Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/3254 K.2026/98

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı ve katılma yoluyla davalılar tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 13.01.2026 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin keşidecisi olduğu müvekkili bankanın ... Şubesine ait ve ... A.Ş. lehine düzenlenen 14.12.2019 keşide tarihli 91.000,00 TL bedelli, 16.10.2019 keşide tarihli 2.680.000,00 TL bedelli, 18.10.2019 keşide tarihli 1.320.000,00 TL bedelli çeklerin dava dışı ...'in hesabına ödendiğini, davalılar tarafından ödenmesi gereken çek bedelinin banka görevlisi tarafından daha önce hazırlanan ödeme makbuzuna istinaden sehven bankaya ait hesaptan ödendiğini, davalıların sebepsiz zenginleşmesi nedeniyle tahakkuk eden alacağın tahsili amacıyla yapılan icra takibine haklı bir neden olmaksızın itiraz edildiğini ileri sürerek davalıların haksız itirazının iptaliyle %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacı bankanın iddialarının doğru olmadığını, dava konusu çeklerin müvekkili şirketle dava dışı ...A.Ş. arasında mevcut ticari ilişki kapsamında düzenlendiğini, malların teslim edilmesi halinde çeklerin ödeneceğinin kararlaştırıldığını, bu amaçla müvekkili ... ile dava dışı şirket temsilcisinin birlikte banka şubesine gittiklerini, bankada bekledikleri sırada zaman kaybı olmasın diye banka şubesi yetkilisi tarafından henüz çekler ibraz edilmeden ödeme makbuzunun düzenlendiğini,

ancak malların teslim edilmemesi nedeniyle çek asıllarının müvekkili ... tarafından hamilden teslim alınarak hamilin cirosunun da iptal edilmek suretiyle 19.12.2019 tarihli ibraname düzenlendiğini, ibraname ile çek asıllarının sistemden düşülmesi için müvekkili tarafından banka şubesine teslim edildiğini, söz konusu belgeler ve çek asıllarının bankaya müvekkili tarafından teslim edilmesine rağmen aynı gün düzenlenen ödeme dekontuna istinaden bir gün sonra takibe konu çek bedellerinin dava dışı şirket yetkilisine ödendiğini, müvekkillerinin zenginleşmediğini,

bankanın kendi kusurundan kaynaklı zararını müvekkillerinden isteyemeyeceğini savunarak davanın reddini, müvekkilleri lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı bankanın, çek hamili tarafından çek asılları kendisine ibraz edilmeden, önceden hazırlanmış dekonta istinaden ödemede bulunduğu, çek asıllarının iptal şerhiyle birlikte 19.12.2019 tarihli ibraname ile birlikte davacı bankaya sunulduğu halde ve söz konusu belgeler bankanın elinde olduğu halde, kendi personelinin hatası sonucunda ödemede bulunduğu, dosya kapsamına göre davalıların sebepsiz zenginleşmelerinin söz konusu olmadığı, zira malların teslimi halinde çeklerin ödeneceğinin kararlaştırıldığı,

malların teslim edilmemesi nedeniyle çek lehtarı olan ...A.Ş.'nin davalı tarafı 19.12.2019 tarihli ibraname ile ibra ettiği, söz konusu ibraname ile çek asıllarının davacı bankaya sunulduğu, buna rağmen davacı bankanın hatalı olarak ödemede bulunduğu, buna göre sebepsiz zenginleşen tarafın davalılar olmadığı gerekçesiyle davanın reddine, davalı tarafın kötüniyet tazminat isteminin koşulları oluşmaması nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı-lehtar ...A.Ş. tarafından davalı bankaya 19.12.2019 tarihinde dava konusu çeklerden dolayı herhangi bir hak ve alacak taleplerinin bulunmadığına, bankayı bu çekler nedeniyle ibra ettiğine dair ibraname sunulduğu, aynı tarihli diğer ibraname ile dava dışı ...A.Ş. tarafından fatura ve çek konusu mal tesliminin gerçekleştirilemediğinden dolayı dava konusu çekler yönünden davalı şirketin de ibra edildiği,

aynı zamanda davalı şirketin yöneticisi olan diğer davalı ... tarafından çeklerin sistem çıkışlarının yapılması için 19.12.2019 tarihinde dava konusu çeklerin davalı bankaya iade edildiği ve çeklerin davalı banka yetkilisi tarafından teslim alındığı, bahsi geçen belgelere göre çek asıllarının davalı keşideci-borçlu şirketin elinde bulunduğu, çeklerin sistem çıkışlarının yapılması ve iptali için davalı şirket tarafından davacı bankaya iade edildiği,

bu aşamadan sonra son hamil ...'in çek hamili sıfatı kalmayacağı, çeklerin keşideciye dönmesinin, ödendiği ya da bedelsiz kaldığı anlamına geleceği, ...'in davacı banka tarafından ödemenin yapıldığı 24.12.2019 tarihinde hamil sıfatı kalmadığından bahsi geçen ödemenin yapılmasında davalıların kusurunun bulunmadığı gibi bu ödeme ile zenginleşenin de ...A.Ş. şirketi ile ... olduğu, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği,

davacı bankanın takip başlatmakta kötüniyetli olduğuna ilişkin bir delil de bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı ve katılma yoluyla davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davalı şirketin keşidecisi olduğu çeklerin dava dışı hamile, davalı keşideci şirketin hesabı yerine banka bütçesinden ödenmesi nedeniyle davalı şirket yararına oluşan sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili için davalı şirket ve yetkilisi hakkında başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.