Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/7012 K.2023/1274

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 08.07.2016 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının 13.04.2015 günü saat 13.00 sıralarında ... ili, ... ilçesinde görev yapmakta olduğu ... İlçe Emniyet Müdürlüğünde yakalanarak gözaltına alındığı, ... Emniyet Müdürlüğü Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne götürüldüğü, burada Cumhuriyet savcısı tarafından ifadesinin alındığı, tutuklama talebiyle sevk edildiği ...

5. Sulh Ceza Hakimliğince adli kontrol hükümleri uygulanarak serbest bırakıldığı, müvekkilinin ... Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen 2014/8776 sayılı soruşturma kapsamında, Cumhuriyet Savcısı O. Ö.'nün talimat yazısına istinaden ... ilinde yakalamasının yapıldığı ancak.

Cumhuriyet savcısının yetki sınırlarını ve yetkili oldukları bölgelerin tanımlandığı 5271 sayılı Kanun'un 161 inci maddesinin birinci fıkrasına aykırı olarak yakalama ve tutuklama işlemi yapıldığı, müvekkilinin 5271 sayılı Kanun'un 91 inci maddesinde belirtilen 4 günlük gözaltı süresinin sona ermesine müteakip 49 saat geçtikten sonra hakim önüne çıkarıldığı, bu sürede hürriyetinden yoksun bırakıldığı, gözaltı işleminin başlatıldığı 13 Nisan 2014 günü saat 13.00'ten kararın açıklandığı 20 Nisan 2015 günü saat 23.00'a kadar, yani yaklaşık olarak 7 gün 10 saat boyunca gözaltında tutulduğu,

5271 sayılı Kanun'un 91 inci maddesinde belirtilen yasal gözaltı süresi sınırının açıkça ihlal edildiği, müvekkilinin kanuni gözaltı süresi içinde hakim önüne çıkarılmadığı, yakalama esnasında, yakalama işlemini yapan görevliler tarafından yakalamanın nedeni ve hakkındaki suçlamaların ne sözlü ne de yazılı olarak açıklanmadığı, yakalama tutanağında buna ilişkin açıklamanın bulunmadığı, suçlamaların ancak gözaltına alındıktan 2 gün sonra 15.04.2015 günü ifade alma işlemi sırasında müvekkili tarafından öğrenildiği,

soruşturma dosyasına bakıldığında, müvekkiline yönelik yapılan yakalama ve gözaltı uygulamalarını gerektirecek herhangi bir somut delil, belge ve bilgi bulunmadığı, uygulanan yakalama ve gözaltı işleminin tamamen keyfi nitelikte olduğu ve tazminat hakkı doğurduğundan bahisle 20.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminat talep etmiştir.

2. Davalının cevap dilekçesi vermediği görülmüştür.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 28.11.2017 tarihli ve 2015/303 Esas, 2017/244 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 18.05.2018 tarihli ve 2018/832 Esas, 2018/999 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacının istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 07.10.2021 tarihli, davacının temyiz talebinin gerekçe içermemesi nedeniyle reddi görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacının temyiz sebepleri 1.Gözaltına alındıktan sonra suçlamanın kendisine bildirilmediğine, yakalanarak gözaltına alınmasının 5271 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak yapıldığına,

2.Kanuni gözaltı süresinin aşıldığına, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosunun 2014/8776 soruşturma sayılı soruşturması kapsamında şüpheli sıfatıyla soruşturmaya başlandığı, ilgili kolluk ekiplerine Cumhuriyet Savcısı O.

Ö. tarafından davacıya yönelik 5271 sayılı Kanun'un 90 ıncı maddesi uyarınca yakalama talimatı verildiği, dosya içeriğinde bulunan iki adet yakalama tutanağından anlaşıldığı üzere 13.04.2015 tarihinde saat 13:30 da davacının yakalandığı, davacının aynı tarih ve saatte Cumhuriyet Savcısı O.

Ö.'nün talimatı ile gözaltına alındığı, yakalama ve gözaltına alma tutanaklarında davacının imzasının bulunduğu, tutanaklardan anlaşıldığı üzere soruşturma hakkında davacının bilgilendirildiği, tutanakların şüpheli hakları, yakalamanın yeri ve zamanı, yakalamayı kimin yaptığı hususları ile yasal koşulları ihtiva ettiği, soruşturmanın davacı haricinde başka şüphelileri de kapsadığı, davacının şüpheli sıfatıyla ifadesinin 15.04.2015 tarihinde müdafi huzurunda cumhuriyet savcısı tarafından alındığı,

davacı hakkında 5271 sayılı Kanun'un 91 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca 14-15-16/04/2015 tarihlerinde gözaltı süresinin uzatılması kararı verildiği, kararın kendisine tebliğ edildiği, gözaltı süresinin uzatılmasına dair kararlar ile bu kararların davacıya tebliğ edildiğine ilişkin tebliğ tebellüğ belgelerinin yasal unsurları ihtiva ettiği, davacının gözaltı süresinde müdafii ile görüştürüldüğü, davacının da aralarında bulunduğu 27 şüphelinin 17.04.2015 tarihinde saat 09:35'de UYAP sistemi üzerinden ...

5. Sulh Ceza Hakimliği'ne "Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini Ortadan Kaldırmaya veya Görevini Yapmasını Engellemeye Teşebbüs Etme, Suç Delillerini Yok Etme, Gizleme veya Değiştirme, Bilişim Sisteminin İşleyişini Engelleme veya Bozma" suçlarından tutuklama talebiyle sevk edildiği, dosya içeriğinde bulunan Değişik ... sorgu zabıtlarından anlaşıldığı üzere aynı gün saat 09:38'de Sulh Ceza Hâkimliğince işlemlere başlanıldığı,

Sulh Ceza Hâkimliğince "...Sevk edilen şüphelilerin gözaltı sürecinin ve mahkemeye sevkin kamuoyu tarafından yakından takip edildiği dikkate alınarak zaafiyete sebebiyet vermemek ve soruşturmanın gizliliği nedeniyle CMK'nın 153/2 maddesi ve 157. maddeleri uyarınca ... 5. Sulh Ceza Hakimliğinin ...

Adliyesinin 6. katında bulunan sorgu salonuna şüpheli ve her şüpheli için en fazla 3 müdafi ile savunmasının alınması için sorgu salonuna kabulüne, başkaca hiçkimsenin sorgu salonuna alınmamasına, şüphelilerin sorgu işlemlerinin uzun sürme ihtimaline binaen sorgu işlemi devam eden şüpheli hariç olmak üzere diğer şüphelilerin gerekli güvenlik önlemleri alınarak insan onuru ile bağdaşacak şekilde adliyemizin -6 veya -7.katında bulunan bekleme salonlarında(nezarethanede) tutulmalarına, sorgu işlemi biten şüphelilerin de karar tefhim edilinceye kadar aynı yerde tutulmaya devam edilmesine,

şüphelilerin tek tek kimlik tespiti yapılarak CMK'nın 149. madde gereğince en fazla 3 müdafi ile birlikte sorgu salonuna alınmalarına," şeklinde karar verildiği, 17.04.2015 saat 12:06 itibariyle şüphelilerin sorgu ve savunmasına başlandığı, 18.04.2015 saat 00:22'ye kadar sorguya devam olunduğu ve bu saatten sonra ara verildiği, 18.04.2015 tarih saat 11:36 tekrar sorgu işlemlerine başlanıldığı ve şüphelilerin sorgu ve savunmalarının alındığı, 19.04.2015 tarihinde saat 00:29 da tekrar ara verildiği, 19.04.2015 tarihinde saat 11:30'da sorguya tekrar başlandığı,

davacının şüpheli sıfatıyla 19.04.2015 saat 14:10'da sulh ceza hakiminin huzuruna çıktığı ve müdafi eşliğinde sorgu ve savunmasının alındığı, bu şeklide devam olunan sorgu işleminin davacının da aralarında bulunduğu tüm şüpheliler yönünden 20.04.2015 tarihinde saat 21:00 sıralarında sonlandığı, davacı hakkındaki tutuklama talebinin reddedildiği, davacının aynı gün adli kontrol şartı ile serbest bırakıldığı, bütün bu hususlar değerlendirildiğinde 13.04.2015 tarihinde saat 13:30'da gözaltına alınan davacının diğer şüpheliler ile birlikte 17.04.2015 saat 12:06'da hakim önünde hazır edildiği,

uzatma süreleri ile yasal gözaltı süresinin aşılmadığı, dosyanın kapsamlı oluşu, şüpheli sayısının fazlalığı, müdafii sayısının fazlalığı ile şüpheli ve müdafilerinin beyanlarının uzun oluşu sebepleri ile sulh ceza hakimliğindeki sorgunun 20.04.2015 tarihi saat 21:00 sıralarına kadar uzadığı, sorgu sırasında geçen zamanın gözaltı süresinden sayılamayacağı, bu açıklamalar ışığında davacı vekilinin 08.07.2015 tarihli dava dilekçesinin açıklamalar kısmında numaralandırarak belirttiği ve tazminat sebebi olarak öne sürdüğü 2, 3, 4, ve 5 numaralı hususların hukuki dayanaktan yoksun olduğu,

aynı dilekçenin açıklamalar kısmında belirtilen 1 numaralı hususun da 5271 sayılı Yasanın 141 ve devamında belirtilen tazminat sebepleri arasında sayılmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılarak davanın reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmamıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Bürosunun 2014/8776 soruşturma sayılı dosyasının yapılan incelemesinde davacının Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini Ortadan Kaldırmaya veya Görevini Yapmasını Engellemeye Teşebbüs Etme, Devletin Gizli Kalması Gereken Bilgilerini Siyasal veya Askeri Casusluk Amacıyla Temin Etme suçlarından 13.04.2015-17.04.2015 tarihleri arasında 4 gün gözaltında kaldığı, gözaltı tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanuna tâbi olduğu anlaşılmıştır.

Davacının 01.06.2018 tarihli temyiz dilekçesinde ... Bölge Adliye Mahkemesine verdiği dilekçeyi tekrar ettiğini belirterek kararı temyiz ettiği anlaşıldığından tebliğnamedeki ret isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

Davacının Temyiz İstemi Yönünden 1. Gözaltına alındıktan sonra suçlamanın kendisine bildirilmediğine, yakalanarak gözaltına alınmasının 5271 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak yapıldığına ilişkin temyiz sebepleri yönünden; Yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, incelenen dosya kapsamına göre delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, tazminat talebinin reddi yönünde verilen kararın dosya kapsamına uygun bulunduğu anlaşıldığından, davacının yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

2. Kanuni gözaltı süresinin aşıldığına ilişkin temyiz sebebi yönünden;

Davacının 13.04.2015 tarihinde saat 13:30’da gözaltına alındığı, gözaltı kararının 5271 sayılı Kanun'un 91 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca usulüne uygun olarak her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün süreyle uzatılmasına karar verildiği, en son gözaltı süresinin 17.04.2015 saat 13:30’da sona erdiği, 17.04.2015 tarihinde saat 09:35'te UYAP sistemi üzerinden ...

5. Sulh Ceza Hâkimliğine aralarında davacının da bulunduğu 27 şüphelinin "Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini Ortadan Kaldırmaya veya Görevini Yapmasını Engellemeye Teşebbüs Etme, Suç Delillerini Yok Etme, Gizleme veya Değiştirme, Bilişim Sisteminin İşleyişini Engelleme veya Bozma" suçlarından tutuklama talebiyle sevk edildiği, Sulh Ceza Hâkimliğince yasal gözaltı süresi dolmadan 17.04.2015 günü saat 09:38 itibariyle işlem başlatıldığı, kanuni gözaltı süresinin aşılmadığı anlaşılmakla mahkemenin değerlendirmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 18.05.2018 tarihli ve 2018/832 Esas, 2018/999 Karar sayılı kararında davacı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,