Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/3567 K.2026/942

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 10.02.2026 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ve davalı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'in davalı kardeşi olan ... ile ortaklıklarını sonlandırma kararı aldıklarını, bu doğrultuda...ili, ... ilçesi, ...Mahallesi, 3109 ada,1 parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde yapılacak işyeri inşaatında (1.

Katta 4 büro ve 1 adette 1 15... bir büro olmak üzere) 5 büronun kat irtifaklarının kurulup davalıya verilmesini teminen 500.000,00 euro bedelli, borçlusu ... olan teminat senedinin taraflar arasındaki sürece hakemlik yapan dava dışı yediemin ve hakem ... ve...ye imza karşılığı teslim edildiğini, davacı tarafça yapılan protokoller gereğince...OSB'deki ... nolu parselin ...'e devredildiğini, ...Limited Şirketin'deki tüm hisselerin ...'e devredildiğini,...de "..." diye bilinen yerin de hisse devirlerinin ...'e yapıldığını,...

Mahallesindeki daire ve arabaların devirlerinin yapıldığını, sadece teminat konusu senet karşılığı olan yerdeki inşaat projesi netleşip kat irtifakı tesis edilmek ve davalıya kat irtifakı hakkı verilmek üzere idari ve hukuki işlemlerin hazırlığına başlanılmışken davalının teminat senedini alıp...Genel İcra Dairesinin 2023/81978 E. sayılı dosyası ile takibe koyduğunu iddia ederek davacının takibe konu senede ilişkin borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinin ek kısmında sunulmuş olan bloknotun sözleşme olarak kabul edilemeyeceğini, söz konusu evrakın sözleşme olduğuna kanaat getirilecekse bile evrak bir taşınmaz satış vaadi sözleşmesi olduğundan geçersiz olduğunu, geçeriz bir sözleşmenin bir bononun teminat senedi olduğuna dair delil sayılamayacağını, davacının çektiği ihtar ve cevabına istinaden asılsız iddialarını tanık beyanı ile doğrulamaya çalıştığını, ancak davanın mahiyeti ve miktarı gereği tanık ile ispatın mümkün olmadığını, davacının dayanak belge olarak sunduğu ve taraflarca akdedildiği iddia edilen bu bloknotta ne müvekkilinin ne de davacının imzasının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davacı tarafça, davalının soruşturma aşamasında hisselerini devrettiği için senedin verildiğini beyan etmesi nedeniyle senedin talil edildiği ve ispat külfetinin davalıya geçtiği ileri sürülmüş ise de davalının bu beyanının senedi talil etmediği, kambiyo senedi olan bonoya dayalı açılan menfi tespit davaları bakımından bono bağımsız borç ikrarını içeren bir senet olduğundan kural olarak bu menfi tespit davasında ispat yükünün senedin bedelsiz olduğunu ileri süren tarafa ait olduğu,

senette borcun nedeni “mal” ya da “nakit” olarak belirtilmişse, davacının yazılı borç sebebine dayanmaya hakkı olacağından, ispat yükünün bunun aksini ileri süren tarafa ait olacağı, oysa davaya konu senette borcun nedeninin “mal” ya da “nakit” olarak belirtilmediği, bu nedenle eldeki davada ispat yükü davacı üzerinde olup davacı tarafça senedin teminat senedi olduğunun ispatlanamadığı, davacının dava dilekçesinde yemin deliline dayanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.