Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/7036 K.2023/4762

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün; 6100 sayılı Kanun’un 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği hükmün temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 25.09.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının Milli Eğitim Müdürlüğünde görevli öğretmen iken, ihraç olduğu, müvekkilinin silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 23.07.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 25.07.2016 tarihinde serbest bırakıldığı, hakkında açılan davadan Isparta 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/396 Esas 2018/274 Karar sayılı kararı ile beraat ettiğini, kararın 11.07.2018 tarihinde kesinleştiğini, müvekkilinin haksız gözaltına alındığını, haksız gözaltına alındığı tarihte maaşının 3500,00 TL olduğunu, bu süreçte evini ...

İlçesinden Isparta'ya taşımak zorunda kaldığını, FETÖcü olarak itham edildiğinden ev ve iş bulamadığını; haksız tutuklukta kaldığı 2 gece 3 gündüz için 15.000,00 TL maddi tazminat 100.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 09.10.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle;davanın 5271 sayılı CMK'nın 142/1 maddesinde gösterilen süre içinde açılıp açılmadığı araştırılmasını, dava dilekçesinin 142/3 maddesinde yer alan şartları taşımadığı gerekçesiyle reddi gerektiği, dava dilekçesi incelendiğinde davacının maddi ve manevi zararların nitelik ve niceliğini açık biçimde yazmaması gerektiği, her türlü zararın ispat belgelerini sunması gerekirken sunmadığından davanın reddine, davacının beraatle sonuçlanan Isparta 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/396 E. ve 2018/274 K. dos. incelendiğinde sanığa atfedilen suçun niteliği,

olayın cerayanı açısından gözaltı şartlarını oluşturduğunu bu açıdan kendi kusuru ile gözaltına sebebiyet verdiğinden tazminat isteminin haklı olmadığını, taleplerinin kabul görmemesi durumunda kendi kusuru ile gözaltına alındığından tazminat isteminde indirim yapılmasını, belgeler dava dilekçesine eklenmediğinden tazminat talebinin ispatlayamadığından, talep edilen manevi tazminat çok fahiş olduğundan reddine bu talepler kabul görmezse hak ve nesafete uygun bir karar verilmesini;

öncelikle davanın reddi gerektiği, hazine lehine reddedilen miktar üzerinden vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiği, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Isparta 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 11.02.2019 tarihli ve 2018/460 Esas, 2019/54 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 24.05.2019 tarihli ve 2019/1246 Esas, 2019/1503 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 03.10.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri 1.Maddi tazminat talebinin kabul edilmesi gerektiğine,

2.Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacı ...'ın Isparta ili ... ilçesinde öğretmen olarak görev yaptığı, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçu şüphesiyle gözaltına alındığı, silahlı terör örgütü üyeliği ve anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçlarından tutuklanması talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildiği, ... Sulh Ceza Hakimliği'nin 25/07/2016 tarihli kararıyla hakkında adli kontrol tedbiri hükümleri uygulanmak suretiyle davacının serbest bırakılmasına karar verildiği, davacının gözaltında kaldığı süreler nedeniyle maddi manevi tazminat talebinde bulunduğu,

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 142/2 maddesi uyarınca mahkemenin davaya bakmakla görevli ve yetkili olduğu,

Davacı ... hakkında, Isparta 3.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/396 Esas 2018/274 Karar sayılı dosyası kapsamında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen beraat kararının davacı yönünden 11.07.2018 tarihinde kesinleştiği, kesinleşme şerhinin davacıya 14.7.2018 tarihinde tebliğ edildiği, 25.09.2018 tarihinde açılan tazminat davasının Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 142/1 maddesi uyarınca süresinde olduğu,

Isparta 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/396-2018/20 E .K. sayılı dosyasının incelenmesinde, davacının 23.07.2016-25.07.2016 tarihleri arasında gözaltında kaldığı, hakkında tutuklama tedbirinin uygulanmadığı,

Davacının adli sicil kaydının incelenmesinde, adli sicil kaydının bulunmadığı, Isparta 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 08/10/2018 tarihli ve 2017/396 Esas sayılı yazısında; davacının dosya kapsamında gözaltında geçirdiği sürenin başka bir cezadan mahsup edilmesine ilişkin bir karara rastlanmadığının bildirildiği,

Davacının milli eğitim müdürlüğünde öğretmen olarak çalıştığı, 19/07/2016 tarihinde açığa alındığı, 01/09/2016 tarihinde olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamesiyle görevinden ihraç edildiği, 23-25 Temmuz 2016 tarihleri arasına ilişkin kurumdan maaş alacağının olmadığının bildirildiği,

Davacı gözaltına alınma tarihinden önce açığa alındığından; gözaltına alınması ile memur olan davacının herhangi bir alacak kaybı yaşamadığı, zira davacı gözaltına alınmış ise de maaşının 2/3'ünün ödemesinin davacıya yapıldığı, bu itibarla davacının gözaltına alınma ile herhangi bir gelir kaybının bulunmadığı, yine davacının ... ilçesinde ikamet ettiği evini kapattığını, bu hususa ilişkin olarakta masraf yaptığını, bunlar içinde maddi tazminat talep etmiş ise de Yargıtay 12. CD'nin 2016/2634 E., 2017/6111 K sayılı 11/09/2017 tarihli kararında taşınma masraflarının maddi tazminata dahil edilemeyeceğinin vurgulandığı, bu itibarla bu masrafların gözaltı koruma tedbiri nedeniyle hükmedilemeyeceğinden davacının maddi tazminat taleplerinin reddine,

Davacının haksız olarak gözaltında geçirdiği süre (23.7.2016-25.07.2016 tarihleri arası, 2 gece 3 gündüz) nedeni ile toplum içindeki konumu, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı ve gözaltında geçen süre ile orantılı zenginleşme sonucu doğurmayacak miktar ve ölçülerde manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.000,00 TL manevi tazminatın dava dilekçesinde talep edildiği üzere 25/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınıp davacıya verilmesine,

Davacının, kendisini işbu tazminat davasında vekil ile temsil ettirmesi nedeniyle hükmedilecek nisbi vekalet ücretinin Sulh Ceza Hakimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu vekalet ücretinden az olamayacağı gözetilerek 1.056,00 TL vekalet ücretinin, davalı Hazine'den alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Isparta 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/396 Esas, 2018/274 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 23.07.2016-25.07.2016 tarihleri arasında 2 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama üzerine 03.07.2018 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 11.07.2018 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;

1.Maddi tazminat talebinin kabul edilmesi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden;

5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesine göre ''suç soruşturması veya kovuşturması sırasında'' uygulanan koruma tedbirlerine karşı devlet aleyhine tazminat davasının açılabileceği belirtilmiş olup, davacının gözaltı koruma tedbiri bittikten sonra 01.09.2016 tarihinde kamu görevinden ihraç edildiği anlaşılmakla, davacının gözaltına alındığı tarihte memurluk görevinin devam ettiği, davacının ihraç sebebiyle maaşlarını alamadığını beyan ederek maddi tazminat talebinde bulunmuş ise de idareye başvurması gerektiği anlaşıldığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Hükmedilen Manevi Tazminat Miktarının Az Olduğuna İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden; Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından hükmedilen manevi tazminat miktarında hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 24.05.2019 tarihli ve 2019/1246 Esas, 2019/1503 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Isparta 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,