Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/6456 K.2023/3258

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Davacı vekili 29.12.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in, Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/12769 sayılı soruşturma ile 28/07/2016 tarihinde gözaltına alınıp Afyonkarahisar Sulh Ceza Hakimliğinin 02/08/2016 tarihli 2016/188 sayılı sorgu no ile tutuklandığını, 07/03/2017 tarihinde tahliye edildiğini, Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen 2016/12769 esas 2017/3504 Karar no'lu soruşturma ile 02.10.2017 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini,

müvekkilinin tutuklu kalmasından dolayı gerek cezaevinde gerekse cezaevinden çıktıktan sonra maddi ve manevi anlamda sıkıntılar yaşadığını, müvekkilinin isnat edilen suç tarihi olan 15.07.2016 tarihinde astsubay Kıdemli Başçavuş olduğunu, müvekkile isnat edilen suçların müvekkili derinden yaralayıp, toplumdaki sevilen ve sayılan kişiliği hiçbir suçu olmamasına rağmen yerle yeksan olduğunu, görevi süresince 5.500,00 TL maaş aldığını, 677 sayılı olağanüstü hal kapsamında Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişiğinin kesildiğini,

80.000,00 TL maddi tazminat ve 320.000,00 TL manevi tazminat olarak toplam 400.000,00 TL olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin de karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 02.02.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

3. Afyonkarahisar 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.10.2018 tarihli ve 2017/711 Esas, 2018/474 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 16.11.2018 tarihli ve 2018/96 Esas, 2018/76 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 30.09.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri 1.Maddi tazminat talebinin kabul edilmesi gerektiğine,

2.Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı dava dilekçesinde haksız gözaltı, tutukluluk, mal varlığına el koyma gibi nedenlerle, alamadığı maaşları, ceza infaz kurumuna ailesinin gidiş geliş bedelleri, çocuklarının ek derse ihtiyaçları olduğundan ek ders ücretleri, tatil ihtiyaçlarına ilişkin tatil bedelleri gibi sebeplerle toplam 80.000,00 TL maddi tazminat talep etmiş ise de; davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yapılan soruşturma kapsamında 29.07.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 02.08.2016 tarihinde tutuklandığı, 07.03.2017 tarihinde tahliye edildiği,

22.11.2016 tarihinde KHK ile meslekten çıkartıldığı, Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma sonucunda, 02.10.2017 tarihli karar ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, davacının Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun 23.05.2018 tarih ve 2018/17314 sayılı karar ile mesleğine iadesine karar verildiği, davacının soruşturma kapsamında bazı eşyalarına el konulması ve cihazların işlevini yitirmesi ve yenisinin alınması gerektiği gibi taleplerini belge ile ispatlayamadığı,

ceza infaz kurumuna ailesinin gidiş, geliş masrafları, çocuklarının ek ders ihtiyacı tatil ihtiyacı gibi sebeplerden dolayı da maddi tazminat talep etmiş ise de, bu taleplerinin somut olay ile doğrudan bir ilgisi bulunmadığı gibi afaki, soyut talepler olduğu ve maddi tazminat kapsamında değerlendirilmesinin söz konusu olamayacağı, davacı tarafından ancak çalışamadığı günler için kazanç kaybının istenebileceği, ancak 7075 sayılı Yasanın 10/1. maddesinde ".....Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir.

Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz." düzenlemesinin mevcut olduğu, davacı görevine iade edildikten sonra mahrum kalmış olduğu tüm maddi ve özlük haklarının kendisine verilmesi dolayısı ile maddi bir kaybının bulunmadığı ve anılan yasa gereği bu kişiler herhangi bir tazminat talebinde de bulunamayacaklarından ve böylece davacının talep edebileceği maddi bir zararı da bulunmadığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde, haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle 320.000,00 TL manevi tazminat talep etmiş ise de; davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yapılan soruşturma kapsamında 29.07.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 02.08.2016 tarihinde tutuklandığı, 07.03.2017 tarihinde tahliye edildiği,

Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma sonucunda, 02.10.2017 tarihli karar ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş olmakla, davacının duymuş olduğu elem ve ızdırap, isnat edilen suçun ağırlığı, davacının sosyal statüsü, mevkii ve verilecek olan tazminatın sebepsiz zenginleşme aracı olamayacağı hususları değerlendirilerek, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 19.800,00 TL manevi tazminatın taleple bağlılık kuralı gereği dava tarihi olan 29/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden tahsili ile davacıya ödenmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin esasını oluşturan Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/12769 soruşturma sayılı dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 29.07.2016-07.06.2017 tarihleri arasında 221 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan soruşturma sonunda 02.10.2017 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

1.Maddi tazminat talebinin kabul edilmesi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden;

Davacı vekili el koyma sebebiyle zarara uğradığını beyan etmiş ise de bu hususa ilişkin somut bir dayanak olmadığı, ceza infaz kurumuna ailesinin gidiş geliş bedelleri, çocuklarının ek derse ihtiyaçları olduğundan ek ders ücretleri, tatil ihtiyaçlarına ilişkin tatil bedelleri gibi sebeplerle zarara uğradığını beyan etmiş ise de bu taleplerin 5271 sayılı Kanun'un 141 inci ve devamı maddelerine göre belirlenmesi gereken maddi zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği, davacının maaşlarının kendisine faiziyle ödenmesi gerektiğini beyan edilmiş ise de davacının göreve iade işleminin idari işlem niteliğinde olduğu anlaşıldığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2.Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna ilişkin temyiz sebebi yönünden;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından davacı vekilinin temyiz istemi reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 16.11.2018 tarihli ve 2018/96 Esas, 2018/76 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,