Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/3631 K.2026/904

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalının, müvekkili ...'in senaryo yazarı, müvekkili...

Reklamcılık ve Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ise yapımcısı olduğu "..." isimli eserden aldığı görüntüleri, izin almadan firmasına ait ticari bir reklam filminde (Vestel çift ekran teknolojisi reklam kampanyası) kullanarak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) uyarınca müvekkillerinin mali ve manevi haklarına halel getirdiğini, davalı şirketin izin almadan gerçekleştirdiği bu eylemin kusurlu ve müvekkillerini zarara uğratan nitelikte olduğunu, farklı zamanlarda davalı şirkete noterlikçe gönderilen ihtarnamelerde, hukuki ve cezai yollara başvuracaklarını,

müvekkillerinin maddi ve manevi haklarına verilen zarar nedeniyle FSEK'in 68. maddesi uyarınca tazminat ödemeleri gerektiğinin, bir diğer ihtarnameyle de sulh amacıyla 100.000,00 USD talep ettiklerini, davalı ile uzlaşılmamasının ardından Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunduklarını ileri sürerek FSEK'in 68. maddesi gereğince 10.000,00 TL bedelle dava açtıklarını, müvekkili şirket adına talep edecekleri bedelin piyasa rayicine göre tayin edilmesiyle rayiç bedelin 3 katı tutarında olan ve haksız eylem tarihinden itibaren yürütülecek avans faiziyle beraber maddi tazminat olarak müvekkili şirkete ödenmesine,

FSEK'in 70/3 hükmü gereğince gerçek olmayan vekaletsiz iş görme hükümlerine göre temin edilen kârın hesaplanması ve elde edilen bedelin haksız eylem tarihinden itibaren yürütülecek avans faiziyle beraber maddi tazminat olarak müvekkili şirkete ödenmesine, FSEK'in 16. maddesinin ihlali dolayısıyla müvekkilleri adına ayrı ayrı haksız eylem tarihinden itibaren yürütülecek avans faiziyle beraber 10.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine,

ilgili görüntülerin tekrar kullanılmaması için tecavüzün ref'ine ve men'ine, FSEK'in 78. maddesi uyarınca hükmün ilânına karar verilmesini talep etmiş, 03.11.2021 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini 177.000,00 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle davacıların hangi sıfatla eser sahibi olduklarını, davaya konu dizi filminin hangi mecrada, ne şekilde yayınlandığının ispat edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin her türlü mecrada yayınlanacak ticari reklam ve ilanlarının gerek içeriğinin oluşturulması gerekse yayını ile ilgili alanında uzman ajanslarla çalıştığını, ilgili ajansların reklamın her türlü mecrada yayınlanmak üzere içeriğini oluşturduğunu ve yayına hazır hale getirdikten sonra gerekli tüm izinleri alarak yayını gerçekleştirdiklerini, davaya konu reklam filminin içeriğinin .... tarafından oluşturulduğunu,

reklamı yayınlamak için gerekli tüm izinleri aldığını, ...Medya Hizmetleri A.Ş. aracılığıyla müvekkili şirkete beyan edenin .... olduğunu, .... tarafından ... Yapım Ltd. Şti. (Fox TV) ile yapılan anlaşmalar kapsamında reklamın yayınlandığının müvekkili şirkete iletildiğini, bu nedenle öncelikle davanın ...., ...Medya Hizmetleri A.Ş. ve ... Yapım Ltd. Şti.

(Fox TV)'ne ihbar edilmesi gerektiğini, davacılar tarafından müvekkili şirkete gönderilen 02.05.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı....

Noterliği'nce düzenlenen ihtar üzerine, müvekkili tarafından davacılara gönderilen 09.05.2014 tarihli, Büyükçekmece 6. Noterliği'nce düzenlenen cevabi ihtarnamede, söz konusu reklamın yayınının 23.04.2014 tarihinde durdurulduğunun, reklamı yayına hazırlayan ve gerekli izinleri aldığını ifade eden Reklam Z ve Mediacom firmalarına gerekli uyarı ve ihtarname konusu taleplerin iletildiğinin, bu ajanslardan alınan bilgiler kapsamında söz konusu reklamın FOX TV'nin internet sitesinde dolayısıyla bizzat FOX TV tasarrufu ile yayınladığının belirtildiğini, dava konusu reklam filmi müvekkili tarafından hazırlanmadığı için varsa hukuki sorumluluğun,

reklam filmini hazırlayan ve taraflarınca ihbar edilen şirketler olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 31.08.2021 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alındığı, internet mecrasında yayınlanan dava konusu reklam filminde "..." adlı eserin 115. bölümünün 21 saniye süreyle kullanımı konusunda davalı şirketin, eser/bağlantılı hak sahiplerinden izin almadığı ve bu izinsiz kullanımı nedeniyle hak sahiplerinin FSEK uyarınca mali ve manevi haklarının ihlal edildiği, davacı ...'in, "senaryo yazarı" olarak eser sahibi olduğu,

sinema eserleri bakımından elbirliği halinde eser sahipliği söz konusu olmakla birlikte davacı senaryo yazarının eserin bütünü bakımından tecavüzün men'i, ref'i, manevi hakların ihlali nedeniyle manevi tazminat ve hükmün ilânı taleplerini tek başına ileri sürme yetkisini haiz olduğu, davacı şirketin, söz konusu eserde bağlantılı hak sahibi olduğu, FSEK'in 68. maddesi uyarınca rayiç bedelin 3 katı tutarında tazminat, FSEK'in 70/3. maddesi uyarınca elde edilen kârın iadesi, tecavüzün ref'i ve men'i ile hükmün ilânı taleplerini ileri sürme yetkisine sahip olduğu,

ancak eser sahibi olmaması nedeniyle FSEK'in 16. maddesindeki manevi hakkın ihlali iddiasına dayalı manevi tazminat talep etme yetkisinin olmadığı, davacılar tecavüzün ref'i ve men'ini talep etmiş ise de, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin içtihatlarında açıklandığı ve öğretide de benimsendiği üzere hak sahibi, FSEK'in 68. maddesi uyarınca telif tazminatı talebinde bulunduğu ve Mahkemece de telif tazminatına hükmedildiğinde,

taraflar arasında farazi sözleşme yapılmış gibi bir hukuki durum meydana geleceğinden ve bu durumda davalının eylemi de farazi sözleşme kapsamında yasal kullanım haline dönüşeceğinden davacı hak sahibi farazi sözleşmenin kapsadığı kullanımın men'ini, ref'ini isteyemeyeceğinden davacı... Reklamcılık ve Turizm San. ve Tic.

A.Ş. yönünden ref ve men taleplerinin reddine karar verildiği, FSEK'in 78. maddesinde, haklı olan tarafın muhik bir sebep veya menfaati varsa, masrafı diğer tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş olan kararın gazete veya buna benzer vasıtalarla ilan edilmesini talep edebileceği hükmü yer aldığından karar kesinleştiğinde, hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına, masrafın davalıdan tahsiline karar verildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacı ... açısından davalının eyleminin, davacının FSEK'ten kaynaklanan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, men'ine, ref'ine, manevi tazminat talebinin kabulüne,

10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 02.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine, davacı... Reklamcılık ve Turizm San. ve Tic.

A.Ş. açısından davalının eyleminin, davacının FSEK'ten kaynaklanan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, maddi tazminat talebinin kabulüne, FSEK'in 68. maddesine göre belirlenen 177.000,00 TL'nin dava tarihi olan 02.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı... Reklamcılık ve Turizm San. ve Tic.

A.Ş.'ne verilmesine, diğer taleplerin reddine, karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilânına, masrafın davalılardan tahsiline karar verilmiş, hüküm, davalı vekili ile ihbar olunan...Medya Eğlence ve Ticaret Ltd. Şti. vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu reklam filminde "..." adlı eserin 115. bölümünün 21 saniye süreyle kullanımı konusunda asıl iş sahibi olan davalı ...’in, eser ve bağlantılı hak sahiplerinden izin almadığı, bu izinsiz kullanımı nedeniyle hak sahiplerinin FSEK uyarınca mali ve manevi haklarının ihlal edildiği,

eseri ticari reklamda kullanan davalı ...’in, reklam ajansları ile yaptığı sözleşmeleri, bu sözleşmelerin tarafı olmayan hak sahiplerine karşı ileri süremeyeceği, sözleşmelerin tarafları arasında iç ilişkide dikkate alınacağı, her ne kadar davalı Mediacom ve Reklam Z firmalarından e-posta ile telif sorunu olmayacağının bildirildiği ileri sürülmüş ise de, FSEK'in 52. maddesi gereğince mali hakların devri veya kullanım izninin yazılı sözleşmeyle yapılması gerektiği, reklam ajanslarının e-posta teyitlerinin hukuken geçerli bir izin yerine geçmeyeceği,

FSEK'in 54. maddesi gereğince mali bir hakkı yahut kullanma ruhsatını devre salahiyetli olmıyan kimseden iktisap edenin iyi niyetinin korunmayacağı, bu nedenle basiretli tacir ilkesine göre ajanslardan gelen bilgilere güvenerek eseri ticari amaçla izinsiz kullanan davalı ...’in izinsiz kullanım nedeniyle hak sahiplerine karşı sorumluluğunun bulunduğu, davalı manevi hak ihlali bulunmadığını iddia etmiş olup FSEK'in 16. maddesi uyarınca eser sahibinin, eserde değişiklik yapılmasını menetme hakkının bulunduğu, dava konusu reklam filmindeki 21 saniyelik kullanımda eserden alınan görüntülerin, ürün tanıtımı için kullanıldığı,

eserin kendi bütünlüğünden koparıldığı ve işlendiği, bu nedenle eser sahibinin eserde değişiklik yapılmasını men etme manevi haklarının ihlalinin gerçekleştiği anlaşıldığından manevi tazminata hükmedilmesinin isabetli olduğu, her ne kadar rayiç değerin tespiti noktasında raporlar arasında çelişki bulunduğu istinaf sebebi yapılmış ise de, hükme esas alınan 31.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda meslek birliklerinden (FİYAP, TESİYAP) emsal araştırması yapılıp piyasa rayiçleri dikkate alınarak ve tarafların tanınırlıkları,

reklamın internet üzerinde farklı sitelerde sayısız kez yayınlanabilmesine olanak veren interaktif yapısı dikkate alınıp dosyada mevcut 21.04.20 17... .11.2017 tarihli bilirkişi raporlarında belirlenen 10.000,00 TL ve 15.000,00 TL rayiç bedel tespitlerinin piyasa koşullarına uygun olmadığı gerekçesine yer verilerek FİYAB ve TESİYAP meslek birlikleri tarafından bildirilen 50.000,00 TL + KDV bedelin tarafların tanınırlıkları, faaliyetlerinin ulusal ve uluslararası ölçekte geniş kitlelere ulaşması, piyasa koşulları ve sektörel teamüller dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı,

bu sebeple raporlar arasında çelişki bulunduğundan söz edilemeyeceği, anılan raporun, gerekçeli ve denetime elverişli olması nedeniyle hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, denkleştirme yapılmasını gerektirir somut bir delil sunulmadığı, bu talebin de yerinde olmadığının anlaşıldığı, ihbar olunan...Medya Eğlence ve Ticaret Ltd.

Şti. aleyhine herhangi bir hüküm kurulmadığı, bu nedenle ihbar olunanın istinaf başvuru hakkı bulunmadığı, istinaf başvurusunun usulden reddi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, ihbar olunan ...Medya Eğlence ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacı ...'in senaryo yazarı, davacı şirketin ise yapımcısı olduğu "..." isimli eserin görüntülerinin, ticari amaçla davalı şirketin reklamlarında izinsiz kullanıldığı iddiasına dayalı tecavüzün men'i, ref'i, FSEK'in 68. ve 70/3. maddelerine göre maddi tazminat, manevi tazminat ile hükmün ilânı istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.