Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1787 K.2025/7081

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı ... Gübre Zirai İlaç Tar. Ür. Hay. Vet. Hiz. Zir. Mak. ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti. arasında uzun süredir devam eden yem, mısır flake, hayvansal ilaç, gübre ve benzeri ürünlerin alımı satımı ilişkisi olduğunu, adı geçen davalının birden fazla firmanın bayiiliğini yaptığını, bu firmalardan birinin de diğer davalı ... Standart Gıda San. ve Tic.

A.Ş. olduğunu müvekkilinin satın aldığı yem ve mısır flakesi ürünlerinin bu şirketçe üretildiğini, müvekkilinin 16.11.2021 tarihinde 14 ton (467 torba) mısır flakesi aldığını, mısır flakelerinin müvekkili işletmeye tesliminden itibaren ortalama bir hafta içerisinde hayvanlarda ishal, ileri gebeliklerde buzağı atma, embriyonik ölüm, ani zayıflama (ortalama 50 kilo civarı kilo kaybı), sütte verim kaybı, hayvanların kızgınlık belirtilerinde zayıflama gibi sorunların baş göstermeye başladığını, keza müvekkilinin uzun zamandır süt sattığı ...

Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nce yapılan günlük rutin süt analiz sonuçlarında da yasal sınırın üç katından fazla olacak şekilde aflatoksin çıktığını, 26.11.2021 tarihinde derhal başvuruda bulunduklarını, numune kabulleri pazartesi günü yapıldığından 29.11.2021 tarihinde ilk numune örneklerinin gönderildiğini, daha sonrasında da firma bölge satış temsilcisinin işletmeye gelerek incelemeleri yaptığını ve ikinci numune örneklerini aldığını, numune örnekleri sonucunun 10.12.2021 tarihinde çıktığını ve yine mısır flakesinde aflatoksin oranının yüksek bulunduğunu, diğer ham maddelerde ise herhangi bir sıkıntı görülmediğini,

müvekkili işletmenin ivedilikle söz konusu mısır flakelerin hayvanlar tarafından tüketilmesini sonlandırıldığını, farklı firmaya ait mısır flakenin kullanılmaya başlandığını ve akabinde sütteki aflatoksin oranının hızla düştüğünü ileri sürerek şimdilik meydana gelen zarardan 1.000,00 TL'nin 26.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ....Standart Gıda San.

A.Ş vekili cevap dilekçesinde, hayvan yeminin çok sayıdaki doğal ve kimyasal maddenin bir karışımından meydana geldiğini, bu karışımı teşkil eden herhangi bir maddede de farklı nedenlerden kaynaklı olarak sınır değerlerin üzerinde “Aflatoksin” oluşabileceğini, dava dilekçesinde ileri sürülen zarar kalemlerinin Aflatoksin’den kaynaklandığını gösteren usulüne uygun olarak şahit numune alınarak yapılan hiçbir laboratuvar analiz sonucunun olmadığını,

davacının ayıplı mal teslim edildiği iddiası bakımından ise yasal muayene ve ihbar süresi içinde Tarım ve Orman Bakanlığı İl veya İlçe Müdürlükleri’ne resmi kanaldan yazılı başvuruda bulunarak yaptırılan bir laboratuvar analizinin bulunmadığını, davacının kendisine ait işletmedeki hayvanların Ibr, Bvd, Neospora, Brusella, Tüberküloz gibi hastalıklardan tamamen ari olduklarını kanıtlaması gerektiğini, ürünler üzerinde teslimden sonra müvekkili şirketin fiili ve hukuki tasarrufta bulunma hakkı olmadığını, ürünlerin saklanma koşullarından müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Gübre Zir. İlaç Tar. Ür. Hay. Vet. Zir. Mak. Nak. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını, kanunda belirtilen süre ve usullere uymadığını, dürüstlük kuralı gereği tazminat talep edecek olan zarar görenin, zararının mümkün olduğunca düşük düzeyde kalmasını sağlayacak makul tedbirleri alması gerekirken davacı yanca bunların yerine getirilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davacı tarafça iade faturasında iade sebebi olarak mısır tamamlayıcı yemi yüksek aflatoksin nedeniyle iade yapıldığı belirtilmiş ise de, davacı tarafça zararın söz konusu üründen kaynaklı olduğu yönünde süresinde alınmış bir rapor olmadığı, süresi içerisinde davalı tarafa ayıp ihbarında bulunulmadığı, bilirkişi raporlarında zarardan davalıların sorumlu olduğunu gösterir somut tespit ve laboratuvar analiz raporu olmadığından kesin bir değerlendirme yapılamadığı, davacının zararından davalıların sorumlu olduğunu ispata yeterli kesin delillerin dosyaya sunulmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiş, karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı ayıplı mal iddiasına dayalı davacı tazminat talebine ilişkindir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe 1.Davacı yanca, taraflar arasında uzun zamandır devam eden ticari mal alım satım ilişkisi bulunduğu, bu ilişkide alınan mısır flakesi ürününün ayıplı olduğu, bu sebeple hayvanlarda ve hayvansal ürünlerde problemler oluştuğu ve bu suretle işletmenin zarara uğradığı iddiası ile açılan tazminat davasında İlk Derece Mahkemesince oluşan zararda davalıların kusuru olduğunun kanıtlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı yapılan istinaf başvurusu da Bölge Adliye Mahkemesince reddedilmiştir.

2.Ancak, tüm dosya kapsamının incelenmesinde davacı yanca 17.12.2021 tarih ve GIB 2...6 3 numarası ile düzenlenen iade faturasının davalı defterlerine mahsup şeklinde işlendiği anlaşılmıştır. Ayrıca iade faturası içeriğinde ürünün ayıplı olması sebebiyle iade edildiği belirtilmiş olup davalının 8 gün içinde iade faturası içeriğine ilişkin itirazda bulunduğuna dair dosya içinde bir belgeye rastlanmamıştır.

Bu durumda, içerisinde gıda mühendisi ve veteriner hekimin de bulunduğu yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak rapor alınması, mısır flakesinde bulunan yüksek oranda aflatoksinin hayvanlar üzerindeki, süt ve süt ürünleri üzerindeki etkileri araştırılarak buradan varılan sonuç ile zarar tespiti yapılması, şayet uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkimin, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak,

zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirleyeceğine dair 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50/2 hükmünün de değerlendirilmesi sureti ile sonucuna göre bir karar vermek gerekirken davanın tümden reddi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.