Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2020/11082 K.2023/4705

Şikayetçi vekilinin yokluğunda verilen hükmün 15.04.2016 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, şikayetçi vekili tarafından, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 310 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirlenen bir haftalık kanunî süre geçtikten sonra 01.06.2016 tarihinde temyiz isteğinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Sanık ...'ın Temyiz İsteği Yönünden; Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Turhal 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.03.2016 tarihli ve 2015/468 Esas, 2016/294 Karar sayılı kararı ile sanık ... hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararı; sanık ... hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, aynı Kanun'un 67 nci maddesinin birinci fıkrası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 62, 51 inci maddenin birinci ve üçüncü birinci fıkrası uyarınca 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hapis cezasının ertelenmesine karar verilmiştir.

2. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 04.11.2020 tarihli, 2016/267007 sayılı ve "sanık ... hakkında verilen beraat kararının onanması, sanık ... hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün, şikayetçi kurum davadan haberdar edilmediğinden ve sanık ...'ın 2863 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesi uyarınca cezalandırılması gerektiğinden bozulması" görüşlü Tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Şikayetçi vekilinin temyiz isteği; gerekçeli karar tebliğinin usulüne uygun olarak yapılmadığına, sanık ...'in atılı suçtan mahkûmiyetine karar verilmesi gerektiğine,

2. Sanık ...'ın temyiz isteği; suçun unsurlarının oluşmadığına, ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Mahkemenin Kabulü

"Mahkememizce yapılan açık yargılama neticesinde; sanıklar ... ve ...'in Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nda yer alan ve tarihi eser niteliğindeki eşyaları edinmelerine ilişkin bildirim yükümlülüğünü ihlal ettikleri iddiası üzerine mahkememizce, talimat yolu ile sanıkların savunmaları temin edilmiş, soruştuma aşamasında polislere vermiş oldukları ifadeler incelendiğinde sanık ...'ın aynı suçtan dolayı para cezası aldığı ve dosyasının Yargıtay'da olduğu,

dava konusu tarihi eserleri ismini bilmediği bir şahıstan Zile ilçesinde para karşılığında almış olduğunu ancak koleksiyonerlik belgesi olmasına rağmen bunları emvanter ve sikke defterine işlememiş olduğu ayrıca şahsın bu malzemeleri müzeye götürmediğini kendisine söylememiş olduğunu,

eğer söyleseydi bu malzemeleri almayacağını ve malzemeleri aldıktan sonra bunları Tokat Müzesine götürüp kayıt ettireceğini ayrıca yanında bulunan dosyanın diğer sanığı olan ...'in tarihi eser konusunda kendisinden daha çok bilgili olduğunu ve bu yüzden yanında gelmesini kendisinden istediğini normalde ...'in alım satım işi yerine hobi olarak tarihi eserlerle ilgilendiğini ve kendisinden ele geçirilen malzemelerin ... içerisinde görülmemesi için aracın kaput kısmına saklamış olduğunu burdaki amacının malzemeleri gizlemek olmadığını beyan etmiş,

sanık ... ise kolluk ifadesinde ...'ı birkaç yıldır tanıdığını ve ...'ın kendisini aradığında Tokat iline gezmeye gideceğini ve kendisine eşlik etmek isteyip istemediğini sorduğunu, ...'in de ...'a çok acil bir işi olmadığını bu sebeple kendisine eşlik edebileceğini söylemesi üzerine birlikte yola çıktıklarını ve yolculuk esnasında ...'a ait koleksiyonerlik belgesini gördüğünü ve yolculuk devam ederken ...'ın, araçta sikke ve objeler olduğunu kendisine söylediğini ve çocuklar karıştırmasın ve hırsızlık olmasın diye bunları aracın motor kaputuna kapattığını belirtmiş;

Yukarıda yazılanlar incelendiğinde öncelikle ...'in, ...'ın iddialarının aksine Zile'den herhangi birinden herhangi bir tarihi eser almış olduklarına dair bir ifade vermemiş olduğu ve yine ...'in anlatımına göre tarihi eserlerin zaten Zile'ye varmadan araçta bulunuyor oldukları mahkememizce değerlendirilmiş ve bu hali ile beyanlar arasındaki ilk çelişki tespit edilmiş ve sonrasında sanıkların talimatla alınan ifadeleri incelendiğinde;

...'ın koleksiyonerlik belgesini yeni aldığını ve işleyişin nasıl olduğunu henüz bilmediğini beyan ettiği görülmüş, ...'in ise ... isimli arkadaşı ile ...'ın Tokat'taki asker arkadaşını ziyaret etme amaçlı kendisine eşlik edeceğini ve Zile dinlenme tesislerinde mola verince ...'ın bir şahısla görüştüğünü ve sonrasında bu şahıstan siyah bir poşet alarak döndüğünü ve ne olduğunu sorduğunda koleksiyonuna dahil edeceği eserleri almış olduğunu söylemiş;

Bu beyanlar da incelendiğinde daha önce hiç bahsi geçmeyen asker arkadaşı ziyaret hususunun ortaya çıktığı görülmüş, Zile'deki bir şahıstan siyah poşet içerisinde eserlerin alındığını ... ilk kez dile getirmiş, ... açısından ise koleksiyonerlik belgesi alan bir şahsın bir tarihi eser bulduğunda, satın aldığında yada başka bir şekilde bunu edindiğinde ne yapması gerektiğini bilmeden bu belgenin kendisine verilmeyeceğini bildiği halde hayatın olağan akışına aykırı savunmada bulunmuş olduğu tespit edilmiş, tüm bu yukarıdaki beyanlar, veriler, dosyadaki deliller, tutanaklar, raporlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde mahkememizce,

...'in gerçekten bu suçu işlediğine dair yeterli delil olmadığı tespit edilmiş zira aşamalarda çelişkili beyanda bulunmuş olsa da beyanlarında tutarlı olan bir nokta şudur ki tarihi eserlerin önceden arabada olduğuna ya da bunların sonradan Zile ilçesinden satın alınacağına dair bir bilgisi olmadığı görülmüş ve o kendince arkadaşı olan ...'a yolculuk boyunca eşlik edeceğini düşünerek böyle bir yola çıkmış olduğuna mahkememizce kanaat getirildiğinden sanığın cezalandırılmasına yeterli, kesin delil elde edilememiş olduğundan beraatine;

Sanık ... açısından ise hem aşamalarda çelişkili beyanda bulunmuş olması, hem resmi prosedüre uygun almış olduğunu iddia ettiği tarihi eserleri adeta kaçakçılık yapıyormuşçasına saklamış olması, hem koleksiyerlik belgesi olan birinin tecrübesiz biriymiş gibi ne yapacağını bilmiyor olduğunu iddia etmesi,

bununla birlikte Zile'den bu tarihi eserleri kendisine satan kişinin bunları müzeye götürmediğini kendine söylese idi bunları almayacak olduğunu öne sürerek bir nevi bilinçli olarak müzeye götürülüp götürülmediğini sormamış olduğunu öne sürerek istemeden kendini açık ederek suçunu ikrar etmiş olduğu mahkememizce değerlendirilerek sanık savunmalarının kendini suçtan kurtarmaya yönelik olduğu ve çelişkili olduğu ve böylelikle hayatın olağan akışına aykırı düştüğü değerlendirilerek bu savunmalara itibar etmemiz mahkememizde uyandırmış ve sanığın üzerine atılı suçu işlediğine tam kanaat getirmiş olmamızdan dolayı sanığın cezalandırılmasına karar

verilmiştir."

2. Tokat Kaçakçılık Suçlarla Mücadele Büro Amirliği görevlileri tarafından 10.06.2015 tarihinde Nevşehir ili, Ürgüp ilçesinden ... ve ... isimli şahısların çok sayıda tarihi eser niteliğindeki objeyi Tokat il merkezinde bulunan ve irtibatlı oldukları şahıslara getirerek pazarlayacakları, eserleri, temin ettikleri ... plakalı renault marka bir aracın motor kısmına gizleyerek getirecekleri, yakalanmaları halinde de ...'ın sahibi olduğu koleksiyonerlik belgesini kullanarak suçtan kurtulmaya çalışacaklarına yönelik istihbari bilgiler elde edilmesi üzerine usulüne uygun olarak alınan arama kararına istinaden,

Zile istikametinden Turhal ilçesi girişinde durdurulan sanık ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kapalı kasa kamyonette yapılan aramada, aracın ön cam ile motor kısmı arasında bulunan bölme içerisinde üzeri siyah süngerle kapatılmak suretiyle gizlenmiş poşette toplam 699 adet eserin ele geçirildiği anlaşılmıştır.

3. Sanık ...'ın, Nevşehir Müze Müdürlüğü tarafından düzenlenen 27.05.2015 tarihli korunması gerekli taşınır kültür ve tabiat varlıkları koleksiyonu yapanlara ait belgesinin bulunduğu, ancak Kültür Varlıkları Müzeler Genel Müdürlüğü'nün 17.09.2015 tarihli bakanlık oluru ile Korunması Gerekli Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıkları Koleksiyonculuğu ve Denetimi Hakkında Yönetmeliğin "Koleksiyon izin belgesinin iptali" başlıklı 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan "Koleksiyoncunun, Korunması Gerekli Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıklarının Tasnifi,

Tescili ve Müzelere Alınmaları hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca belirlenen yükümlülüklere aykırı olarak belgesiz kültür ve tabiat varlığı bulundurduğunun tespit edilmesi" hükmü uyarınca koleksiyon izin belgesinin iptal edildiği anlaşılmıştır.

4. Sanık ... savunmasında, ele geçirilen eserleri ismini bilmediği bir şahıstan Zile ilçesinde 4.500 TL'ye satın aldığını, eserleri envanter ve sikke defterine işlemediğini, eserleri aldığı kişiye eserleri müzeye götürüp götürmediğini sormadığını, eğer şahıs müzeye götürmüş olduğunu söyleseydi malzemeleri almayacağını, satın aldıktan sonra Tokat Müzesine götürüp kayıtlarını yaptıracağını, koleksiyonerlik belgesini yeni aldığı ve işleyişinin nasıl olduğunu o dönemde henüz tam olarak öğrenemediğini, sıkıntının bundan kaynaklandığını, eserlerin ... içerisinde görülmemesi ve göz önünde bulunmaması için kaput kısmına sakladığını, satmak amacıyla hareket etmediğini, müzeye götürüp kayıt yaptırmak niyetinde olduğunu beyan etmiştir.

IV. GEREKÇE

A.Şikayetçi Vekilinin Temyiz İsteği Yönünden

Şikayetçi vekilinin yokluğunda verilen hükmün 15.04.2016 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, şikayetçi vekili tarafından, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirlenen bir haftalık Kanunî süre geçtikten sonra 01.06.2016 tarihinde temyiz isteğinde bulunulduğu, hükmün 1412 sayılı Kanun’un 305 inci maddesinin birinci fıkrası gereği re’sen temyize de tabi olmadığı anlaşılmakla, şikayetçi vekilinin temyiz isteğinin, 1412 sayılı Kanun'un 317 nci maddesi gereği reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B. Sanık ...'ın Temyiz İsteği Yönünden

1. Her ne kadar sanık ...'ın suç tarihinde koleksiyonerlik belgesi bulunmakta ise de, bu belgenin sahibine istediği tarihi eseri istediği şekilde alıp/satma/muhafaza etme yetkisi vermediği, diğer bir deyişle koleksiyoncu belgesine sahip olmanın kişiye sonsuz hareket serbestliği sağlamadığı,

belge sahibinin yasa kapsamındaki eserleri muhatabından usulünce teslim alıp bunu makbuza bağlaması ve bir aylık yasal süre içinde usulüne uygun şekilde defterine kaydedip müzeye bildirimde bulunması gerektiği, suça konu eserlerin aracın ön cam ile motor kısmı arasına gizlenmiş şekilde bulunmuş olması ile ihbarın içeriği dikkate alındığında, sanığın eyleminin bir bütün halinde 2863 sayılı Kanun'un 67 nci maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen "kültür varlığı ticaretine aykırı hareket etme suçunu" oluşturduğu gözetilerek sanığın anılan madde uyarınca mahkûmiyetine karar verilmesi yerine,

"haber verme yükümlülüğüne aykırılık" suçundan hüküm tesisi, hukuka aykırı bulunmuştur.

2. Kabule göre de; I.Dava konusu eserler üzerinde üniversitelerin arkeoloji ve sanat tarihi kürsülerine mensup öğretim üyelerinden oluşan bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılarak, mevcut durumları itibariyle bilim, kültür, din veya güzel sanatlarla ilgileri, tasnif ve tescile tabi, bildirim zorunluluğu olan, yani 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli taşınır kültür varlığı olup olmadıkları tespit edilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeksizin, Müze Müdürlüğü görevlilerince soruşturma aşamasında düzenlenen raporun hükme esas alınması, hukuka aykırı bulunmuştur.

II. Dava konusu eserlerin 2863 sayılı Kanun'un 75 inci maddesi gereğince müze müdürlüğüne teslimine karar verilmesi yerine, 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesi gereğince müsaderesine karar verilmesi, isabetli bulunmamıştır.

V. KARAR

A. Şikayetçi Vekilinin Temyiz İsteği Yönünden

Gerekçede (A) bendinde açıklanan nedenle, şikayetçi vekilinin temyiz isteğinin, 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Sanık ...'ın Temyiz İsteği Yönünden

Gerekçe bölümünde (B-1-2) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle Turhal 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.03.2016 tarihli ve 2015/468 Esas, 2016/294 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, aynı Kanun'un 326 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına,