Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1948 K.2025/7360

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 816.000,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369. maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, yurt dışından 200.000,00 euro bedelle ithal ettiği davaya konu matbaa makinesini 2011 yılında dava dışı şirkete kiraladığını, kira ilişkisinin 2014 yılı sonuna kadar devam ettiğini, bu süreçte kiracı şirketçe makinenin dava dışı ... Ltd.

Şti. tarafından kiralanmak istenildiğinin bildirilmesi üzerine makineyi bu kez bahse konu dava dışı şirkete 10.07.2014 tarihinde KDV dahil aylık 6.000,00 TL ile kiraya verdiğini, kiracısı şirketin kullanımında bulunan makinenin bir süre sonra davalı şirketin zilyetliğine geçtiğini öğrendiğini, davalıya çektiği ihtarname ile makinenin tarafına teslimini istemesine rağmen olumlu cevap alamadığını ileri sürerek öncelikle makinenin aidiyetinin tespiti ile tarafına iadesini, mümkün olmaması halinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla,

şimdilik 2014 yılının Temmuz ayı itibariyle belirlenecek olan rayiç değeri üzerinden 10.000,00 TL ile yoksun kaldığı kira alacağından 6.000,00 TL'nin alıkoyma tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş. 08.06.2017 tarihli ıslah dilekçesi ile matbaa makinesine yönelik tazminat talebini 593.430,00 TL'ye, mahrum kaldığı kira gelirine yönelik istemini ise 292.260,24 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu malın, davacı tarafça yurt dışından ithal edildiği, daha sonra dava dışı şirketlere kiralandığı ve mülkiyetinin davacı şirkete ait olduğunun tespit edildiği, davalı tarafça finansal kiralama için satın alınan makinenin menşeinin araştırılmadığı, ithalat belgelerinin incelenmediği, ekspertiz incelemesinin ...

8. Asliye Ticaret Mahkemesinin tedbiren teslim kararından sonra 22.09.2014 tarihinde yaptırıldığı, fatura bedelleri de dikkate alındığında makinenin ithalat belgelerinin ve malikinin araştırılması gerektiği, mala sadece dava dışı şirketin zilyet olmasının ve proforma fatura düzenlenmesinin yeterli olmadığı, finansal kiralama şirketi olan davalı tarafın basiretli tacirden beklenen dikkat ve özeni göstermediği, bu itibarla davalının iyiniyetli olmadığı,

davacı tarafın ihtarnamesine ve sonrasında dava sürecine rağmen makinenin davalı yanca teslim edilmediği gibi nerede olduğunun dahi açıklanmaması nedeni ile makinenin davacıya aynen teslimi ve iadesi ile ilgili imkansızlık durumunun ortaya çıktığı, dolayısıyla makine bedelinin tespit edilip buna göre tazminat olarak ödemesi gerektiği, yine kira sözleşmesinin geçerli olacağı 01.07.2014 tarihinden, 04.05.2016 dava tarihine kadar olan süreçte davacının kazanç kaybının oluştuğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 593.430,00 TL makine bedeli ile 156.940,00 TL kazanç kaybının davalıdan tahsiline,

davacı yanın ıslaha kadar sürede işleyecek kira bedellerine yönelik taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, menkul malın aidiyetinin tespiti ve teslimi, aynen iadesinin mümkün olmaması durumunda bedeli kadar tazminatın ve mahrum kalınan kar kaybının tahsili istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.