Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/2370 K.2025/7396

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; Yargıtayca duruşma istemli olarak taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 09.12.2025 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı ... Ltd. Şti. vekili Av. ... ve davalı ... vekili Av. ... ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin geliştirdiği "nötr topraklama direnci cihazının" testi için ...'da bulunan dava dışı şirkete göndermesinin gerektiğini, cihazın ...'ya taşınması konusunda davalılardan ... Ltd.

Şti. ile anlaştıklarını ve anılan davalıya galvanizli sac kabinet içerisinde cihazın teslim edildiğini, davalının sözleşmeye aykırı olarak, davacının bilgisi ve onayı dışında taşımayı diğer davalıya yaptırdığını, davalı ...Ş.'nin de cihazı alıcıya hasarlı teslim ettiğini, alıcı tarafından taşıma senedine hasara ilişkin kayıt düşüldüğünü, yapılan tespitlere göre cihazın alıcının adresine gelmeden düşürüldüğünün anlaşıldığını, cihazın mevcut hali nedeniyle ağır hasarlı olmasından ötürü testlerin yapılamadığını, hasarlanan parçaların tedariki sağlanarak teste sokulduğunu, ancak cihazın testten geçemediğini,

bu nedenle ticari kayba uğradığını ileri sürerek navlun bedeli 1.961,00 TL, yeniden temin edilen parçaları ...'ya getirmek için ödenen taşıma ücreti 1.955,00 TL ile bu parçanın gümrük ücreti 250,00 TL ve davacı şirket yetkilisinin bu işlemleri halletmek için ...'da beklediği sürede ödemek zorunda kaldığı konaklama ücreti 1.775,00 TL olmak üzere, toplam 5.941,00 TL'nin, cihazın olumsuz sonuçlanan testi için ödediği 5.000,00 euronun 13.07.2017 tarihindeki kur karşılığı olan 20.450,00 TL'nin, cihaz bedelinin tespiti ile şimdilik 100,00 euronun 17.06.2017 tarihindeki kur karşılığı olan 409,00 TL'nin,

mahrum kalınan karın tespiti ile şimdilik 3.450,00 TL'nin davalı ... ... Ltd. Şti'ye gönderilen ihtarın tebliğ edildiği 21.08.2017 tarihinden işleyecek en yüksek banka mevduat faiz oranı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili ve davalı ......Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; husumet ve zamanaşımı itirazında bulunarak, iddia edilen hasarın davacının ambalajlamadaki eksiklerinden ve hatalarından kaynaklandığını, hasar ihbarının yapılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşıma işinin ...

A.Ş. tarafından gerçekleştirildiği, taşıma süresi içinde asıl ve fiili taşıyıcının doğan zarardan müteselsillen sorumlu olacakları, Karayoluyla Uluslararası Mal Taşımacılığı Anlaşmasına İlişkin Sözleşme'nin (CMR Konvansiyonu) 17. maddesine göre taşıyıcının yükü aldığı andan itibaren teslim edilinceye kadar, bunların kısmen ya da tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumlu olduğu, aksi kanıtlanmadıkça, tesellümde yükün ve ambalajının iyi durumda olduğunun varsayılacağı, davalı ......Ltd.

Şti., ambalajlamanın ve yüklemenin sözleşmeye aykırı yapıldığını, palet kullanılması gerekirken kullanılmadığını beyan etmiş ise de bu hususa ilişkin çekincesini belirtir bir taşıma senedi ya da belgeyi dosyaya ibraz edemediği, CMR Konvansiyonu'nun 25. maddesi uyarınca hasar ziya hükümlerine ilişkin 1. 2. ve 4. fıkralar gereğince belirlenen değerine göre hesaplanmış değer kaybından sorumlu olacağı, meydana gelen hasar nedeniyle Nötr Topraklama Direnci Cihazı'nın tamamının değerinin etkilediği,

dava konusu cihazın günümüzdeki satış bedeli 7.600,00 euro olup, bu bedelin 01.08.2024 tarihi itibariye TL karşılığı 320.162,08 TL tutarın davalılardan tahsili gerektiği, CMR Konvansiyonu'nun 29. maddesine göre taşıma esnasında hasarın meydana gelmesinde davalıların ağır kusuru ya da kastı ispatlanamadığından davacının dava dilekçesindeki diğer taleplerinin reddi gerektiği, ayrıca taşınan cihazın taşıma bedelinin de talep edilebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 320.162,08 TL'nin davalı ...Ş. yönünden 03.10.2017 dava tarihinden itibaren, davalı ...

Ltd. Şti. yönünden ise 25.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 1.961,00 TL taşıma bedelinin davalı ... Ltd. Şti.'den 25.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe 1.Dosyadaki yazılara, İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/4 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Mahkemece Dairemiz bozma ilamına uyularak devam olunan yargılamada, taşıma esnasında düşürülme sonucu meydana gelen hasarın makinenin tamamının değerinin etkileyip etkilemediği hususunda konunun uzmanı bilirkişilerden rapor alınmış ve hasarın makinenin tamamının değerini etkilediğine, ancak, hasarın meydana gelmesinde davalıların ağır kusuru ya da kastının ispatlanamadığına kanaat getirilmiş ve makinenin 01.08.2024 tarihi itibariyle piyasa değerinin TL karşılığına hükmedilmiştir.

Ancak, hasarın gerçekleşmesinde davalıların ağır kusuru ya da kastı ispat edilemediğine göre, hesaplanacak tazminat CMR Konvansiyonu'nun 23/3 hükmüne göre, brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşamayacaktır. Yine aynı Konvansiyon maddesinin 7. fıkrasında açıklandığı üzere, bu sözleşmede belirtilen hesap birimi, Uluslararası Para Fonunca tarif edildiği gibi Özel Çekme Hakkı (SDR)dır.

Bu durumda, CMR Konvansiyonu'nun 23. maddesi ve devamı hükümler uyarınca, tazminatın yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanması gerektiği, hasar gören makinenin tam ağırlığı dikkate alınarak, kg başına 8.33 SDR hesap birimini aşmamak üzere, makinenin tam ağırlığının karar tarihine en yakın SDR kuruna göre TL karşılığı bulunmak suretiyle sınırlı sorumluluk kapsamında davalıların sorumlu olacağı tazminat tutarının belirlenip, gerçek zarar da tespit edildikten sonra,

eğer gerçek zarar sınırlı sorumluluk tutarının altındaysa gerçek zarar hesabı, değilse SDR kuruna göre hesaplanan sınırlı sorumluluk hesabı dikkate alınarak sonuca varılması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.