Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/7897 K.2023/1520

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 02.01.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle. "Davacıların murisi.'nin uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapmak veya sağlamak suçundan 20.04.2011 tarihinde tutuklandığını, 02.11.2011 tarihinde tahliye edildiğini, yapılan yargılama neticesinde beraat ettiğini, muris .'nin 23.10.2016 tarihinde vefat ettikten sonra kararın kesinleştiğini belirterek;

davacıların murisinin haksız yere tutuklu kaldığı günler için davacı eş ... için 40.000 TL maddi ve 40.000 TL manevi, davacı çocuk ... için 30.000 TL maddi ve 30.000 TL manevi, davacı çocuk ... için 30.000 TL maddi ve 30.000 TL manevi olmak üzere toplam 100.000 TL maddi, 100.000 TL manevi olmak üzere toplamda 200.000 TL tazminatın tutuklama tarihinden itibaren ve 3.960 TL vekalet ücretinin 01.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini" talep etmiştir.

2. Davalı vekili 12.02.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "davanın süresinde açılmadığını, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, talep edilen tazminat miktarlarının yüksek olduğunu, davanın reddi gerektiğini" şeklinde beyanda bulunmuştur.

3. ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.04.2018 tarihli ve 2018/3 Esas 2018/284 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin,17.06.2019 tarihli ve 2019/288 Esas 2019/1683 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 22.10.2021 tarihli, davacılar vekilinin temyiz isteminin reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; hakkında beraat hükmü verilen muris .'in hükmün temyiz incelemesi aşamasındayken vefat ettiğini, bu haliyle murisin ... bu tazminat davasını açma hakkından vazgeçtiği sonucunun çıkarılamayacağını yasal mirasçıları olan davacıların açılan davanın reddedilmesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince; davacı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma çerçevesinde davacının uyuşturucu veya uyarıca madde ticareti yapmak veya sağlamak suçundan Ceylanpınar Sulh Ceza Mahkemesinin 20.04.2011 tarih tarih, 2011/19 sorgu sayılı kararı ile tutuklandığı, ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 02.11.2011 tarih ve 2011/145 esas sayılı kararı ile tahliye edildiği, hakkında . 2. Ağır Ceza Mahkemesine açılan davanın yargılaması sonunda anılan Mahkemenin 18.01.2012 tarih 2011/145 esas 2012/8 karar sayılı ilamı ile beraat kararı verildiği anlaşılmıştır.

25.10.2017 tarihinde kesinleşmiş bulunan karara ilişkin tazminat davasının 13.02.2018 havale tarihli dilekçe ile açıldığı, 5271 sayılı CMK'nın 142/1 maddesinde "Karar ve hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her halde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir" hükmüne göre davanın süresinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının 23.10.2016 tarihinde vefat ettiği, 25.10.2017 tarihinde tazminat davasının dayanağı olan dosyanın kesinleştiği anlaşılmakla davacıların murisi tarafından ölmeden önce açılmış bir dava bulunmadığından yasal şartları oluşmayan davanın reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince; davacılar vekilinin maddi manevi tazminat talebi yönünden; koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasına ilişkin yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonucuna uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye, incelenen dosya kapsamına göre; 5271 sayılı CMK'nın 141 ve devamı maddelerinde düzenlenen tazminat koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davacılar vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/145 Esas - 2012/8 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacıların murisi .nin uyuşturucu veya uyarıca madde ticareti yapmak veya sağlamak suçundan 20.04.2011 - 02.11.2011 tarihleri arasında tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 25.10.2017 tarihinde kesinleştiği tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davacıların murisi .nin tazminata esas ceza dosyası temyiz incelemesi sürerken 23.10.2016 tarihinde vefat ettiği, tazminat davasının mirasçılar tarafından davacıların murisi .'nin 23.10.2016 tarihinde ölümünden ve beraat hükmünün 25.10.2017 tarihinde kesinleşmesinden sonra 02.01.2018 tarihinde açıldığının anlaşılması karşısında; ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26.03.2002 gün ve 92/223 sayılı kararında belirtildiği üzere koruma tedbirleri nedeniyle dava açma hakkının kural olarak zarar görene ait olduğu,

bu hakkın mirasçılara intikalinin ancak zarar görenin ölmeden önce dava açması veya dava açma iradesini açıkça izhar etmesi durumunda mirasçılara intikal edeceği, mirasçıların ancak bu şartlarda açılmış davaya devam edebilecekleri veya dava açabileceklerine ilişkin kararı doğrultusunda dava açmadan ve bu yönde iradesini açıkça izhar etmeden ölen .mirasçılarının açmış oldukları maddi ve manevi tazminata ilişkin söz konusu davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 17.06.2019 tarihli ve 2019/288 Esas 2019/1683 Karar sayılı kararında davacılar vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 3. Ağır Ceza Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,