Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/6589 K.2023/3800

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 14.02.2018 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 03.10.2016-04.10.2016 tarihleri arasında gözaltında kalan davacı hakkında yapılan yargılama sonunda beraat kararı verildiğinden bahisle davacının maddi ve manevi zararlarının tazmini için 50.000,00 TL maddi, 500.000,00 TL manevi tazminatın 03.10.2016 tarihinden işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 12.03.2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süre içerisinde açılıp açılmadığının mahkemece re’sen incelenmesi gerektiğini, haksız tutuklama nedenine dayalı olarak davacı hakkında birden fazla dava açılıp açılmadığının tespitinin gerektiğini, istenilen manevi tazminatın yüksek olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

3. Sakarya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.09.2018 tarihli ve 2018/113 Esas, 2018/374 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 20.11.2018 tarihli ve 2018/86 Esas, 2018/80 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 30.09.2021 tarih, 2018/105956 sayılı tebliğnamesi ile karara karşı başvurulan temyiz isteminin esastan reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; kamu görevinden ihraç edilen davacının mahrum kalınan kazancının da maddi tazminat kapsamında ödenmesi gerektiğine ve hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Mahkeme gerekçesinde "... CMK'nın 141. vd. maddeleri gereğince davacının haksız yere gözaltında kaldığı süreler için tazminat isteme hakkı doğmuş olup, buna göre davanın kısmen kabulü gerekmiştir.

Ancak davacının 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleşen ve silahlı terör örgütü FETÖ/PDY örgütü tarafından gerçekleştirildiği açık olan darbeye teşebbüs olayından sonra böylesine bir suçla suçlanan kişinin yakın çevresinde ve toplum içinde düştüğü zor durum ve sosyal baskı ile ruhsal acı dikkate alındığında böyle ağır bir suçlamayla gözaltına alınıp tutuklanıp sonradan beraat etmiş olması karşısında manevi tazminat talebi hakkında karar verilirken suçlamanın ağırlığı da dikkate 500,00 TL ye hükmedilmiştir.

Davacı cezaevinde kaldığı dönemler için 50.000 TL harcanan para olarak maddi tazminat talebinde bulunmuş ise de. Yargıtay 12. C.D'nin istikrarlı uygulamalarına göre CMK'nın 141. Maddesi gereğince ödenmesi gereken tazminat suç soruşturması ve kovuşturmasında meydana gelen hukuka aykırılıklardan dolayı doğan zararlara ilişkin olup dolaylı zararlar bu madde gereğince hükmedilebilecek tazminat kapsamında olmadığından davacının maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Dava dilekçesinde haksız tutuklama tarihinden itibaren faiz istenmiş olup Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2012/25258 E 2012/21440 K ve 2012/22694 e 2012/21434 K sayılı kararlarında da hükmedildiği üzere bu tarihten itibaren yasal faiz işletilmiştir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2012/25517 E 2012/23185 K sayılı kararında da hükmedildiği üzere davanın kısmen kabulü sebebiyle davalı yararına vekalet ücretine hükmetmek mümkün olmamıştır." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince hükmün maddi tazminat talebinin reddine ilişkin kısmının, 43,37 TL maddi tazminatın 03.10.2016 tarihinden işleyecek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine şeklinde değiştirilerek, istinaf talebinin düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat davasının dayanağını oluşturan Sakarya 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/76-2017/33 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 03.10.2016-04.10.2016 tarihleri arasında 1 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama sonucunda davacının beraatine hükmedildiği, hükmün 27.10.2017 tarihinde kesinleştiği, kesinleşmiş kararın davacıya 15.11.2017 tarihinde tebliğ edildiği, gözaltına alınma tarihi itibariyle davanın 5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, kanunda öngörülen yasal koşulların gerçekleştiği anlaşılmıştır.

1.Kamu görevinden 01.09.2016 tarihinde ihraç edilen davacının gözaltına alındığı tarihte işsiz olduğu göz önüne alındığında bir günlük maddi kaybının asgari ücret üzerinden hesaplanmasında ve hesaplanan maddi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiştir.

2.Kamu görevinden çıkarılmasının koruma tedbirinden kaynaklanmayıp idari işlem niteliğinde olduğu anlaşıldığından mahrum kalınan kazanç kaybının koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasına konu edilemeyeği anlaşıldığından davacı vekilinin mahrum kalınan kazanç kaybının da maddi tazminata dahil edilmesi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

3.Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin edildiği anlaşıldığından davacının hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğuna yönelik temyiz sebebi de yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 20.11.2018 tarihli ve 2018/86 Esas, 2018/80 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,