Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2020/11209 K.2024/5714

Sanık hakkında kurulan hükmün; sanık ... müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesindeki temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Yerel Mahkemece sanık hakkında taksirle öldürme suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 85/1, 62/1, 50/4, 50/1-a, 52/2-4 ve 53/6. maddeleri uyarınca 15.100 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca onama kararı verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafinin temyiz sebepleri; ölen işçinin kusurlu olduğuna ve görev gerekleri dışında hareket ederek kendi ölümüne sebebiyet verdiğinden sanığın sorumlu tutulamayacağına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Yerel Mahkemece, dosyada mevcut belge ve bilgiler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede. Akkuş ilçesi Çökek köyü yollarının yapımını taahhüt eden ... İnş. Ltd.

Şti ile Gökal Belediyesi arasında 30.12.2011 tarihli sözleşme gereği yol reklajı için Belediyeye ait Kamutsu marka 1986 model GD655A-5 Greyder operatörü ile birlikte kiralandığı, 05.04.2012 günü Akkuş ilçesinde Erbaa ilçesimne bağlı Gökal Belediyesinden Akkuşa bağlı Salman Belediyesi arasındaki yol reklajı yaparken makinenin 800 rakımdan 1100 rakıma tırmanırken şeridindeyken 70 derece viraj eğiminde makine üzerinde otomatik şanzıman ve buna bağlı fren sisteminde makine arızası meydana gelmesi dolayısıyla makinenin stop ederek,

fren sistemi ve hidrolik sisteminin devre dışı kalarak geri akmaya başlaması ve 200 metrelik dere şeklindeki uçuruma düşmesi ile trafik kazasının meydana geldiği, ölen ...’ın işveren Belediyeye ait olan ve uzun yıllardır kullandığı greyderi ile Akkuş ilçesi Çökek köyü yollarının yapımını taahhüt eden ... İnş. Ltd.

Şti ile Belediye arasında 30.12.2011 tarihli sözleşme gereği Greyderin kiralanması sonucu çalışmaya giderken vefatıyla sonuçlanan kazanın 5510 sayılı Kanunun 13.maddesine göre iş kazası olduğu, olay yeri inceleme raporunda: yol üzerinde iş makinesine ait fren izine veya lastik izine rastlanılmadığı, 17.02.2012 tarihli savcılık aşamasında iş ve sosyal güvenlik uzmanından alınan bilirkişi raporunda; fren donanımı yeterli olmayan bu aracın maliki ve işleteni olan işverenin olayın meydana gelmesinde %100 kusurlu bulunduğu,

bu kusurun %50 si Gökal Belediyesi ile ehil olup olmadığını kontrol etmeden iş makinesi araç kiralayarak operatörüne iş götüren, yüklenici firma ... İnşaat Tahıl Üretim Tic. Paz. Ltd. Ştine de %50 oranında kusur dağıtıldığının belirtildiği, İstanbul mahkemelerinden talimat yoluyla alınan 21.05.2015 tarihli İTÜ makine mühendisi ve iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarından oluşan üç kişilik heyet raporuna göre.

Gökal Belediyesi Fen işleri Müdürü sanık ...'nın araçların sevk ve idaresinden sorumlu olduğu, greyder kullanmaya yetkili sürücü belgesi olmayan ...'ı greyder operatörü olarak görevlendirme emrini imzaladığı, aracın muayene ve periyodik bakımlarını yaptırmadığı,

aracın ve çalışanın işe uygunluğu konusunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği ve görev başında ölen işçinin yalnız başına görevlendirilmesi nedeniyle asli kusurlu olduğu belirlenmiş, Yerel Mahkemece Gökal Belediyesi Fen İşleri Müdürü Sanık ...'nın ise kazanın meydana gelmesine neden olan eksik hususları denetlemekle ve tespit etmekle, yani kazaya neden olan greyderin yeterli teknik donanıma sahip olması,

yine greyderde çalışacak işçinin yeterli sürücü belgesi ve iş makinesi kullanmaya yönelik diğer donanımlara sahip olmasını denetlemek ve bu doğrultuda karar alması gerektiği, ancak dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak meydana gelen olayda asli kusurlu kabul edilerek, sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 85/1. maddesindeki taksirle öldürme suçundan mahkûmiyet kararı verilmiştir.

IV. GEREKÇE ve KARAR

1.Sanık hakkında belirlenen 2 yıl 6 ay temel cezadan TCK'nın 62. maddesi gereğince indirim yapılırken 2 yıl 1 ay hapis cezası yerine uygulama hatası sonucu 1 yıl 13 ay hapis cezasına hükmedilmesi sonucu, sanığın 15.200 TL adli para cezası yerine 15.100 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

2.Greyderlerin periyodik kontrolü, büyük inşaat ve yol yapım ekipmanlarının güvenli, etkili ve uzun ömürlü bir şekilde çalışmasını sağlamak adına kritik bir öneme sahiptir. Periyodik kontroller, aracın işlevselliğini, güvenliğini ve performansını korumak için düzenli aralıklarla gerçekleştirilen bakım ve muayene işlemlerini içerir.

Greyder periyodik muayene ve kontrolleri, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereğince oluşturulan 25.04.2013 tarih ve 28628 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” kapsamında yapılmakta olup, Kanun ve Yönetmelik kapsamında olan greyderlerin muayenelerinin yılda en az 1 defa yapılması gerektiği düzenlenmiştir.

Greyder periyodik kontrolü ile ilgili bıçak kontrolü, hidrolik sistem kontrolü, motor ve transmisyon kontrolü, şasi ve tekerlek/palet kontrolü, fren sistemleri kontrolü, elektrik sistemleri kontrolü, operatör kabini kontrolü yapılması gerekmektedir.

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği gereği, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilen eğitim kurumlarından eğitimlerini almış kişiler iş makinesi kontrollerini yapabilmektedir, yönetmelik gereği iş makinesi ile ilgili ulusal ve uluslararası imalat, test ve deney standartları doğrultusunda ürünün teknik bilgilerinin de bulunduğu form hazırlanarak iş makinesi raporuna işlenmesi gerektiği buna karşın, kazaya sebep olan greyderin kanun ve yönetmelikte belirtilen periyodik bakımlarının yapılıp yapılmadığı,

her yıl yapılması gereken periyodik muayenesinin bulunup bulunmadığı hususları dosya kapsamında anlaşılmamaktadır.

Tokat İl Genel Meclisinin 07.07.2008 tarihli 124 sayılı kararı ile; il meclisinin 07.05.2008 tarihli 76 sayılı kararı ile Kamutsu marka 1986 model GD655A-5 greyderin servis dışı raporları iptal edilerek hurdaya ayrılan iş makinesinin merkeze getirtilmesi mümkün olmadığından ve yoğun kış şartları nedeniyle yeniden faal duruma getirilen ve yedek parça olarak değerlendirilmek üzere ilgili Belde Belediyesine hibe edilmesine karar verildiğinin belirtildiği, Akkuş Cumhuriyet Savcılığının 16.04.2012 tarihli 2012/211 sayılı yazıları ile "servis dışı" tabiri ile neyin kastedildiğinin ayrıntılı şekilde açıklanması,

servis dışı raporunun neden iptal edildiği hususunun cevaplandırılması, bu greyderin daha öncesinde arızasının olup olmadığının ve yol onarımında kullanılmasında herhangi bir sakınca bulunup bulunmadığı hususlarının Tokat İl Belediye Başkanlığından sorulduğu, yine Akkuş Cumhuriyet Savcılığının aynı tarihli yazısında Erbaa Gökal Belediye Başkanlığından greyderin ruhsatının ve gerekli bakım, kontrol ve onarımlarının yapılıp yapılmadığına dair bilgilerin, bakım onarım ve kontrol yapılmışsa bu işlemlere ilişkin evrakların onaylı örneklerinin istenildiği,

dosyaya kazandırılan evrakların ise il meclis kararı ile araç bakım formu adında Gökal Belediyesince Belediye Başkanı ... ve Fen Müdürü ...'nın imzaladığı araç kontrol formlarından ibaret olduğu görülmekle, Akkuş Cumhuriyet Savcılığının ilgili yazılarla sorduğu hususların açıklanmadığı anlaşılmakla, açıklanan bilgiler ışığında greyderin kanun ve yönetmelik kapsamında periyodik muayenelerine ilişkin belgeler ile Akkuş Cumhuriyet Savcılığınca istenilen tüm bu bilgi ve belgelerin temininden sonra sanığın hukuku durumunun tayini gerekirken eksik inceleme ile mahkumiyet hükmü kurulması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle Akkuş Asliye Ceza Mahkemesinin kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,