Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/41 K.2025/6070

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 07.10.2025 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat .... ve davalı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya 03.03.2020 tarihinde 5 tır, toplam 109.549 kg pamuk ihraç ederek Tacikistan yetkili makamlarınca onaylanan pamuk kalite kontrol belgesinin verildiğini, davalıya 168.705,46 USD'lik 5 adet fatura keşide edildiğini, davalının pandemiye dayalı ekonomik zorluk nedeniyle ödeme gerçekleştiremediğini bildirdiğini, daha sonra malların kalitesinin düşük olduğunu iddia etmiş ise de ayıp ihbarında bulunmadığını, alacağın tahsili için başlatılan takibe haksız yere itiraz ettiğini ancak 145.363,65 TL kısmi ödemede bulunduğunu, bu tutar ferileri karşılamaya yettiğinden takip çıkışı üzerinden dava açılması gerektiğini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının gönderdiği pamuğun acentenin müvekkiline sunduğu numuneden farklı ve ayıplı olduğunu, bu durumun ...

Ticaret Borsasının 24.02.2021 tarihli tespit tutanağı ile tespit edildiğini, bunun üzerine gerek acentesi .... ile gerekse davacı ile yapılan görüşmelerde ayıbın bildirildiğini, davacının müvekkilinin uğradığı zararın tazmini için sonradan, müvekkilinin herhangi bir sipariş vermeden ve bedel ödememek şartı ile davacının gönderdiği ürünlerin kabul edildiğini, davacı tarafından müvekkiline 22 (17+5) tır ile toplam 472.737 kg pamuk yollandığını ve müvekkilinin, davacıya 596.376,81 USD tutarın peşin olarak ödendiğini, kalan tutarın da 15.124,00 USD olduğunu,

zaten takip sonrası cari hesapta gözüken 15.124,00 USD ödemenin icra dosyasına yapıldığını, buna göre müvekkilinin davacıya borcunun kalmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında sözleşmesel ilişki ihtilafsız olmakla birlikte sözleşme örneğinin dosyaya sunulmadığı, dava dilekçesi ekinde yer alan CMR ve TIR irsaliyeleri incelendiğinde uyuşmazlığa konu malların 03.03.2020 tarihinde ihraç edildiği, davalı tarafından malların teslim alındığı, davacının gönderdiği 5 tır pamuk için Tacistandart Kalite Kontrol Belgesinin bulunduğu, davalı tarafından teslim alınan mal için ....

Ticaret Odasına 2021 yılı Şubat ayında 2 adet pamuk numunesi ile müracaat edildiği, Ticaret Odasınca 24.02.2021 tarihinde düzenlenen analiz raporunda davalının getirdiği iki numune arasında farklılıklar bulunduğunun tespit edildiği; ancak analize tabi tutulan ürünlerin Tacikistan'dan numune olarak gönderilen pamuk ile satın alınan 5 tır pamuk olup olmadığının anlaşılmadığı, malların Türkiye'ye geliş tarihinin 03.03.2020, analiz tarihinin ise 24.02.2021 olduğu, malların geliş tarihi ile analiz tarihi arasında yaklaşık 1 yıllık sürenin bulunduğu,

Ticaret Borsasının 24.02.2021 tarihli raporunda numune olarak gönderilen ve satın alınan ifadeleriyle tanımlanan örneklerin ne şekilde temin edildiğinin belli olmadığı, ihracının üzerinden 11 ay geçtikten sonra nasıl temin edildiği belli olmayan örnekler üzerinden yapılan bir tespitin delil olarak kullanılamayacağı, davalı tarafça standartlara uygun olmadığı gerekçesiyle ürünlerin mahrece iade işlemi yapılmadığı, davalı tanığı olarak dinlenen ...'ın sözleşmedeki hak ve sorumluluğunun dosya kapsamından anlaşılamadığı, pamukların tesliminden sonra usulünce yapılmış bir ayıp ihbarının varlığının davalı tarafça ispat edilemediği,

gönderilen mal bellerinin toplam 168.705,46 USD (1.275.801,30 TL) olup tutarın 17.03.2021 tarihli takip talebi ile uyumlu olduğu, davacı tarafından gönderilen 5 tır pamuk cinsi ürün için davalıdan takip tarihi itibarıyla 1.275.801,30 TL (168.705,46 USD) alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının 126.336,82 TL (15.124 USD) için açtığı itirazın iptali talebinin hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, 1.149.464,48 TL (137.604,386 USD) için davalı borçlunun takibe itirazının iptaline, alacak likit olduğundan 1.149.464,48 TL’nin % 20’si 229.892,89 TL inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm,

davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece davalı vekilinin ayıba yönelik itirazlarının reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, davalı vekili, tanık ...'ın davacının acentesi sıfatıyla hareket ettiğini, söz konusu emtialar teslim edilir edilmez davacıya izafeten bu kişiye ihbarda bulunduklarını beyan etmiş ise de dosya kapsamında ...'ın davacı şirketin acentesi veya yetkili temsilcisi olduğunun ispatlanamadığı, davalı tanığı olarak da dinlenen ...'ın sözleşmedeki hak ve sorumluluğunun dosya kapsamından anlaşılamadığı,

pamukların tesliminden sonra ayıba dair usulünce yapılmış bir ayıp ihbarının varlığının davalı tarafça ispatlanamadığı, dosyaya sunulan telefon yazışma içeriklerinden ...'ın davacının değil, davalının temsilcisi olarak hareket ettiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.