Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/5553 K.2023/1537

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 18.12.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; belediyede yazı işleri müdürü olarak görev yapan davacının FETÖ terör örgütü suçlamasıyla 23.02.2016 tarihinde gözaltına alınıp 25.02.2016'da tutuklandığını, 22.11.2016 tarihinde ihraç edildiğini 14.02.2017 tarihinde tahliye edildiğini, yapılan yargılama sonunda davacının beraatine hükmedildiğinden bahisle davacının maaşından yapılan kesintiler ve alamadığı maaşları ile cezaevi harcamalarına esas olmak üzere 103.000,00 TL maddi, yaşadığı manevi sıkıntılar nedeniyle 200.000,00 TL manevi tazminatın tutukluluk tarihinin başlangıcından işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 09.01.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde olmadığını, talep dilen miktarın sebepsiz zenginleşmeye yol açacak nitelikte olduğundan bahisle davanın reddini talep etmiştir.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 01.02.2018 tarihli ve 2017/451 Esas, 2018/38 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 17.07.2018 tarihli ve 2018/707 Esas, 2018/1022 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 15.09.2021 tarih, 2018/82837 sayılı tebliğnamesi ile manevi tazminatın yetersiz olduğundan bahisle hükmün bozulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temiz istemi, eksik inceleme ile hukuka aykırı karar verildiğine, davacının maddi kaybının asgari ücretten hesaplanması yerine yazı işleri müdürü maaşına göre yapılması gerektiğine yöneliktir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Mahkeme gerekçesinde "Davacının hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2015/11794 soruşturma sayılı dosyası üzerinden yürütülen Kamu Görevlisinin Resmi Belgede Sahteciliği ve Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak suçlarından dolayı ... 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 26/02/2016 tarih ve 2016/22 sorgu sayılı kararı ile tutuklandığı, bu suçlardan yapılan yargılama sırasında, ...

2. Ağır Ceza Mahkemesinin 14/02/2017 tarih ve 2016/75 Esas sayılı kararı ile tahliye edildiği, yapılan yargılama neticesinde ise ...

2. Ağır Ceza Mahkemesinin 03/07/2017 Tarih, 2016/75 Esas ve 2017/202 Karar sayılı İlamı ile üzerine atılı Kamu Görevlisinin Resmi Belgede Sahteciliği, Görevi Kötüye Kullanmak, İhaleye Fesat Karıştırmak ve Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak suçlarından beraatine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, kesinleşmiş beraat kararının tazminat isteme hakkı yönündün davacıya tebliğ edilmediği anlaşılmıştır.

Davacıya kesinleşmiş beraat kararı tebliğ edilmediği için açılan davanın süresinde olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.

Davacının tutuklanmadan önce Aziziye Belediye Başkanlığında memur olarak çalıştığı, davacının tutuklandıktan sonra Aziziye Belediye Encümeninin 2016/120 sayılı kararı ile görevden uzaklaştırıldığı, 22/11/2016 tarihinde ise FETÖ üyeliği eyleminden 677 sayılı KHK ile memuriyetten ihraç edildiği anlaşılmıştır. ...Davacı yönünden maddi tazminat hesaplamasının tutuklandığı tarihten meslekten ihraç edildiği tarihe kadar görevden uzaklaştırılması nedeni ile maaşının 2/3 ü aldığı, ancak maaşından 1/3 oranında kesinti yapıldığı,

bu nedenle maddi tazminat hesaplamasının maaşından yapılan 1/3 oranındaki kesinti üzerinden hesaplanması gerektiği, davacının memuriyetten ihraç edildiği tarihten sonraki dönem için hesaplamanın davacının salt tutuklandığı için meslekten ihraç edilmemesi, tahliye edilmiş olsaydı dahi meslekten ihraç edilmiş olması nedeni ile herhangi bir maaş alamayacağından ve memuriyeti de son bulduğundan meslekten ihraç edildiği tarihten sonraki tazminat hesaplamasının son aldığı maaşa göre değil asgari ücrete göre yapılması gerektiği mahkememizce kabul edilmiştir.

Davacı ... Cumhuriyet Başsavcılığının emri ile 23/02/2016 ila 26/02/2016 tarihleri arası 3 gün gözaltında kalmış 26/02/2016 ila 14/02/2017 tarihleri arasında ise 354 gün tutuklulukta kalmış olup toplam olarak tutuklandığı suçlar yönünden 357 gün özgürlüğünden mahrum kalmıştır.

Davacının gözaltı ve tutuklulukta kaldığı 23/02/2016 ila 14/02/2017 tarihleri arası toplam alacağı maddi tazminat miktarının ise 15.140,21 TL olduğu anlaşılmıştır.

Davacının toplam 357 gün özgürlüğünden mahrum kalması nedeni ile mahkememizce davacıya Ceza İnfaz Kurumunda kaldığı süre ile sosyal konumu nazara alınarak 20.000 TL manevi tazminata hükmedilmiştir.

Davacı vekili dilekçesinde tazminata haksız tutuklama tarihinden itibaren hükmedilmesi talebi nedeni ile mahkememizce taleple bağlı kalınarak faize haksız tutuklama tarihinden itibaren hükmedilmiş, her ne kadar davacı vekili en yüksek mevduat faizi talep etmiş ise de haksız tutuklama ticari bir ... olmadığından yasal faize hükmedilmiş, davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 694 sayılı KHK ile değişik CMK'nın 142/9 maddesi uyarınca toplam maddi ve manevi tazminat baz alınarak hesaplanan nispi vekalet ücretine hükmedilmiş olup davanın kısmen kabulü kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince davacının ihraç edildiği tarihten itibaren hesaplanacak asgari ücret üzerinden maddi tazminatın hesaplanması yerine maaşından yapılan kesintilerin de ilave edilmesi hukuka aykırı bulunarak 3.747,22 TL maddi tazminatın 22.11.2016 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, manevi tazminatın faiz başlangıç tarihinin 26.02.2016 tarihi olarak değiştirilmesine ve vekalet ücretinin 2.849,67 TL şeklinde düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat davasının dayanağını oluşturan ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/75-2017/202 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak ve kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçundan 23.02.2016-14.02.2017 tarihleri arasında 357 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, silahlı terör örgütüne üye olmak, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği, ihaleye fesat karıştırmak ve görevi kötüye kullanmak suçlarından yapılan yargılama sonunda davacının beraatine hükmedildiği, hükmün 11.07.2017 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanuna tabii olduğu, süresinde açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Tutuklandıktan sonra kamu görevinden ihraç edilen davacı hakkındaki maddi kazanç kaybının ihraç tarihinden itibaren asgari ücret üzerinden hesaplanmasında isabetsizlik görülmemiş, ihraç tarihine kadar kadar maaşıyla ilgili kesintilerin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasına konu edilemeyeceği anlaşıldığından bu konudaki taleplerin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 17.07.2018 tarihli ve 2018/707 Esas, 2018/1022 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,