Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1706 K.2025/7020

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'nun ... markasının hem Avrupa’da (Almanya’da) hem de Türkiye’de marka hakkı sahibi olduğunu, söz konusu ... markası dünyaca bilinen ve tanınan bir lastik markası olduğunu, adı geçen markanın Türk Patent ve Marka Kurumu'nda ... sicil numarası ile 12... . emtia sınıflarında, araç lastikleri vs. sınıfında müvekkil adına kayıtlı olduğunu ve tescil korumasından 10 yıl süreyle faydalandığını, Almanya ‘da bulunan ... ...'nun söz konusu marka araç lastiği üzerindeki marka kullanım hakkını ve tek satıcılık yetkisini Türkiye’de mukim diğer müvekkil ...

Gayrimenkul Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne verdiğini, taraflar arasındaki bu anlaşma ve sözleşme çerçevesinde, 2016 tarihinden beri Almanya'dan Türkiye’ye otomobil vb. araç lastikleri ticareti yapılmakta iken, tarafların bilgisi, haberi, izni ve onayı dışında isminin sonrada .... olan bir firma tarafından başka yollarla haksız ve yersiz olarak,

gümrük kanunu başta olmak üzere 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nda (SMK) yer alan marka kullanım hakları da ihlal edilerek otomobil/araç lastiklerinin ithal edildiği ve iç piyasaya sürüldüğünü, bunun üzerine internet sitesinden ve diğer kanallardan yapılan araştırmalar sonucunda elde edilen bilgilerle bu haksız ve suç teşkil eden eylem nedeniyle suç duyurusunda bulunulduğunu, savcılık tarafından yapılan tetkik,

inceleme ve Gümrük Dairesi ile yapılan yazışmalar sonucunda davalı şirket tarafından İzmir Gümrüğünde 1 59... .880,01 euro tutarındaki dış lastik cinsinde olan malları ithal ettiğinin tespit edildiğini ileri sürerek SMK'nın 149. maddesi kapsamında muhtemel tecavüzün önlenmesine, davalı tarafından müvekkilin marka hakkına yapılan tecavüzün kaldırılmasına,

fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000,00 TL maddi zararın tazmini ve 20.000,00 TL manevi zararın olay tarihinden itibaren hesaplanacak en yüksek faiz oranı ile birlikte tazminine, SMK'nın 151/2 -b maddesi kapsamında müvekkilin yoksun kalınan kazancının sınai mülkiyet hakkına tecavüz eden davalının elde ettiği net kazanç üzerinden hesaplanmasına, SMK'nın 149. maddesinin 1/e ve d bendi uyarınca gümrükte elkonulan ürünler üzerinde müvekkil lehine mülkiyet hakkının tanınmasına ve hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde;İzmir Gümrük Müdürlüğünde el konan ... marka lastiklerin ithal edildiğini, ithalatı yapılmış orijinal ürünler olduğunu, davalının yaptığı paralel ithalatın haksız rekabet sayılamayacağını, tazmini gereken haksız bir fiil olmadığını, davacı taraflar arasındaki sözleşmenin bu sözleşmenin taraflarını bağladığını, üçüncü kişilere herhangi bir yükümlülük getirmediğini, marka hakkının ihlali veya haksız rekabetin oluşmayacağını, taraflar arasındaki sözleşmenin tek satıcılık sözleşmesi olmadığını, davalının 22.06.2012 yılından beri belirtilen adreste motosiklet lastiği satmak suretiyle ticaret yaptığını,

bir süredir de ... marka lastik sattığını, davalının davaya konu ... marka lastikleri Almanya’nın en büyük lastik toptancısı ... ... şirketinin yetkili Almanya dağıtıcılarından olan ... ... isimli Alman Holding şirketinin motosiklet lastiği ile ilgili alt şirketi Tyre 1 ...’den satın almak suretiyle Türkiye’ye ithal ettiğini, Almanya’dan tır taşımacılığı ile gelen lastiklerin İzmir Gümrük Müdürlüğü'ne bağlı antrepoya indiğini, tüm usulü işlemler ve vergiler ödendikten sonra gümrükten çekilip satışa sunulduğunu, davalının yaptığı ithalatın Türk ve Alman yasalarına ve Gümrük mevzuatına uygun olduğunu, gümrükte el konulan lastiklere ait fatura,

gümrük beyannamesi, ATR belgesi ve Türkçe çevirisi, menşe şahadetnamesi ve Türkçe çevirisi ve direkt marka sahibinin üretici Reifenberk ... tarafından davalı için verilen uzun dönem tedarikçi beyanının ve Türkçesinin sunulduğunu, davalının ithalatının paralel ithalat olduğunu, davacının ürünlerinin Avrupa çapında satışının yapıldığını ve bu ürünlerin Türkiye’ye ithal edildiğini, davacılardan ...’nun sahip olduğu resmi internet sitesi incelendiğinde davacının dünya çapında 100’e yakın dağıtıcısının olduğunu, hatta davalı şirketin söz konusu maldan satın aldığı ... firmasının da davacının Almanya dağıtıcıları listesinde görüldüğünü,

diğer davacı ...’nin “... ...

Türkiye” isimli kendine ait internet sitesinde ve ayrıca “....” gibi internet sitelerinde ... marka lastiklerin satışını yaptığını, dava konusu lastiklerin paralel ithalatının yasal olduğunu, motosiklet lastiği tek parça bir ürün olduğundan değiştirilmesinin mümkün olmadığını, davalının ticaretini yaptığı bir ürünü kötüleştirmesinin de hayatın olağan akışına aykırı olacağını, davalının dürüstlük kuralına uygun olarak markanın itibarından faydalanmak gibi bir kastı olmaksızın sattığı orijinal malların niteliğini açıklayabilmek adına,

sadece satılan ürününün yanında ürünlerin marka ve logosunu internet sitesinde açıklama amacıyla tali unsur olarak kullandığını, hatta davalının işyerinin girişinde açıldığı tarihten beri var olan tabelasında ...’nun adının dahi bulunmadığını, davacının markasının davalının kendi firma isminin önüne geçmediğini, davalı şirkete ait web sitesinde davalı şirketin satışı yapılan markaların yetkili distribütörü olmadığını, davalının farklı 8 markanın daha mallarını sattığını, davalı tarafından bu markaların da açıklayıcı nitelikte kullanıldığını, satılan malların markalarının tüketiciye bildirilmesinden ibaret olduğunu,

bu durumun da kanuni zorunluluk olduğunu, marka hakkı ihlalinden söz edilemeyeceğini, söz konusu markanın hiçbir reklamda kullanılmadığını, davalının ... markasını www.....com internet sitesinde kullanmasının hukuka uygun olduğunu, davacıların bu malların Türkiye’ye yasal yollardan ithalini engelleme haklarının bulunmadığını, dava konusu malların orijinal olmadığını ispat yükümlülüğünün davacıda bulunduğunu, davalı tarafın sevk irsaliyesi ve faturalardaki kullanımın dürüstlük ilkesine uygun bir kullanım olduğunu, Yargıtay kararlarının davalı taraf lehine olduğunu,

markalı bir ürünün lisans sahibi tarafından piyasaya sürülmesi ile hakkın tüketilmiş olduğunu, artık o markayı taşıyan malın sonraki satışlarına davacının müdahale etme hakkının ortadan kalktığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davalı, davacı ... Gayrimenkul'ün hasım sıfatının bulunmadığını iddia etmiş ise de, ...’in (“davacı ...”) araç lastikleri üzerindeki marka kullanım hakkını ve tek satıcılık yetkisini Türkiye’de mukim diğer davacı ... Gayrimenkul Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti.’ne (“davacı ...”) verdiğine ilişkin dava tarihini de kapsar tek satıcılık sözleşmesi dikkate alındığında bu yöndeki itirazların yerinde olmadığı, davacıların ürünlerin sahteliğine ilişkin herhangi bir iddiaları bulunmadığı gibi, davalının sunmuş olduğu ticari kayıtlardan, fatura, gümrük beyannameleri, ATR dolaşım belgesi, menşe şahadetnamesi,

uzun süreli tedarikçi beyannamesi irdelendiğinde dava konusu ürünlerin Gümrük ve Sınai Mülkiyet mevzuatına uygun bir biçimde davalı tarafça tedarik edildiği ve davalının üzerinde marka hakkı tükenmiş olan ürünleri meşru bir dağıtım kanalı üzerinden (... &.. şirketi aracılığıyla davacı ...’dan dolaylı olarak) tedarik ettiği, davacılara ait markaları taşıyan ürünleri usulüne uygun bir şekilde paralel ithalat yapmak suretiyle piyasaya sundukları,

şu hale göre SMK'nın 152 maddesi ve Yargıtay uygulamaları gereğince marka hakkı tükenen davacıların paralel ithalat kapsamında piyasaya sunmuş oldukları ürünlerin markaya tecavüz ve haksız rekabet teşkil etmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ...” markasının Türk Patent ve Marka Kurumunda ... sicil numarası ile 12. ve 17. emtia sınıflarında davacı ... adına 03.10.2016 tarihinden itibaren 10 yıl süreyle tescil olunduğu,...’in (“davacı ...”) araç lastikleri üzerindeki marka kullanım hakkını ve tek satıcılık yetkisini Türkiye’de mukim diğer davacı ... Gayrimenkul Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti.’ne (“davacı ...”) verdiğine ilişkin tek satıcılık sözleşmesinin dosyaya sunulduğu,İzmir C.

Başsavcılığının 2018/128326 sor nolu soruşturma dosyasında " ...eşyaların paralel ithalat yoluyla ithal edilmiş eşyalar olduğunu, Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 29.09.2015 tarih ve2015/4899-4748 ve aynı dairenin 12.04.2016 tarih ve 2015/169 62... /14989 karar sayılı kararlarında ve Yargıtay 11. Hukuk dairesinin 09.10.2013 tarih ve 2013/511-17452 sayılı kararında da belirtildiği üzere orijinal ürünlerin paralel ithalat yoluyla Gümrük Mevzuatına uygun olarak ithal edip satma eyleminin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturmaması. " gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği,

davaya konu işbu ürünlerin tamamının orijinal olduğunun belirtildiği, paralel ithalat, yurt dışında marka sahibi veya onun rızasıyla piyasa sunulmuş bulunan ve yurt içinde de halen alınıp satılan malların aynısının, marka sahibinin izni dışında ve tek satıcı veya distribütörden başka 3. kişilerce yurt dışındaki bir piyasadan temin edilip Türkiye’ye ithal edilmesi şeklinde olduğu,

öyle ki, markalı orijinal ürünlerin Türkiye’ye ithal edilmesi halinde, Türkiye’de tescilli markası bulunan kişinin, hatta markanın gerçek hak sahibi olan sağlayıcının marka ve/veya gerçek hak sahipliği haklarına dayalı olarak söz konusu ithalatı önleyemeyeceği, bir diğer anlatımla, markalı ürünün bizzat sahibi ya da Türkiye’deki yetkili satıcısının, orijinal markalı ürünleri ithal edip pazarlayan kişi ve şirketleri engelleyemeceği, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 16.04.20 15... /15689 E. 2015/5363 K. sayılı kararı ile 26.03.2009 tarihli 2007/8735 E. 2009/3615 K. sayılı ilamında;

markayı taşıyan orijinal malların, tek satıcı firmanın izin ve bilgisi dışından yurt dışından Türkiye’ye ithalatı marka hakkına tecavüz olarak değerlendirilmediği, dahası marka sahibi ile Türkiye’deki tek satıcı firma arasındaki tek satıcılık sözleşmesinin, paralel ithalatı yasaklama hakkının bulunmadığının açıkça vurgulandığı, bu nedenlerle mahkemece verilen kararda hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, karar, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve men'i ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.