerlendirmesinin hukuki bir dayanağı bulunmadığı, dolayısıyla Mahkemece, davalıya ait tasarım görselinin "çay" ürününe yönelik olduğu gerekçesiyle bu ürünle ilişkili olmayan mallarda iltibas tehlikesinin oluşmayacağı yönünde yapılan değerlendirmelere, Bölge Adliye Mahkemesince iştirak edilmediği,

6769 sayılı SMK'nın 6/6 hükümde mal/hizmet benzerliği şartı aranmadan, maddede belirtilen tasarım tescilinden kaynaklanan sınai mülkiyet haklarının tüm sınıflar yönünden korunması söz konusu olduğundan, Mahkemece davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, mal ve hizmet benzerliği değerlendirmesi yapılarak yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.