Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/10609 K.2023/3773

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Davacı vekili 28.08.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti yapma suçundan 28.02.2018 tarihinde gözaltına alındığını, 01.03.2013 tarihinde tutuklandığını, 11.07.2013 tarihinde tahliye edildiğini, yapılan yargılama neticesinde beraatine karar verildiğini, müvekkilinin haksız olarak gözaltında ve tutuklu kaldığı süreler için 30.000 maddi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren, 50.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini" talep etmiştir.

2.Davalı tarafından cevap dilekçesi verilmemiştir.

3.Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.09.2018 tarihli ve 2018/567 Esas 2018/464 Karar sayılı kararı ile "davanın CMK'nın 142/1 maddesi gözetilerek 1 yıllık kesinleşme süresinden sonra açıldığı gözetildiğinde tazminat isteminin CMK'nın 223. maddesi gereğince reddine" karar verilmiştir.

4.İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 12.09.2019 tarihli ve 2018/3972 Esas 2019/3317 Karar sayılı kararı ile "Davacının koruma tedbirleri nedeniyle tazminat istemiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesince duruşma açılmasına karar verildiği, ancak CMK'nın 142/5-6-7. maddelerine aykırı olarak davalı ...

Hazinesine dava dilekçesi ile duruşma gün ve saatinin tebliğ edilmediği, davacı vekilinin hazır bulunduğu ancak davalıyı temsilen hiç kimsenin bulunmadığı 20.09.2018 tarihli duruşmada taraf teşkili sağlanmadan karar verildiği, hükmün davalı ...'ne tebliğ edilmesi üzerine davalı tarafın davadan haberdar olduğu ve davalı vekilinin karara karşı istinaf yoluna başvurduğu anlaşılmakla.

6100 sayılı HMK'nun 27. maddesinde düzenlenen ve yargılamanın tarafları açısından, a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, b) Açıklama ve ispat hakkını, c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içeren hukuki dinlenilme hakkının ihlal edilmiş olması hukuka aykırı olup, davalı hazine vekilinin istinafı bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5271 sayılı CMK'nun 142/5-6-7. maddeleri delaletiyle 6100 sayılı HMK'nun 353/(1)-a-4 maddesi gereğince Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 20.09.2018 tarih ve 2018/567 Esas,

2018/464 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine" karar verilmiştir.

5.Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 05.12.2019 tarihli ve 2019/541 Esas 2019/632 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

6.İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 16.07.2020 tarihli ve 2019/5981 Esas 2020/1721 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

7.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 19.12.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; beraat kararı veren mahkeme tarafından tazminat isteme hakkının hatırlatılmadığı için CMK'nın 142. maddesinde öngörülen sürelerin işlemeyeceğini, mahkeme tarafından kesinleşme şerhinin karar tarihinden 1 yılı aşkın süre sonra düzenlendiğini, dava dilekçesine eklenmesi gereken zorunlu belgeler arasında olan kesinleşme şerhi bulunduğu için kesinleşme şerhi düzenlenme tarihi gözetilerek davanın 3 aylık süre içerisinde açıldığının kabulü gerektiği bu nedenle davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince; davacının Nazilli Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/29-98 E.-K. sayılı dosyası kapsamında uyuşturucu ticareti suçundan yapılan yargılama sonucunda beraatine karar verildiği, kararın incelenmesinde 28.02.2013 tarihinde gözaltına alındığı, 01.03.2013 tarihinde tutuklandığı, 11.07.2013 tarihinde tahliye edildiği, kararın 17.05.2017 tarihinde kesinleştiği; davacının haksız tutuklama nedeni ile maddi ve manevi tazminat içerir dava açtığı anlaşılmış olup, davacı vekili tarafından davanın 28.08.2018 tarihinde açıldığı,

CMK'nın 142/1 maddesine göre tazminat davasının kararın tebliğinden itibaren 3 ay içerisinde ve her halukarda 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması gerektiği, bu durumda davanın zamanında açılmadığı anlaşıldığından ve 1 yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden davanın süre yönünden reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince; yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden CMK'nın 280/1-a maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Nazilli Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/29 Esas 2017/98 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 28.02.2013-11.07.2013 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 17.05.2017 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'a tâbi olduğu anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden 5271 sayılı Kanun’un "Tazminat istemi" kenar başlıklı 142 inci maddesinin ilgili kısmı şöyledir: "(1) Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir...

Hükmü uyarınca somut olay değerlendirildiğinde; davacı hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan yapılan yargılama neticesinde davacının beraatine hükmedildiği, davacı sanık müdafinin yüzüne tefhim edilen beraat hükmünün yapılan temyiz edilmeksizin 17.05.2017 tarihinde kesinleştiği,

davacı vekilince beraat kararı veren mahkeme tarafından tazminat isteme hakkının hatırlatılmadığı için CMK'nın 142. maddesinde öngörülen sürelerin işlemeyeceği ileri sürmüş ise de beraat kararında tazminat hakkının bildirilmemesi ve bu bildirimin karara yazılmamasının 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren 3 aylık dava açma süresinin başlangıcı bakımından etkili olup koruma tedbirleri nedeni ile tazminat davasının her halükarda kesinleşme tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde açılması gerektiğine dair amir hükmü ortadan kaldıran bir eksiklik

olmadığı, mahkeme tarafından kesinleşme şerhinin karar tarihinden 1 yılı aşkın süre sonra düzenlendiği, dava dilekçesine eklenmesi gereken zorunlu belgeler arasında olan kesinleşme şerhi bulunduğu için kesinleşme şerhi düzenlenme tarihi gözetilerek davanın 3 aylık süre içerisinde açıldığının kabulü gerektiği belirtilmişse de.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na "Sonradan delil gösterme" başlığı altında düzenlenen 145. maddesine göre taraflar Kanunda belirtilen süreden sonra delil ileri süremez ancak bir delilin süresinde ileri sürülememesi ilgili tarafın kusurundan kaynaklanmıyorsa mahkeme o delilin sonradan gösterilmesine izin verebileceğine ilişkin hüküm gereğince davacı vekili tarafından kesinleşme şerhinin dava açıldıktan sonra da mahkemeye sunulabileceği,

tazminat davasının hükmün kesinleşmesinden itibaren açılmasını öngören CMK'nın 142/1. maddesi tazminat istemeye hak sahibi olan kimsenin soruşturma ve kovuşturmanın akıbetini ve kesin sonuca bağlanışını takip ederek dava hakkını gecikmeden kullanması öngörülerek düzenlenmiş olup, somut olayda davanın hak düşürücü bir yıllık süre geçtikten sonra 28.08.2018 tarihinde açılması karşısında; davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmediğinden davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 16.07.2020 tarihli ve 2019/5981 Esas 2020/1721 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,